Ξέρεις εκείνη τη φωνούλα μέσα σου που λέει «δεν είσαι αρκετή»; Τα ψέματα σπάνια μπαίνουν στη ζωή σου με φανφάρες. Αντίθετα, μπαίνουν ψιθυριστά, ντυμένα σαν δική σου σκέψη, και μένουν. Στην αρχή φαίνονται ασήμαντα. Όμως, χωρίς να το καταλάβεις, αυτή η μικρή σκέψη αρχίζει να ορίζει πώς νιώθεις, τι αποφασίζεις και τελικά πώς ζεις.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε μαζί, σαν φίλες, πώς ένα μικρό ψέμα γίνεται αλυσίδα. Επιπλέον, θα δεις ότι η αλυσίδα δεν είναι αιώνια. Δηλαδή, υπάρχει τρόπος να τη σπάσεις, και είναι πιο απλός απ' όσο νομίζεις. Δεν χρειάζεσαι πτυχίο θεολογίας, ούτε να γίνεις τέλεια. Χρειάζεσαι μόνο να μάθεις να ξεχωρίζεις τη φωνή που σε ρίχνει από τη φωνή που σε σηκώνει.
Τα ψέματα όπως τα ζεις κάθε μέρα
Φαντάσου μια κανονική μέρα. Στέλνεις ένα μήνυμα σε μια φίλη και αυτή αργεί να απαντήσει. Αμέσως μια σκέψη περνάει: «Μάλλον την κούρασα». Δηλαδή, χωρίς καμία απόδειξη, το μυαλό σου γέμισε ένα κενό με κάτι αρνητικό. Αυτό είναι ένα ψέμα στο μυαλό, μικρό και αθώο στην όψη.
Το πρόβλημα είναι ότι μια τέτοια σκέψη δεν μένει ποτέ μόνη. Αρχικά το ακούς. Έπειτα το σκέφτεσαι ξανά και ξανά. Στη συνέχεια αρχίζεις να το πιστεύεις, σαν να είναι γεγονός. Και τέλος πράττεις βάσει αυτού: απομακρύνεσαι, κλείνεσαι, σταματάς να στέλνεις μηνύματα. Έτσι ένας ψίθυρος έγινε συμπεριφορά, και η συμπεριφορά έγινε συνήθεια.
Ίσως αναγνωρίζεις και άλλες τέτοιες φωνές. «Όλοι τα καταφέρνουν εκτός από μένα». «Αν με ήξεραν πραγματικά, θα έφευγαν». «Είναι αργά πια για μένα». Αυτές οι προτάσεις μοιάζουν με προσωπική σου κρίση, για παράδειγμα μια ώριμη παραδοχή. Στην πραγματικότητα όμως είναι ξένες πέτρες που κάποιος έβαλε στην τσέπη σου, και εσύ τις κουβαλάς σαν δικές σου.
Γιατί τα ψέματα δεν στέκουν στ' αλήθεια
Ας το σκεφτούμε λογικά. Η σκέψη σου είπε «μάλλον την κούρασα», αλλά δεν είχε ούτε μία απόδειξη. Οι αρνητικές αυτές φωνές ζουν από εικασίες, ποτέ από γεγονότα. Γι' αυτό, όταν σταματάς και ρωτάς «πού το ξέρω αυτό;», συνήθως δεν υπάρχει απάντηση. Δηλαδή, στηρίζονται στον φόβο, όχι στην πραγματικότητα.
Η Αγία Γραφή μάς λέει ξεκάθαρα ποιος είναι πίσω από αυτά. Ο διάβολος ονομάζεται «ψεύτης και πατέρας του ψεύδους» (Ιωάννης 8:44). Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που πολλά απ' αυτά που πιστεύεις για τον εαυτό σου σε ρίχνουν, αντί να σε χτίζουν. Αντίθετα, ο Θεός δεν λειτουργεί έτσι. Επομένως, αν μια σκέψη σε γεμίζει ντροπή και απελπισία, αξίζει να τη ζυγίσεις πολύ προσεκτικά πριν την εμπιστευτείς.
Σκέψου το και αλλιώς. Όταν μια φίλη σου λέει συνέχεια κακά λόγια για σένα, κάποια στιγμή σταματάς να την εμπιστεύεσαι. Με την ίδια λογική, γιατί να εμπιστεύεσαι μια εσωτερική φωνή που σου μιλάει σαν εχθρός; Η αγάπη δεν μιλάει έτσι, και ο Θεός είναι αγάπη.
Πώς δένεται η αλυσίδα μέσα σου
Ίσως αναρωτιέσαι: «Καλά, μια σκέψη είναι, πώς γίνεται αλυσίδα;». Γίνεται γιατί κάθε φορά που πιστεύεις το ψέμα, το δυναμώνεις. Αρχικά πιστεύεις «δεν αξίζω». Έπειτα ζεις σαν να μην αξίζεις. Τέλος, αρχίζεις να δέχεσαι σχέσεις και καταστάσεις που σε πληγώνουν, επειδή «τι άλλο να περιμένω;». Έτσι ο πρώτος κρίκος τραβάει τον δεύτερο, ώσπου δένεται ολόκληρη η αλυσίδα.
Εδώ μπαίνει και κάτι σημαντικό. Πολλές φορές νομίζουμε ότι τα συναισθήματά μας λένε πάντα την αλήθεια, αλλά δεν είναι έτσι. Για παράδειγμα, μπορεί να νιώθεις απόρριψη ενώ κανείς δεν σε απέρριψε. Αν θες να το δεις πιο βαθιά, ρίξε μια ματιά στο Πρέπει να ακολουθώ τα συναισθήματά μου;. Τα συναισθήματα είναι υπέροχος σύμβουλος, αλλά κακός αφέντης.
Ο απόστολος Παύλος ήξερε αυτή τη μάχη. Γι' αυτό μας καλεί να «αιχμαλωτίζουμε κάθε νόημα» (Β΄ Κορινθίους 10:5). Δηλαδή, αντί να μας αιχμαλωτίζει το ψέμα, μαθαίνουμε να πιάνουμε εμείς τη σκέψη και να τη φέρνουμε μπροστά στην αλήθεια του Θεού. Αυτό αλλάζει τα πάντα.
Η αλήθεια του Θεού σπάει την αλυσίδα
Να, όμως, και το καλό νέο. Όπως ένα ψέμα δένει, έτσι αντίθετα η αλήθεια λύνει. Ο Ιησούς το είπε ξεκάθαρα: «θα γνωρίσετε την αλήθεια, και η αλήθεια θα σας ελευθερώσει» (Ιωάννης 8:32). Δεν είναι μια όμορφη φράση για αφίσα. Είναι πραγματικός μηχανισμός απελευθέρωσης.
Σκέψου το έτσι. Το σκοτάδι δεν φεύγει αν το πολεμήσεις, αλλά φεύγει όταν ανάψεις το φως. Με τον ίδιο τρόπο, δεν νικάς ένα ψέμα παλεύοντας μαζί του ώρες. Αντίθετα, το νικάς βάζοντας δίπλα του την αλήθεια. Για παράδειγμα, όταν η σκέψη λέει «είμαι μόνη», ο Θεός απαντά ότι είναι «κοντά σ' εκείνους που έχουν συντετριμμένη καρδιά» (Ψαλμοί 34:18).
Αυτή η αλήθεια του Θεού δεν είναι μακρινή. Αντίθετα, είναι κοντά σου, σε κάθε σελίδα της Γραφής, έτοιμη να αντικαταστήσει το ψέμα που σε κρατά δεμένη. Δεν είσαι υποχρεωμένη να την πιστέψεις με τη μία. Άρχισε απλώς να τη βάζεις δίπλα στη σκέψη σου, και σιγά σιγά θα δεις ποια από τις δύο φωνές αντέχει στον χρόνο.
Πρακτικά βήματα για να σπάσεις τα ψέματα
Ας γίνουμε συγκεκριμένες. Αρχικά, εντόπισε το ψέμα. Πάρε ένα χαρτί και γράψε τη σκέψη που γυρίζει στο μυαλό σου, με ακρίβεια: «Κανείς δεν με νοιάζεται». Δηλαδή, ονόμασέ το αντί να το αφήνεις θολό μέσα σου. Ό,τι μένει θολό σε κυβερνά, ενώ ό,τι γράφεις χάνει τη δύναμή του.
Έπειτα, ρώτησε: «Είναι αυτό αλήθεια ή εικασία;». Στη συνέχεια βρες ένα εδάφιο που λέει το αντίθετο και γράψ' το δίπλα. Για παράδειγμα, απέναντι στο «κανείς δεν με νοιάζεται» βάζεις ότι ο Θεός φροντίζει για σένα (Α΄ Πέτρου 5:7). Τέλος, διάβασέ το δυνατά κάθε φορά που επιστρέφει η αρνητική φωνή. Επιπλέον, μην περιμένεις να το νιώσεις αμέσως. Η αλλαγή έρχεται με την επανάληψη, όπως ένα μονοπάτι που χαράζεται με το περπάτημα.
Επιπλέον, υπάρχει ακόμη κάτι. Πολλά ψέματα κρατιούνται ζωντανά από πληγές που δεν έχουμε αφήσει. Η συγχώρηση είναι συχνά το κλειδί που λύνει τον κόμπο, και μπορείς να δεις περισσότερα στο Τι λέει η Αγία Γραφή για τη συγχώρηση;. Αν θες παρέα σε αυτό το ταξίδι μελέτης της Γραφής, μπορείς να ρίξεις μια ματιά στο Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος.
Βασικά σημεία
- 01Τα ψέματα μπαίνουν ψιθυριστά: πρώτα το ακούς, μετά το σκέφτεσαι, ύστερα το πιστεύεις και τελικά πράττεις βάσει αυτού.
- 02Ένα ψέμα ζει από εικασίες, όχι από γεγονότα. Όταν ρωτάς «πού το ξέρω;», συνήθως καταρρέει.
- 03Δεν νικάς ένα ψέμα παλεύοντας μαζί του, αλλά βάζοντας δίπλα του την αλήθεια του Θεού.
- 04Πρακτικά: γράψε το ψέμα, έλεγξε αν είναι αλήθεια, αντικατέστησέ το με ένα εδάφιο και διάβασέ το δυνατά.
- 05Η συγχώρηση λύνει συχνά τον κόμπο, γιατί πολλά ψέματα κρατιούνται ζωντανά από παλιές πληγές.