Πένθος με ελπίδα: πώς αντέχει η καρδιά όταν χάνεις κάποιον που αγαπάς

I.Όταν ο τάφος μένει βουβός: η αλήθεια του πόνου

Αρχικά πρέπει να πούμε κάτι που λίγοι τολμούν: το πένθος είναι αληθινό και δεν είναι αμαρτία. Όταν χάνεις κάποιον που αγαπάς, ο πόνος δεν είναι έλλειψη πίστης. Πράγματι, είναι ο τρόπος που η αγάπη θρηνεί. Η ίδια η Darlene περιγράφει πώς, το βράδυ που πήραν τον άντρα της, την χτύπησε «όλη η δύναμη της απώλειας». Δεν προσπάθησε να φανεί δυνατή. Αντίθετα, άφησε τα δάκρυα να τρέξουν.

Η Αγία Γραφή δεν μας πιέζει να κρύψουμε αυτή τη θλίψη. Αντίθετα, μας δίνει άδεια να θρηνήσουμε. Ο απόστολος Παύλος γράφει στους Θεσσαλονικείς όχι «μη λυπάστε», αλλά μη λυπάστε «καθώς και οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα» (Α' Θεσσαλονικείς 4:13). Δηλαδή η λύπη επιτρέπεται. Εξάλλου, εκείνο που αλλάζει για τον πιστό δεν είναι η απουσία των δακρύων, αλλά η παρουσία μιας ελπίδας μέσα σ' αυτά.

Συνεπώς, το πρώτο βήμα της παρηγοριάς δεν είναι να σταματήσουμε να πονάμε. Είναι να σταματήσουμε να πενθούμε μόνοι. Όποιος σου λέει βιαστικά «θα περάσει» ή «μην κλαις», ίσως να μη γνωρίζει πόσο βαθιά αγγίζει ο Θεός εκείνον που τολμά να ονομάσει τον πόνο του. Ο Κύριος δεν αποστρέφεται τον θρηνούντα. Πλησιάζει.

II.Ο Θεός κοντά στους συντετριμμένους, όχι μακριά τους

Πολλοί φαντάζονται έναν Θεό που μένει μακριά όταν υποφέρουμε, σαν να ντρέπεται για τα δάκρυά μας. Ωστόσο η Γραφή λέει το ακριβώς αντίθετο. Ο ψαλμωδός διαβεβαιώνει ότι ο Κύριος είναι «πλησίον των συντετριμμένων την καρδίαν» (Ψαλμοί 34:18). Δηλαδή δεν στέκεται απέναντι, κρίνοντας. Αντίθετα, στέκεται δίπλα, κρατώντας.

Αυτή ακριβώς η εγγύτητα είναι που έζησε η Darlene. Τη νύχτα της απώλειας, ένας ηλικιωμένος ιεραπόστολος της διάβασε από τους Ψαλμούς και τον Ησαΐα. Ένα από τα εδάφια μιλούσε για τέλεια ειρήνη σ' εκείνον που στηρίζεται στον Θεό (Ησαΐας 26:3). Δεν ήταν μαγική λύση. Ήταν ένα χέρι που την κράτησε όρθια όταν τα γόνατά της λύγιζαν.

Επιπλέον, το ότι ο Θεός είναι κοντά στους συντετριμμένους δεν σημαίνει ότι εξηγεί τα πάντα. Σπάνια μας δίνει τις απαντήσεις που ζητάμε. Μας δίνει όμως τον εαυτό Του. Και τελικά αυτό είναι που κρατά την καρδιά: όχι μια εξήγηση για το «γιατί», αλλά μια Παρουσία μέσα στο «πώς θα αντέξω».

Έτσι, η παρηγοριά στην απώλεια δεν έρχεται σαν θεωρία. Έρχεται σαν συντροφιά. Ο ίδιος ο Θεός ονομάζεται «Πατήρ των οικτιρμών και Θεός πάσης παρηγορίας» (Β' Κορινθίους 1:3), Εκείνος που μας παρηγορεί ώστε κι εμείς μετά να μπορούμε να παρηγορούμε όσους περνούν την ίδια θλίψη.

III.Πένθος με ελπίδα: η ανάσταση αλλάζει τον τάφο

Εδώ βρίσκεται η καρδιά της χριστιανικής παρηγοριάς. Πράγματι, ο θάνατος δεν έχει την τελευταία λέξη. Όταν η Μάρθα στεκόταν συντετριμμένη μπροστά στον τάφο του αδελφού της, ο Ιησούς δεν της είπε απλώς μια παρηγορητική φράση. Αντίθετα, της είπε ποιος είναι: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή» (Ιωάννης 11:25). Δηλαδή η ελπίδα μας δεν στηρίζεται σε μια ιδέα, αλλά σε ένα Πρόσωπο που νίκησε τον θάνατο.

Γι' αυτό ο Παύλος μπορεί να γράφει με τόση τόλμη. Αν πιστεύουμε ότι ο Ιησούς πέθανε και αναστήθηκε, τότε και όσους κοιμήθηκαν εν Χριστώ ο Θεός θα τους φέρει μαζί Του (Α' Θεσσαλονικείς 4:14). Πρόσεξε τη λέξη «κοιμήθηκαν». Για τον πιστό, ο θάνατος δεν είναι εξαφάνιση, αλλά ύπνος από τον οποίο θα ξυπνήσει. Αυτή είναι η ελπίδα της ανάστασης, και ακριβώς αυτή μετατρέπει τον σκέτο θρήνο σε πένθος με ελπίδα.

Ωστόσο ας είμαστε ειλικρινείς. Η ελπίδα της ανάστασης δεν ακυρώνει τον αποχωρισμό του παρόντος. Η Darlene δεν ξαναείδε τον Russell σ' αυτή τη ζωή, και ο πόνος εκείνος την συντρόφευε για χρόνια. Όμως η ανάσταση της έδωσε κάτι που κανείς δεν μπορούσε να της πάρει: τη βεβαιότητα ότι ο αποχωρισμός δεν είναι «για πάντα», αλλά «για τώρα». Παρόλα αυτά τα δάκρυα του τώρα είναι αληθινά, και ο Θεός τα μετράει.

Έτσι λοιπόν, η ανάσταση δεν μας ζητά να προσποιηθούμε ότι δεν πονάμε. Μας ζητά να πενθήσουμε κοιτάζοντας μπροστά. Σαν ταξιδιώτη που αποχαιρετά στην αποβάθρα ξέροντας ότι θα ξανασυναντηθεί, όχι σαν κάποιον που χάνει για πάντα.

IV.Η μέρα που κάθε δάκρυ θα σκουπιστεί

Η Αγία Γραφή δεν τελειώνει στον τάφο. Αντίθετα, τελειώνει σε μια καινούρια γη, όπου ο ίδιος ο Θεός υπόσχεται κάτι απίστευτα τρυφερό: «θα εξαλείψει κάθε δάκρυ από τα μάτια τους» (Αποκάλυψη 21:4). Πρόσεξε πόσο προσωπικό είναι. Δηλαδή δεν στέλνει κάποιον άλλο. Πράγματι, σκύβει ο ίδιος και σκουπίζει το δάκρυ, σαν πατέρας σε παιδί που κλαίει.

Σ' εκείνη τη μέρα, λέει η Αποκάλυψη, ο θάνατος δεν θα υπάρχει πια, ούτε πένθος ούτε κραυγή ούτε πόνος. Δηλαδή ό,τι σήμερα μας τσακίζει θα έχει παρέλθει οριστικά. Αυτό δεν είναι ευχολόγιο. Είναι η σταθερή υπόσχεση Εκείνου που δεν ψεύδεται, και πάνω της στηρίζεται η παρηγοριά στην απώλεια όταν όλα τα άλλα λόγια σωπαίνουν.

Στο μεταξύ, μέχρι να έρθει εκείνη η μέρα, ο Κύριος υπόσχεται να μας συντροφεύει ακόμη και στην πιο σκοτεινή κοιλάδα. Ο ψαλμωδός το λέει καθαρά: ακόμη κι αν περπατήσω σε κοιλάδα σκιάς θανάτου, δεν θα φοβηθώ, γιατί Εσύ είσαι μαζί μου (Ψαλμοί 23:4). Η ράβδος και η βακτηρία του Ποιμένα δεν εξαφανίζουν την κοιλάδα. Μας συνοδεύουν μέσα από αυτήν.

Επομένως ο πενθών δεν περπατά προς το πουθενά. Περπατά, με δάκρυα στα μάτια, προς μια συνάντηση. Και κάθε βήμα γίνεται κάτω από το βλέμμα ενός Θεού που υποσχέθηκε ότι η θλίψη δεν θα κρατήσει για πάντα.

V.Πώς να κρατάς πένθος με ελπίδα στην καθημερινότητα

Όλα τα παραπάνω δεν είναι θεωρία για τα βιβλία. Αντίθετα, είναι δρόμος που περπατιέται μέρα τη μέρα, συχνά με κόπο. Καταρχήν, μην πιέζεις τον εαυτό σου να «προχωρήσει» γρήγορα. Το πένθος έχει τους δικούς του ρυθμούς, και ο Θεός δεν βιάζεται. Επομένως επίτρεψε στον εαυτό σου να θρηνήσει χωρίς ενοχή, όπως έκανε και η Darlene, που έγραψε ότι κάθισε και έκλαψε.

Δεύτερον, μην πενθείς μόνος. Ο Θεός παρηγορεί συχνά μέσα από ανθρώπους. Δηλαδή μια εκκλησία, ένας αδελφός, μια αδελφή που απλώς κάθεται δίπλα σου σιωπηλά μπορεί να γίνει τα χέρια του Θεού. Επιπλέον, όταν δεν φαίνεται καμία διέξοδος και ο δρόμος μοιάζει αδιέξοδος, η πρόνοια του Θεού φτάνει εκεί που εμείς δεν φτάνουμε, συχνά μέσα από αυτές ακριβώς τις παρουσίες. Ωστόσο, αν αναζητάς βαθύτερη βιβλική στήριξη και μελέτη μέσα στο πένθος, κοινότητες όπως το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρουν συντροφιά και θεμελιωμένη διδαχή για όσους περνούν δύσκολες ώρες.

Τρίτον, άφησε τη Γραφή να σου μιλά ακόμη κι όταν δεν «νιώθεις» τίποτα. Πράγματι, η Darlene κρατήθηκε από εδάφια που είχε μάθει χρόνια πριν, και αυτά της ψιθύρισαν ελπίδα όταν η καρδιά της σώπαινε. Δηλαδή τα λόγια του Θεού δουλεύουν και στο σκοτάδι, σαν φως που δεν περιμένει την άδειά μας για να φωτίσει.

Τέλος, στρέψε το βλέμμα σου από τις περιστάσεις στον Κύριο. Ο ίδιος ο Ιησούς είπε στους μαθητές Του, την ώρα του αποχωρισμού, να μην ταράζεται η καρδιά τους (Ιωάννης 14:1). Όταν η Darlene σήκωσε το βλέμμα της πάνω από εκείνα που την κατέκλυζαν, μπόρεσε να πει: «Ο Κύριός μου ήταν εκεί.» Έτσι λοιπόν κρατιέται το πένθος με ελπίδα: όχι αρνούμενοι τον πόνο, αλλά αρνούμενοι να πενθήσουμε σαν να μην υπάρχει Θεός που ανέστησε τον Ιησού.