«Μπείτε από τη στενή πύλη. Γιατί πλατιά είναι η πύλη και ευρύχωρος ο δρόμος που οδηγεί στην απώλεια, και πολλοί είναι αυτοί που μπαίνουν από αυτόν.»
Ματθαίος 7:13
Είναι εύκολο να αισθάνεσαι χριστιανός μέσα σε μια γεμάτη εκκλησία, όταν όλοι γύρω σου ψάλλουν τα ίδια, σηκώνονται την ίδια στιγμή και λένε τα ίδια λόγια. Όμως υπάρχει μια ερώτηση που δεν σηκώνει συντροφιά: όταν σβήσουν τα φώτα και μείνεις μόνος ενώπιον του Θεού, τι μένει από την πίστη σου; Μένει κάτι ζωντανό και προσωπικό, ή μόνο μια συνήθεια που την κρατά όρθια το πλήθος;
Ωστόσο, αυτό το άρθρο δεν γράφεται για να δείξει με το δάχτυλο τους «θρησκευόμενους». Αντίθετα, γράφεται ως καθρέφτης για όλους μας, γιατί ο πειρασμός να κρυφτεί η πίστη μας μέσα στη μάζα είναι εξίσου δικός μου και δικός σου. Δηλαδή ο πολιτισμικός χριστιανισμός δεν είναι μια κατηγορία ανθρώπων, αλλά μια κατάσταση καρδιάς που μπορεί να αγγίξει τον καθένα.
Πραγματικά, η Καινή Διαθήκη επιμένει σε κάτι ενοχλητικό και συνάμα απελευθερωτικό: ο Θεός δεν σώζει πλήθη, σώζει πρόσωπα. Επιπλέον, δεν υπάρχει συλλογική αναγέννηση, ούτε πίστη που κληρονομείται όπως το επίθετο. Δηλαδή καθένας μας θα σταθεί προσωπικά μπροστά Του. Ωστόσο, ακριβώς εκεί κρύβεται και η καλή είδηση: αν σε καλεί προσωπικά, τότε μπορεί και να σε γνωρίσει προσωπικά.
Το ερώτημα: μπορεί η πίστη να κρυφτεί μέσα στο πλήθος;
Ζούμε σε μια εποχή της μάζας. Σκεφτόμαστε ομαδικά, ψηφίζουμε ομαδικά, ακολουθούμε τάσεις ομαδικά. Είναι λοιπόν φυσικό να μεταφέρουμε την ίδια λογική και στην πίστη. Δηλαδή νομίζουμε πως αρκεί να ανήκω στη σωστή ομάδα, στη σωστή εκκλησία, στη σωστή παράδοση. Όμως ο Ιησούς δεν μιλάει ποτέ για σωτηρία της αγέλης.
Αντίθετα, ο Χριστός περιγράφει δύο δρόμους, και ο πλατύς τον οποίο ακολουθούν οι πολλοί δεν είναι ο δρόμος της ζωής (Ματθαίος 7:13). Δηλαδή το γεγονός ότι κάτι είναι δημοφιλές, ότι «έτσι κάνουν όλοι», δεν αποτελεί απόδειξη ότι είναι σωστό. Πραγματικά, καμιά φορά είναι ακριβώς το αντίθετο.
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη παγίδα του πολιτισμικού χριστιανισμού. Καταρχήν νομίζουμε πως η πίστη μεταδίδεται με το αίμα, με τη γεωγραφία ή με τη συνήθεια. Πραγματικά, πιστεύουμε πως είμαστε αυτομάτως εντάξει, επειδή γεννηθήκαμε σε χριστιανικό περιβάλλον. Ωστόσο, το να στέκεσαι μέσα στο πλήθος δεν σε κάνει μαθητή, όπως το να στέκεσαι σε ένα γκαράζ δεν σε κάνει αυτοκίνητο.
Μόνος ενώπιον του Θεού: γιατί η σωτηρία δεν είναι μαζική
Η Γραφή θέτει τον καθένα μας ξεχωριστά μπροστά στον Θεό. Όταν ο Παύλος γράφει στους Κορινθίους, δεν τους ζητά να εξετάσουν την εκκλησία τους ως σύνολο, αλλά να εξετάσει ο καθένας τον εαυτό του (Β' Κορινθίους 13:5). Επομένως το βασικό ερώτημα της πίστης δεν είναι «τι πιστεύουν οι δικοί μου;» αλλά «τι πιστεύω και πώς ζω εγώ ο ίδιος;».
Αυτή είναι η καρδιά του μηνύματος: στέκεσαι μόνος ενώπιον του Θεού. Ωστόσο, δεν εννοούμε πως η πίστη είναι ατομική υπόθεση χωρίς κοινότητα, ούτε πως δεν χρειαζόμαστε την εκκλησία. Αντίθετα, εννοούμε πως κανείς δεν μπορεί να πιστέψει στη θέση σου. Δηλαδή η σχέση με τον Θεό είναι, στη ρίζα της, προσωπική.
Γι' αυτό και η πίστη απαιτεί σοβαρότητα απέναντι σε κάτι αιώνιο, όχι άγχος αν θα σωθούμε. Όταν στέκεσαι μόνος ενώπιον του Θεού, καταλαβαίνεις πως δεν παίζεις ένα κοινωνικό παιχνίδι ρόλων. Αντίθετα, απαντάς σε Εκείνον που σε δημιούργησε και σε καλεί με το όνομά σου.
Πολιτισμικός χριστιανισμός ή προσωπική πίστη; Πώς ξεχωρίζουν
Ο Ιησούς έκανε μια από τις πιο τρομερές δηλώσεις της Καινής Διαθήκης. Είπε πως δεν θα μπει στη βασιλεία όποιος απλώς Τον αποκαλεί «Κύριε, Κύριε», αλλά εκείνος που κάνει το θέλημα του Πατέρα (Ματθαίος 7:21). Δηλαδή υπάρχουν άνθρωποι που χρησιμοποιούν τη σωστή θρησκευτική γλώσσα και όμως μένουν άγνωστοι στον Χριστό.
Ο προφήτης Ησαΐας, που τον επικαλείται και ο Ιησούς, το έβαλε αλλιώς: ένας λαός μπορεί να τιμά τον Θεό με τα χείλη, ενώ η καρδιά του βρίσκεται μακριά (Ματθαίος 15:8). Πραγματικά, αυτή είναι η ακριβής εικόνα του πολιτισμικού χριστιανισμού. Δηλαδή τα λόγια είναι ορθόδοξα, η συμμετοχή τακτική, η εξωτερική εικόνα άψογη, όμως η καρδιά παραμένει αμέτοχη.
Ωστόσο, η προσωπική πίστη δεν είναι θέμα έντασης συναισθήματος ούτε θρησκευτικής απόδοσης. Αντίθετα, είναι θέμα καρδιάς που έχει στραφεί αληθινά προς τον Θεό. Συνεπώς δεν αρκεί να ακούμε τον λόγο, χρειάζεται να τον εφαρμόζουμε. Διαφορετικά, η ακρόαση χωρίς εφαρμογή είναι αυταπάτη.
Η βιβλική αλήθεια: αναγέννηση και καρδιά, όχι ετικέτα
Όταν ένας θρησκευόμενος άρχοντας, ο Νικόδημος, πλησίασε τον Ιησού, ο Χριστός δεν τον επαίνεσε για την ευσέβειά του. Του είπε κάτι ριζικό: κανείς δεν μπορεί να δει τη βασιλεία του Θεού αν δεν γεννηθεί ξανά, από πάνω (Ιωάννης 3:3). Δηλαδή η είσοδος στη βασιλεία δεν είναι θέμα βελτίωσης αλλά νέας γέννησης. Δεν επιδιορθώνεσαι, αναγεννιέσαι.
Πραγματικά, αυτό αλλάζει τα πάντα. Ο Παύλος εξηγεί πως αληθινός λαός του Θεού δεν είναι όποιος φέρει το εξωτερικό σημάδι, αλλά εκείνος του οποίου η καρδιά έχει αλλάξει εσωτερικά (Ρωμαίους 2:28). Δηλαδή ο Θεός δεν μετράει ετικέτες, μετρά καρδιές. Συνεπώς η καταγωγή, το βάπτισμα νηπίου, το όνομα σε ένα μητρώο δεν αναγεννούν κανέναν.
Εδώ έρχεται η γνήσια μετάνοια. Δεν είναι απλώς τύψεις ούτε μια στιγμιαία συγκίνηση. Είναι η ριζική στροφή του ανθρώπου από τον εαυτό του προς τον Χριστό, η παράδοση στον Κύριο που πέθανε και αναστήθηκε για μας. Όποιος έχει περάσει από αυτή τη μεταστροφή δεν στηρίζεται πια στο πλήθος. Στηρίζεται στον Έναν που τον αγάπησε προσωπικά.
Μόνος ενώπιον του Θεού: η πρόσκληση να απαντήσεις εσύ ο ίδιος
Ο Κίρκεγκωρ, ο Δανός στοχαστής που κήρυξε όσο λίγοι την «κατηγορία του Μεμονωμένου» απέναντι στον Θεό, παρατήρησε πως η μάζα μπορεί να γίνει το τέλειο κρυψώνα της απιστίας. Μέσα στο πλήθος αισθάνεσαι ασφαλής, ανώνυμος, χωρίς ευθύνη. Όμως ενώπιον του Θεού δεν υπάρχει ανωνυμία.
Η πιο επικίνδυνη κατάσταση δεν είναι η ανοιχτή απιστία αλλά η χλιαρότητα. Πράγματι, στην Αποκάλυψη ο Κύριος απευθύνεται σε μια εκκλησία που νόμιζε πως ήταν πλούσια και αυτάρκης, ενώ στην πραγματικότητα ήταν φτωχή και τυφλή πνευματικά (Αποκάλυψη 3:17). Δηλαδή είναι ακριβώς ο κίνδυνος κάθε άνετου, πολιτισμικού χριστιανισμού: να νομίζεις πως έχεις φτάσει, ενώ δεν ξεκίνησες ποτέ.
Η καλή είδηση είναι πως η ίδια προσωπική φύση της κλήσης που σε κάνει υπεύθυνο, σε κάνει και αγαπημένο. Ο Χριστός δεν πέθανε για μια αφηρημένη μάζα. Πέθανε για πρόσωπα, για σένα. Σήμερα μπορείς να σταθείς, όχι πια κρυμμένος μέσα στους πολλούς, αλλά μόνος ενώπιον του Θεού, και να Του πεις ειλικρινά πως θέλεις να Τον γνωρίσεις αληθινά. Αν θέλεις να μελετήσεις βαθύτερα τι σημαίνει αυθεντική μαθητεία, μπορείς να δεις τα μαθήματα του Ελληνικού Βιβλικού Σχολείου Λόγος, που βοηθούν να μετρήσουμε τη ζωή μας με την Καινή Διαθήκη και όχι με τη συνήθεια.
Βασικά σημεία
- 01Ο Θεός δεν σώζει πλήθη, σώζει πρόσωπα. Καθένας μας στέκεται προσωπικά μπροστά Του και κανείς δεν μπορεί να πιστέψει στη θέση μας.
- 02Ο πολιτισμικός χριστιανισμός δεν είναι μια κατηγορία ανθρώπων αλλά μια κατάσταση καρδιάς. Είναι ο πειρασμός να τιμά κανείς τον Θεό με τα χείλη ενώ η καρδιά του μένει μακριά.
- 03Η είσοδος στη βασιλεία δεν είναι θέμα βελτίωσης ή ετικέτας, αλλά αναγέννησης. Ζητά γνήσια μετάνοια, δηλαδή ριζική στροφή προς τον Χριστό.
- 04Όταν στέκεσαι μόνος ενώπιον του Θεού, η ίδια προσωπική κλήση που σε κάνει υπεύθυνο σε κάνει και αγαπημένο: ο Χριστός πέθανε για πρόσωπα, για σένα.