Ερμηνεία της Γραφής: το σιωπηλό λάθος που κάνουν οι πιο πολλοί σε ένα αμφιλεγόμενο θέμα

I.Το ερώτημα σήμερα: γιατί διχαζόμαστε σε αμφιλεγόμενα θέματα

Πρώτα απ' όλα, ας ομολογήσουμε κάτι ειλικρινά. Οι περισσότερες διαιρέσεις δεν γεννιούνται επειδή η Γραφή είναι σκοτεινή, αλλά επειδή εμείς τη διαβάζουμε βιαστικά. Παίρνουμε ένα εδάφιο που μας αρέσει, χτίζουμε πάνω του μια ολόκληρη πεποίθηση και αγνοούμε όσα χωρία λένε κάτι διαφορετικό.

Το θέμα των γλωσσών, για παράδειγμα, είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση. Πραγματικά, πολλοί στηρίζουν μια σύγχρονη πρακτική σε μισό στίχο, ενώ παρακάμπτουν τα σαφή κείμενα που περιγράφουν τι ακριβώς συνέβη. Συνεπώς, η σύγχυση δεν προέρχεται από τον λόγο, αλλά από τον τρόπο που τον χειριζόμαστε.

Ευτυχώς, ο Θεός δεν μας άφησε αβοήθητους. Η ίδια η Γραφή μάς δίνει το πρότυπο εξέτασης. Οι Βεροιαίοι δεν δέχτηκαν τυφλά ούτε καν τον Παύλο. Αντίθετα, εξέταζαν καθημερινά τις Γραφές για να δουν αν όσα άκουγαν ήταν αλήθεια. Αυτή ακριβώς η στάση είναι η αφετηρία κάθε υγιούς ερμηνείας. (Πράξεις 17:11)

II.Πρώτος κανόνας ερμηνείας: πάρε όλη τη Γραφή

Ο πρώτος κανόνας για τη σωστή ερμηνεία της Γραφής είναι να μην απομονώνεις ένα μόνο εδάφιο. Όπως δεν εκτιμάς μια μουσική νότα ακούγοντάς τη μόνη της, αλλά μέσα στη μελωδία, έτσι και ένα χωρίο φωτίζεται μόνο μέσα στο σύνολο της διδασκαλίας.

Για το θέμα των γλωσσών, αυτό σημαίνει κάτι πρακτικό. Δηλαδή, υπάρχουν συνολικά λίγα μόνο κείμενα που μιλούν για «γλώσσες», και οφείλουμε να τα εξετάσουμε όλα μαζί, όχι επιλεκτικά. Επομένως, όταν τα βάλουμε δίπλα δίπλα, η εικόνα γίνεται πολύ πιο καθαρή απ' όσο νομίζαμε.

Αυτή η αρχή στηρίζεται στο ότι όλη η Γραφή είναι θεόπνευστη και επομένως ενιαία. Δεν αυτοαναιρείται. Έτσι, λοιπόν, αν δύο χωρία φαίνονται να συγκρούονται, το λάθος βρίσκεται στην ερμηνεία μας, ποτέ στον λόγο του Θεού. (Β' Τιμόθεο 3:16)

III.Δεύτερος κανόνας: τίποτα παραπάνω, τίποτα λιγότερο

Ο δεύτερος κανόνας λέει: μην προσθέτεις τίποτα στον λόγο και μην αφαιρείς τίποτα. Διαβάζουμε το κείμενο με ανοιχτό νου, παραμερίζοντας τις προκαταλήψεις και τις παραδόσεις που κουβαλάμε. Φαίνεται εύκολο, όμως στην πράξη είναι ίσως ο δυσκολότερος κανόνας.

Συχνά μπερδεύουμε τον ίδιο τον λόγο του Θεού με τις ανθρώπινες ερμηνείες που έχουμε συνηθίσει να ακούμε. Γι' αυτό, για να ορίσουμε μια βιβλική αλήθεια, πρέπει κάθε φορά να επιστρέφουμε στην πηγή. Η πηγή είναι πάντα καθαρότερη από τη λιμνούλα που σχηματίζεται παρακάτω.

Στο ζήτημα των γλωσσών, αυτό σημαίνει ότι δεν φορτώνουμε στο κείμενο νοήματα που δεν λέει. Όταν, για παράδειγμα, ένα εδάφιο μιλά για «ξένες γλώσσες» και το πλήθος τις άκουγε στη δική του διάλεκτο, δεν επιτρέπεται να το μεταμορφώσουμε σε κάτι ακατάληπτο. Ο Θεός μάς προειδοποιεί σοβαρά να μην προσθέτουμε δικά μας στον λόγο του. (Αποκάλυψη 22:18)

IV.Τρίτος κανόνας: τα σαφή χωρία ερμηνεύουν τα δυσνόητα

Ο τρίτος κανόνας είναι ο πιο φωτεινός. Για κάθε διδασκαλία, η Γραφή περιέχει τουλάχιστον ένα εντελώς σαφές χωρίο που δεν αφήνει αμφιβολία. Αυτό το καθαρό κείμενο το χρησιμοποιούμε ως κλειδί για να εξηγήσουμε τα χωρία που σηκώνουν δύο ή περισσότερες ερμηνείες.

Η Γραφή, εξάλλου, δεν ερμηνεύεται κατά την ιδιωτική επιθυμία του καθενός. Καμία προφητεία δεν εξηγείται από μόνη της, αποκομμένη. Επομένως, αφήνουμε τον ίδιο τον Συγγραφέα, το Άγιο Πνεύμα, να αποσαφηνίσει τη σκέψη του μέσα από το σύνολο του λόγου του. (Β' Πέτρου 1:20)

Στο θέμα των γλωσσών, το σαφέστερο κείμενο είναι οι Πράξεις 2. Εκεί περιγράφεται ρητά τι συνέβη: οι μαθητές μίλησαν και ο καθένας από το πλήθος τους άκουγε στη δική του γλώσσα. Αυτό το σαφές γεγονός γίνεται το κλειδί με το οποίο διαβάζουμε τα πιο δυσνόητα εδάφια της Α΄ Κορινθίους, και όχι το αντίστροφο. (Πράξεις 2:6)

V.Πρακτική διάκριση: ερμηνεία της Γραφής στο θέμα των γλωσσών

Ας εφαρμόσουμε τώρα τους τρεις κανόνες στο συγκεκριμένο ερώτημα. Όταν πάρουμε όλη τη Γραφή, δεν προσθέσουμε τίποτα δικό μας και αφήσουμε το σαφές κείμενο των Πράξεων να φωτίσει τα υπόλοιπα, η σύγχυση αρχίζει να διαλύεται.

Πρώτον, ο Παύλος ξεκαθαρίζει ποιον σκοπό υπηρετούσε το χάρισμα. Οι γλώσσες ήταν σημείο όχι για τους πιστούς, αλλά για τους απίστους. Ήταν δηλαδή ένα θαυματουργικό σημάδι με συγκεκριμένη αποστολή στη γέννηση της εκκλησίας, και όχι μια διαρκής εμπειρία λατρείας για κάθε πιστό. (Α' Κορινθίους 14:22)

Δεύτερον, η ίδια η Γραφή προαναγγέλλει ότι αυτά τα σημεία-χαρίσματα είχαν προσωρινό χαρακτήρα. Η αγάπη μένει για πάντα, αλλά οι γλώσσες, λέει ο λόγος, θα παύσουν. Αυτή η παύση των χαρισμάτων δεν είναι λοιπόν ανθρώπινη υπόθεση, αλλά κάτι που το προείπε το ίδιο το κείμενο. (Α' Κορινθίους 13:8)

Ας είμαστε σαφείς ως προς το δόγμα. Πιστεύουμε ότι ο Θεός εξακολουθεί να κάνει θαύματα και απαντά στις προσευχές μας. Εκείνο που έπαψε είναι τα ιδιαίτερα σημεία-χαρίσματα της Πεντηκοστής, αφού εκπλήρωσαν τον σκοπό τους. Αυτό το συμπέρασμα δεν το επιβάλλουμε από έξω, αλλά το αντλούμε από τη μέθοδο που ακολουθήσαμε. Για βαθύτερη μελέτη αυτής της προσέγγισης, το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρει χρήσιμο υλικό βιβλικής διάκρισης.

VI.Με χάρη προς όσους διαφωνούν: γιατί η μέθοδος μετράει

Κλείνοντας, ας θυμηθούμε ότι ο στόχος μας δεν είναι να νικήσουμε αδελφούς, αλλά να υποταχθούμε μαζί στον λόγο του Θεού. Πολλοί ευσεβείς πιστοί διαφωνούν σε ορισμένα σημεία, και γι' αυτό οφείλουμε να προσεγγίζουμε το θέμα με ταπείνωση και σεβασμό.

Η σωστή ερμηνεία της Γραφής δεν είναι όπλο για να συντρίψουμε τον άλλον. Είναι, αντίθετα, ένα κοινό έδαφος όπου όλοι μπορούμε να σταθούμε. Όταν συμφωνούμε στη μέθοδο, δηλαδή να παίρνουμε όλη τη Γραφή, να μην προσθέτουμε και να αφήνουμε τα σαφή να φωτίζουν τα δυσνόητα, τότε η συζήτηση γίνεται οικοδομή και όχι διαίρεση.

Άλλωστε, η ίδια η Γραφή μάς προειδοποιεί ότι υπάρχουν δυσνόητα σημεία τα οποία οι αστήρικτοι διαστρεβλώνουν. Γι' αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε πειθαρχημένη μέθοδο και ταπεινή καρδιά. Με αυτό το πνεύμα, λοιπόν, μπορούμε να εξετάσουμε κάθε αμφιλεγόμενο θέμα και να βρούμε ενότητα στην αλήθεια. (Β' Πέτρου 3:16)