«Και είπε ο Κύριος στον Κάιν: Γιατί αγανάκτησες; Και γιατί σκυθρώπιασε το πρόσωπό σου;»
Γένεση 4:6
«Δεν φταίω εγώ» - αυτή είναι η πρώτη φράση που σχηματίζεται στο μυαλό σου μόλις κατακαθίσει η σκόνη από το ξέσπασμα. Φταίει η κίνηση, φταίει το αφεντικό, φταίει η γυναίκα σου που σε προκάλεσε, φταίει το παιδί που δεν άκουγε. Δηλαδή, όλοι φταίνε, εκτός από εσένα. Ωστόσο, ακριβώς αυτό το αλίμπι είναι που σε κρατά αιχμάλωτο εδώ και χρόνια.
Ας μιλήσουμε ευθέως, σαν άντρες. Ο θυμός δεν είναι το πρόβλημα από μόνος του. Αντίθετα, το πρόβλημα είναι το ψέμα που τον συνοδεύει: ότι την αντίδρασή σου την ορίζουν οι περιστάσεις και οι άνθρωποι γύρω σου. Δηλαδή, σαν να πατάνε εκείνοι ένα κουμπί και εσύ απλώς εκτελείς. Ωστόσο, αν ήταν έτσι, δεν θα ήσουν άντρας. Πράγματι, θα ήσουν μηχανή.
Σε αυτό το άρθρο, επομένως, θα δούμε πού πληγώνει αυτό το ψέμα, τι λέει πραγματικά η Γραφή για την ευθύνη της αντίδρασής σου, και πώς ο αυτοέλεγχος δεν είναι καταπίεση αλλά ελευθερία. Πράγματι, η αλήθεια, όσο τσουχτερή κι αν είναι στην αρχή, είναι αυτή που τελικά σε λύνει.
Το πρώτο «δεν φταίω εγώ» στην ιστορία
Πάμε στην αρχή αρχή, στον Κάιν. Είχε θυμώσει, το πρόσωπό του είχε σκοτεινιάσει, και ο Θεός τον ρωτά κατευθείαν: (Γένεση 4:6). Πρόσεξε, ωστόσο, ότι ο Θεός δεν δέχεται τη δικαιολογία ότι «φταίει ο αδελφός μου» ή «φταίνε οι συγκυρίες». Αντίθετα, τον βάζει μπροστά στον καθρέφτη.
Επιπλέον, έρχεται μετά η πιο ανδρική κουβέντα ολόκληρης της Γραφής για τον θυμό. Ο Θεός του λέει ότι η αμαρτία καιροφυλακτεί σαν θηρίο έξω από την πόρτα του, όμως εκείνος μπορεί να την κυριαρχήσει: (Γένεση 4:7). Δεν του λέει «δεν φταις εσύ, φταίει η ορμή σου». Αντίθετα, του λέει: εσύ έχεις την εξουσία πάνω της.
Γιατί όμως βγαίνει το ξέσπασμα; Επειδή κάτι ήδη υπήρχε μέσα. Πράγματι, αυτό που βγαίνει από το στόμα ξεκινάει από την καρδιά, όπως δίδαξε ο Χριστός. Δηλαδή, η πεθερά, η κίνηση, το αφεντικό δεν φυτεύουν τον θυμό μέσα σου. Απλώς σκάβουν και τον ξεθάβουν.
Πού πληγώνει το αλίμπι του θυμού
Ας δούμε τώρα πού σε χτυπάει πραγματικά αυτό το ψέμα. Όσο πιστεύεις ότι φταίνε οι άλλοι, δεν αλλάζεις ποτέ τίποτα. Γιατί να αλλάξεις, αφού το πρόβλημα είναι έξω από εσένα; Επομένως, μένεις χρόνια ο ίδιος, και οι ίδιες σκηνές επαναλαμβάνονται με διαφορετικά πρόσωπα.
Η Γραφή ονομάζει αυτή την κατάσταση με μια εικόνα που κάθε άντρας καταλαβαίνει: μια πόλη χωρίς τείχη. (Παροιμίες 25:28). Σκέψου το. Πράγματι, όποιος δεν ελέγχει το πνεύμα του είναι σαν κάστρο με γκρεμισμένα τείχη: ο καθένας μπαίνει, ο καθένας λεηλατεί, ο καθένας ορίζει τι θα γίνει μέσα σου. Δηλαδή, αυτή ακριβώς είναι η αιχμαλωσία.
Από πού ξεκινάνε, όμως, οι καβγάδες; Ο Ιάκωβος δεν χαϊδεύει αυτιά. Δεν λέει ότι φταίει ο άλλος. Αντίθετα, λέει ότι ο πόλεμος ξεκινάει από μέσα σου, από τις δικές σου επιθυμίες που πολεμούν. Όσο, λοιπόν, δείχνεις προς τα έξω, ο πραγματικός ένοχος μένει κρυμμένος και ασφαλής μέσα σου. Να γιατί, επομένως, το «δεν φταίω εγώ» δεν είναι αθώο: είναι η κλειδαριά της φυλακής σου.
Η αλήθεια: ο έλεγχος θυμού είναι δική σου δουλειά
Εδώ είναι το σημείο που πονάει και ταυτόχρονα ελευθερώνει. Ο πραγματικός έλεγχος θυμού δεν περιμένει να αλλάξουν οι περιστάσεις. Αντίθετα, ξεκινάει από την παραδοχή ότι η αντίδραση είναι δική σου ευθύνη. Πράγματι, η Γραφή δίνει στον αυτοέλεγχο τιμή μεγαλύτερη από την πολεμική νίκη.
Άκου πώς το λέει η Παλαιά Διαθήκη σε γλώσσα που μιλάει σε άντρα: (Παροιμίες 16:32). Δηλαδή, ο άντρας που κρατάει το πνεύμα του είναι πιο δυνατός από τον πολεμιστή. Συνεπώς, δεν είναι αδύναμος αυτός που δεν εκρήγνυται. Αντίθετα, είναι ο πιο δυνατός στο δωμάτιο.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει να αλλάξεις τη σειρά. Ο Ιάκωβος, πράγματι, δίνει τρεις εντολές με σωστή σειρά: (Ιακώβου 1:19). Πρώτα ακούς, μετά μιλάς, και ο θυμός μπαίνει τελευταίος, με φρένο. Επιπλέον, ο ίδιος εξηγεί και τον λόγο: η οργή σου δεν χτίζει ποτέ τη δικαιοσύνη του Θεού. Δηλαδή, το ξέσπασμα ποτέ δεν έφερε δικαιοσύνη στο σπίτι σου - μόνο φόβο και αποστάσεις.
Πώς αντιδρώ στους ανθρώπους χωρίς να εκρήγνυμαι
Ωραία η θεωρία, θα πεις, όμως πώς αντιδρώ στους ανθρώπους όταν με πατάνε κάτω; Η Γραφή δεν σου λέει να γίνεις πατάκι ούτε να καταπιείς τα πάντα. Αντίθετα, σου δίνει χώρο για υγιή θυμό, αλλά με όρια. (Εφεσίους 4:26). Δηλαδή, θύμωσε - αλλά μην αμαρτήσεις, και μην το κουβαλήσεις στο επόμενο πρωί.
Έπειτα, σταμάτα να πιστεύεις ότι η πρόκληση είναι ακαταμάχητη. Κάθε φορά που λες «με ανάγκασε», πράγματι λες ψέματα. Ο Θεός υπόσχεται ότι σε κάθε πειρασμό υπάρχει διέξοδος: (Α' Κορινθίους 10:13). Επομένως, υπάρχει πάντα ένα δευτερόλεπτο ανάμεσα στην πρόκληση και στην αντίδρασή σου. Δηλαδή, σε εκείνο το δευτερόλεπτο κρύβεται όλη σου η ελευθερία.
Τέλος, ο πραγματικός αυτοέλεγχος άντρα δεν βγαίνει με σφιγμένα δόντια. Αντίθετα, είναι καρπός, όχι κατόρθωμα. Όταν αφήνεις το Πνεύμα του Θεού να δουλέψει μέσα σου, η πραότητα και η εγκράτεια αρχίζουν να φυτρώνουν φυσικά. Δηλαδή, δεν παριστάνεις τον ήρεμο. Γίνεσαι. Επιπλέον, αν θέλεις να το δουλέψεις αυτό βαθύτερα, με ανθρώπους δίπλα σου, αξίζει να δεις τι προσφέρει το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος.
Η ελευθερία πέρα από το «δεν φταίω εγώ»
Ας το πούμε καθαρά, σαν φίλος που σε θέλει καλά. Την ημέρα που θα πάψεις να λες «δεν φταίω εγώ», δεν θα νιώσεις ενοχή. Αντίθετα, θα νιώσεις δύναμη. Πράγματι, αν εσύ είσαι ο υπεύθυνος της αντίδρασής σου, τότε εσύ είσαι και αυτός που μπορεί να την αλλάξει. Συνεπώς, κανείς δεν σου την κρατάει πια όμηρο.
Έτσι, η εικόνα της πόλης χωρίς τείχη αντιστρέφεται. Από κάστρο γκρεμισμένο που το λεηλατεί ο καθένας, γίνεσαι άντρας με τείχη, με πύλη, με φρουρό. Συνεπώς, οι άλλοι μπορεί να φωνάζουν έξω, όμως δεν ορίζουν πια τι θα γίνει μέσα σου. Πράγματι, αυτή είναι η αλήθεια που, όπως λέει και ο τίτλος του βιβλίου που ενέπνευσε αυτά τα άρθρα, σε κάνει ελεύθερο.
Τέλος, μην ξεχνάς: αυτό δεν το παλεύεις μόνος με τη θέληση. Αντίθετα, το παλεύεις με τη χάρη. Όποτε ξεσπάς, δεν είσαι κατεστραμμένος - είσαι σε δρόμο. Δηλαδή, ζήτα συγγνώμη, σήκωσε ξανά τα τείχη, και βάδισε. Πράγματι, ο Θεός που είπε στον Κάιν «εσύ θα την κυριαρχήσεις» λέει το ίδιο και σε σένα σήμερα.
Βασικά σημεία
- 01Το «δεν φταίω εγώ» δεν είναι αθωότητα - είναι η κλειδαριά που σε κρατά αιχμάλωτο, γιατί όσο φταίνε οι άλλοι, εσύ δεν αλλάζεις ποτέ.
- 02Ο θυμός δεν φυτεύεται από τις περιστάσεις. Ξεχειλίζει από την καρδιά σου. Οι άνθρωποι απλώς ξεθάβουν αυτό που ήδη υπάρχει μέσα.
- 03Ο έλεγχος θυμού είναι δική σου ευθύνη και σημάδι δύναμης, όχι αδυναμίας: ο μακρόθυμος είναι πιο δυνατός από τον πολεμιστή.
- 04Σε κάθε πρόκληση υπάρχει διέξοδος και ένα δευτερόλεπτο επιλογής. Ο αυτοέλεγχος άντρα είναι καρπός του Πνεύματος, όχι σφιγμένα δόντια.