Η γλωσσολαλιά στη συνάθροιση είναι ίσως το πιο παρεξηγημένο θέμα της σύγχρονης λατρείας. Πολλοί ρωτούν με ειλικρίνεια: επιτρέπει ο Παύλος τη χρήση γλωσσών στην εκκλησία, ή την απαγορεύει; Η απάντηση δεν βρίσκεται σε μισά εδάφια, αλλά στην προσεκτική ανάγνωση ολόκληρου του κεφαλαίου που αφιερώνει στο ζήτημα.
Στην Α΄ Κορινθίους 14 ο απόστολος δεν επαινεί την πρακτική των Κορινθίων· αντίθετα, τη διορθώνει. Επομένως, για να καταλάβουμε τι ζητά πράγματι, οφείλουμε να εξετάσουμε το κείμενο όπως οι Βεροιείς, οι οποίοι «ανέκρινον τας γραφάς καθ' ημέραν» (Πράξεις 17:11).
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τρεις αρχές που θέτει ο Παύλος: την οικοδομή, τη διερμηνεία και την τάξη. Καθεμιά τους φωτίζει τι είναι και τι δεν είναι το βιβλικό χάρισμα των γλωσσών, και πώς αυτό σχετίζεται με τη λατρεία μας σήμερα.
Η σύγχυση γύρω από τη γλωσσολαλιά στη συνάθροιση σήμερα
Σήμερα ακούμε συχνά ότι η γλωσσολαλιά είναι το αναγκαίο σημείο της πληρότητας του Πνεύματος και ότι κάθε πιστός οφείλει να τη ζητεί. Ωστόσο, αυτή η πεποίθηση δεν προκύπτει από ένα και μόνο εδάφιο της Καινής Διαθήκης. Πρόκειται μάλλον για συμπέρασμα που στηρίζεται σε αποσπασματική ανάγνωση.
Πραγματικά, ολόκληρη η διδασκαλία του Παύλου για το θέμα βρίσκεται σε ένα μόνο τμήμα: τα κεφάλαια 12, 13 και 14 της Α΄ Κορινθίους. Επιπλέον, η Κόρινθος ήταν εκκλησία με σοβαρά προβλήματα, και όχι πρότυπο προς μίμηση. Συνεπώς, οι οδηγίες αυτές είναι κατά βάση επιτίμηση και προειδοποίηση, όχι έπαινος.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν υπήρξε γνήσιο χάρισμα γλωσσών, αλλά τι ακριβώς ζητά ο Παύλος όταν η γλωσσολαλιά εμφανίζεται στη συνάθροιση. Αρχικά, επομένως, πρέπει να αφήσουμε το ίδιο το κείμενο να μιλήσει, αντί να του επιβάλουμε τις προσδοκίες μας.
Η πρώτη αρχή: οικοδομή, όχι ακατάληπτος λόγος
Καταρχήν, το πρώτο κριτήριο που θέτει ο Παύλος είναι η οικοδομή. Ό,τι γίνεται στη συνάθροιση πρέπει να ωφελεί όλο το σώμα, και όχι μόνο εκείνον που μιλά. Γι' αυτό προτρέπει: επειδή επιθυμείτε πνευματικά χαρίσματα, ζητήστε να περισσεύετε σε εκείνα που οικοδομούν την εκκλησία. (Α' Κορινθίους 14:12)
Στη συνέχεια, ο απόστολος δείχνει πόσο άχρηστος είναι ένας λόγος που κανείς δεν καταλαβαίνει. Αν δεν δώσεις με τη γλώσσα σου ευκατάληπτη φωνή, πώς θα γνωριστεί αυτό που λες; Θα μιλάς στον αέρα. (Α' Κορινθίους 14:9) Επομένως, η ακαταληψία δεν είναι αρετή· είναι εμπόδιο στην ωφέλεια.
Μάλιστα, ο Παύλος το διατυπώνει με αξέχαστη ένταση: μέσα στην εκκλησία προτιμά να πει πέντε λόγους με τον νου του, ώστε να κατηχήσει και άλλους, παρά μύριους λόγους με γλώσσα αγνώριστη. (Α' Κορινθίους 14:19) Έτσι, η προτεραιότητα δεν είναι το θαυμαστό βίωμα, αλλά η κατανοητή διδαχή που χτίζει τους αδελφούς.
Η δεύτερη αρχή: διερμηνεία γλωσσών, αλλιώς σιωπή
Η δεύτερη αρχή είναι η διερμηνεία. Ο Παύλος δεν αφήνει το χάρισμα χωρίς όριο· το συνδέει αυστηρά με την κατανόηση. Αν κάποιος μιλά σε γλώσσα, ας γίνεται από δύο ή το πολύ από τρεις, με τη σειρά, και ένας ας διερμηνεύει. (Α' Κορινθίους 14:27) Με άλλα λόγια, χωρίς διερμηνεία το χάρισμα δεν έχει θέση στη δημόσια λατρεία.
Πράγματι, ο απόστολος το λέει χωρίς περιστροφές: αν δεν υπάρχει διερμηνευτής, εκείνος που έχει γλώσσα ας σιωπά μέσα στην εκκλησία και ας μιλά στον εαυτό του και στον Θεό. (Α' Κορινθίους 14:28) Συνεπώς, η σιωπή προτιμάται από έναν λόγο που μένει ακατανόητος στους παρόντες.
Αυτό μας οδηγεί σε ένα σημαντικό συμπέρασμα για τη φύση της γλωσσολαλιάς. Όπως στην Πεντηκοστή, έτσι και εδώ, η γλώσσα νοείται ως πραγματική, κατανοητή ομιλία που μεταφέρει νόημα. Επομένως, η διερμηνεία γλωσσών δεν είναι προαιρετική διακόσμηση· είναι η προϋπόθεση για να ωφεληθεί η εκκλησία στη συνάθροιση.
Η τρίτη αρχή: τάξη στη λατρεία, γιατί ο Θεός δεν είναι ακαταστασίας
Η τρίτη αρχή είναι η τάξη. Πράγματι, η ρίζα όλων των οδηγιών βρίσκεται στον χαρακτήρα του ίδιου του Θεού. Ο Παύλος θεμελιώνει τα πάντα σε μια θεολογική αλήθεια: ο Θεός δεν είναι Θεός ακαταστασίας, αλλά ειρήνης. (Α' Κορινθίους 14:33) Επομένως, η σύγχυση στη λατρεία δεν αντανακλά το Πνεύμα Του.
Η τάξη στη λατρεία δεν είναι ψυχρή τυπικότητα· αντίθετα, είναι έκφραση σεβασμού προς τον Θεό και αγάπης προς τους αδελφούς. Γι' αυτό ο απόστολος κλείνει την επιχειρηματολογία του με μια καθαρή αρχή: όλα ας γίνονται ευσχημόνως και κατά τάξη. Έτσι, η ελευθερία του Πνεύματος και η ευταξία της συνάθροισης δεν είναι αντίπαλες, αλλά σύμμαχες.
Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι ο Παύλος δεν απορρίπτει το γνήσιο χάρισμα· διορθώνει την κατάχρησή του. Όλα όσα ζητά - οικοδομή, διερμηνεία, τάξη - υπηρετούν τον ίδιο σκοπό: η συνάθροιση να φανερώνει τη σοφία και την ειρήνη του Θεού, και όχι την επίδειξη του ατόμου.
Πρακτική διάκριση: η γλωσσολαλιά στη συνάθροιση σήμερα
Πώς μεταφράζονται όλα αυτά σε πρακτική διάκριση για τη γλωσσολαλιά στη συνάθροιση; Πρώτον, καθετί στη συνάθροιση κρίνεται με βάση την οικοδομή. Συνεπώς, αν μια πρακτική δεν ωφελεί κατανοητά όλο το σώμα, δεν ανήκει στη δημόσια λατρεία, όσο συγκινητική κι αν φαίνεται.
Δεύτερον, οφείλουμε να ερμηνεύουμε τα ασαφή εδάφια με βάση τα σαφή. Το πληρέστερο και καθαρότερο κείμενο για τις γλώσσες είναι η Πεντηκοστή, όπου επρόκειτο για πραγματικές γλώσσες που έγιναν σημείο προς τους απίστους. Με αυτό το κλειδί διαβάζουμε και την Α΄ Κορινθίους 14, χωρίς να κατασκευάζουμε δύο διαφορετικά είδη χαρίσματος που η Γραφή πουθενά δεν ξεχωρίζει.
Τρίτον, ως συντηρητικοί ευαγγελικοί πιστεύουμε ότι τα σημειακά χαρίσματα της αποστολικής εποχής εξυπηρέτησαν τον σκοπό τους και έπαψαν, ενώ ο Θεός εξακολουθεί να ενεργεί θαύματα κατά το θέλημά Του. Άλλωστε, ο ίδιος ο Παύλος προειδοποίησε ότι οι γλώσσες θα παύσουν. (Α' Κορινθίους 13:8) Τελικά, η ασφάλειά μας δεν στηρίζεται σε ένα βίωμα, αλλά στον γραπτό λόγο του Θεού. Για περαιτέρω μελέτη, αξίζει να δεις τους πόρους του Ελληνικού Βιβλικού Σχολείου Λόγος.
Βασικά σημεία
- 01Η γλωσσολαλιά στη συνάθροιση κρίνεται πρώτα από την οικοδομή: ό,τι δεν ωφελεί κατανοητά όλη την εκκλησία δεν έχει θέση στη δημόσια λατρεία (Α΄ Κορινθίους 14:12,19).
- 02Χωρίς διερμηνεία γλωσσών ο Παύλος ζητά σιωπή· το χάρισμα συνδέεται αυστηρά με την κατανόηση, όπως και στην Πεντηκοστή (Α΄ Κορινθίους 14:27-28).
- 03Η τάξη στη λατρεία θεμελιώνεται στον χαρακτήρα του Θεού, που δεν είναι ακαταστασίας αλλά ειρήνης (Α΄ Κορινθίους 14:33).
- 04Ερμηνεύουμε τα ασαφή εδάφια με βάση τα σαφή: η Πεντηκοστή είναι το κλειδί για την Α΄ Κορινθίους 14.
- 05Τα σημειακά χαρίσματα της αποστολικής εποχής έπαψαν, ενώ ο Θεός εξακολουθεί να ενεργεί θαύματα· η βεβαιότητά μας στηρίζεται στη Γραφή, όχι σε βιώματα.