Οι γλώσσες στην Α΄ Κορινθίους είναι ίσως το πιο παρεξηγημένο θέμα της σύγχρονης εκκλησίας. Πολλοί ρωτούν σήμερα: ήταν αυτό το χάρισμα σημάδι που όφειλε να έχει κάθε πιστός, ή ένα ειδικό «σημείο» που ο Θεός έδωσε σε ορισμένους για συγκεκριμένο σκοπό; Η απάντηση δεν βρίσκεται στις εμπειρίες μας, αλλά στο ίδιο το κείμενο της Γραφής.
Η σύγχυση γύρω από τις γλώσσες στην Α΄ Κορινθίους γεννιέται όταν αποσπούμε μισά εδάφια από τη ροή τους. Επομένως, αντί να ξεκινήσουμε από μια έτοιμη άποψη, ας εξετάσουμε νηφάλια τι λέει ο Λουκάς στις Πράξεις και τι διδάσκει ο Παύλος στην Α΄ Κορινθίους, στα κεφάλαια 12 ως 14. Άλλωστε, οι Βεροιείς θεωρήθηκαν ευγενέστεροι ακριβώς επειδή ερευνούσαν καθημερινά τις Γραφές για να δουν αν τα πράγματα ήταν έτσι.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί ο ίδιος ο Παύλος ρωτά ρητορικά «μη πάντες γλώσσαις λαλούσι;», πώς συνδέεται η γλωσσολαλιά στην Α΄ Κορινθίους με την Πεντηκοστή, και γιατί η Γραφή ονομάζει τις γλώσσες ένα σημείο για τους απίστους και όχι ένα υποχρεωτικό χαρακτηριστικό κάθε αναγεννημένου χριστιανού.
Το ερώτημα σήμερα γύρω από τις γλώσσες στην Α΄ Κορινθίους
Στις μέρες μας ακούμε συχνά ότι η γλωσσολαλιά στην Α΄ Κορινθίους είναι το «αρχικό σημάδι» που αποδεικνύει ότι κάποιος έλαβε το Άγιο Πνεύμα. Ωστόσο, αυτή η διδασκαλία δημιουργεί αμέσως ένα πρακτικό πρόβλημα. Αν όντως κάθε πιστός οφείλει να μιλά σε γλώσσες, τότε γιατί ο απόστολος Παύλος, που έγραψε περισσότερο από κάθε άλλον για το θέμα, ρωτά ρητορικά αν όλοι μιλούν γλώσσες;
Πρώτα απ' όλα, χρειάζεται ειλικρίνεια. Δεν εξετάζουμε το ζήτημα για να κερδίσουμε μια διαμάχη, αλλά για να καταλάβουμε την αλήθεια. Πολλοί αγαπητοί αδελφοί διαφωνούν με σεβασμό σε αυτό το σημείο, και η εστίασή μας πρέπει να μένει στις βιβλικές αρχές, όχι σε πρόσωπα. Έτσι, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι «τι ένιωσα εγώ;», αλλά «τι λέει το σύνολο της Γραφής;».
Επιπλέον, η διαίρεση που προκαλεί το θέμα είναι ακριβώς αυτό που ο εχθρός επιδιώκει. Συνεπώς, αντί να κρίνουμε τους ανθρώπους, ας σταθούμε ταπεινά κάτω από τον λόγο του Θεού και ας αφήσουμε τη Γραφή να εξηγήσει τον εαυτό της.
Τι ήταν πραγματικά οι γλώσσες της Πεντηκοστής
Το σαφέστερο κείμενο για το θέμα δεν είναι η Α΄ Κορινθίους, αλλά οι Πράξεις 2. Εκεί, και μόνο εκεί, ο Λουκάς μάς δίνει πλήρη περιγραφή του γεγονότος. Επομένως, η σωστή μέθοδος ερμηνείας απαιτεί να εξηγήσουμε τα ασαφέστερα εδάφια υπό το φως του σαφέστερου, και όχι το αντίστροφο.
Όταν ήρθε το Άγιο Πνεύμα, οι μαθητές άρχισαν να μιλούν πραγματικές, υπαρκτές ανθρώπινες γλώσσες. (Πράξεις 2:4) Δεν επρόκειτο για ακατάληπτους ήχους, αλλά για διαλέκτους που οι παρευρισκόμενοι αναγνώριζαν αμέσως ως τη δική τους μητρική γλώσσα. Το θαύμα, επομένως, ήταν φανερό, ελέγξιμο και κατανοητό από το πλήθος.
Παρατηρήστε επίσης τον σκοπό. Οι ακροατές άκουσαν να κηρύσσονται «τα μεγαλεία του Θεού» στη γλώσσα τους, και τρεις χιλιάδες άνθρωποι πίστεψαν εκείνη την ημέρα. (Πράξεις 2:11) Το χάρισμα, δηλαδή, δεν δόθηκε για να εντυπωσιάσει ή για ατομική απόλαυση, αλλά για να γνωρίσει ο κόσμος τον Χριστό. Αυτή η εικόνα γίνεται το κλειδί για ό,τι ακολουθεί.
Γιατί ο Παύλος ρωτά «μη πάντες γλώσσαις λαλούσι;»
Ερχόμαστε τώρα στην καρδιά του ζητήματος. Στο δωδέκατο κεφάλαιο ο Παύλος παρομοιάζει την εκκλησία με ένα σώμα που έχει πολλά διαφορετικά μέλη. Κάθε μέλος επιτελεί διαφορετική λειτουργία, και κανένα χάρισμα δεν δίνεται σε όλους ανεξαιρέτως. Έτσι, η ίδια η εικόνα του σώματος αποκλείει την ιδέα ότι όλοι πρέπει να έχουν το ίδιο χάρισμα.
Στη συνέχεια ο απόστολος θέτει μια σειρά ρητορικών ερωτήσεων που περιμένουν αρνητική απάντηση: μήπως είναι όλοι απόστολοι; όλοι προφήτες; (Α' Κορινθίους 12:30) Στο ίδιο πνεύμα ρωτά «μη πάντες γλώσσαις λαλούσι;». Η γραμματική του ελληνικού κειμένου απαιτεί την απάντηση «όχι». Επομένως, ο ίδιος ο Παύλος δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν μιλούσαν όλοι σε γλώσσες, ούτε όφειλαν να μιλούν.
Κάποιοι αντιτείνουν ότι ο Λουκάς λέει το αντίθετο, αφού στις Πράξεις «όλοι» γέμισαν με το Πνεύμα. Ωστόσο, το να γεμίσει κανείς με το Πνεύμα δεν ταυτίζεται με το να λαλεί γλώσσες. Άλλωστε, η διανομή των χαρισμάτων του Πνεύματος γίνεται όπως ο ίδιος ο Θεός θέλει, και όχι ομοιόμορφα σε όλους. (Α' Κορινθίους 12:11) Συνεπώς, καμία αντίφαση δεν υπάρχει ανάμεσα στον Λουκά και τον Παύλο.
Οι γλώσσες στην Α΄ Κορινθίους ως χάρισμα προς το συμφέρον όλων
Γιατί όμως ο Θεός μοιράζει διαφορετικά χαρίσματα; Ο Παύλος δίνει την απάντηση με σαφήνεια: κάθε χάρισμα δίνεται «προς το συμφέρον», δηλαδή για το κοινό όφελος του σώματος. (Α' Κορινθίους 12:7) Επομένως, ένα χάρισμα δεν είναι βραβείο πνευματικότητας για τον κάτοχό του, αλλά εργαλείο διακονίας για τους άλλους.
Από εδώ προκύπτει μια σημαντική αρχή. Αν όλα τα μέλη είχαν την ίδια λειτουργία, το σώμα δεν θα ήταν πια σώμα. Όπως ένα σώμα φτιαγμένο μόνο από γλώσσες θα ήταν τερατώδες, έτσι και η απαίτηση να μιλούν όλοι σε γλώσσες ακυρώνει τη σοφία του Πνεύματος, που μοιράζει ποικίλα χαρίσματα. Η διανομή των χαρισμάτων του Πνεύματος, λοιπόν, είναι σκόπιμη και όχι τυχαία.
Αυτή η αρχή μάς προφυλάσσει και από έναν κίνδυνο. Όταν ένα μόνο χάρισμα εξυψώνεται πάνω από τα υπόλοιπα, η αρμονία του σώματος διαταράσσεται. Αντιθέτως, ο υγιής χαρισματισμός αναγνωρίζει όλα τα χαρίσματα και τα ασκεί ταπεινά, το καθένα στη θέση του.
Το χάρισμα ως σημείο για τους απίστους
Αν θέλουμε να καταλάβουμε τον σκοπό των γλωσσών, πρέπει να ακούσουμε πώς τις ορίζει ο ίδιος ο Παύλος. Στο δέκατο τέταρτο κεφάλαιο δηλώνει ρητά ότι οι γλώσσες είναι ένα σημείο, όχι για τους πιστούς, αλλά για τους απίστους. (Α' Κορινθίους 14:22) Αυτό ταιριάζει απόλυτα με όσα είδαμε στις Πράξεις 2, όπου το θαύμα οδήγησε αβάπτιστους ακροατές στη μετάνοια.
Συνεπώς, οι γλώσσες δεν δόθηκαν κυρίως για την ατομική οικοδομή ή για την προσωπική προσευχή στο κρυφό. Δόθηκαν ως σημάδι μέσα στο πλαίσιο της ευαγγελιστικής μαρτυρίας, για να πειστούν εκείνοι που ήταν ακόμη έξω από τη βασιλεία του Θεού. Το «σημείο για τους απίστους», επομένως, δεν είναι μια λεπτομέρεια, αλλά ο πυρήνας του σκοπού.
Γι' αυτό και ο Παύλος επιπλήττει τους Κορινθίους. Μετέτρεψαν ένα σημείο που στόχευε στους απίστους σε εσωτερικό θέαμα μέσα στη σύναξη, ακόμη κι όταν κανείς δεν καταλάβαινε το νόημα. Έτσι αλλοίωσαν τόσο τη φύση όσο και τη χρήση του χαρίσματος.
Γιατί οι γλώσσες θα παύσουν: ένα προσωρινό χάρισμα-σημείο
Στη συνέχεια ο Παύλος εισάγει ένα ακόμη στοιχείο. Μέσα στον ύμνο της αγάπης δηλώνει ότι, ενώ η αγάπη δεν παύει ποτέ, οι γλώσσες θα παύσουν. (Α' Κορινθίους 13:8) Η αγάπη είναι μόνιμη, ενώ τα χαρίσματα-σημεία ανήκουν σε μια μεταβατική φάση της εκκλησίας.
Από συντηρητική ευαγγελική θεώρηση, αυτό σημαίνει ότι τα θαυματουργικά σημεία-χαρίσματα της Πεντηκοστής, όπως οι γλώσσες, επιτέλεσαν τον θεμελιωτικό τους ρόλο και έπαψαν. Προσοχή όμως: αυτό δεν αρνείται καθόλου ότι ο Θεός εξακολουθεί να ενεργεί θαύματα κατά τη θέλησή του. Άλλο πράγμα τα χαρίσματα-σημεία ως μόνιμη πρακτική, και άλλο η ελευθερία του Θεού να θαυματουργεί όποτε θέλει.
Η αρχή «sola scriptura» μάς καλεί να θεμελιώνουμε τη βεβαιότητά μας στη γραπτή αποκάλυψη και όχι σε εμπειρίες. Όποιος θέλει να μελετήσει συστηματικά αυτά τα θέματα μπορεί να βρει σοβαρή βιβλική κατάρτιση μέσα από το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, που προσφέρει εμβάθυνση στον λόγο του Θεού.
Πρακτική διάκριση για τις γλώσσες στην Α΄ Κορινθίους σήμερα
Πώς εφαρμόζονται όλα αυτά στη ζωή μας; Πρώτον, ας μην απαιτούμε από κανέναν να μιλά σε γλώσσες ως απόδειξη ότι έλαβε το Πνεύμα. Η διδασκαλία για τις γλώσσες στην Α΄ Κορινθίους δεν θέτει τέτοια απαίτηση, και ο Παύλος ρητά τη διαψεύδει. Δεύτερον, ας εκτιμούμε όλα τα χαρίσματα που ο Θεός μοιράζει, χωρίς να εξυψώνουμε ένα εις βάρος των άλλων.
Επιπλέον, ας κρατάμε τον σκοπό του Θεού μπροστά μας: τη σωτηρία των ψυχών, τη μετάφραση και το κήρυγμα του ευαγγελίου, την οικοδομή της εκκλησίας. Τελικά, η μεγαλύτερη «γλωσσική» αποστολή σήμερα είναι να γνωστοποιηθεί ο Χριστός σε κάθε λαό με τη δική του γλώσσα, κάτι που ταιριάζει απόλυτα με την εικόνα της Πεντηκοστής.
Συμπερασματικά, ας εξετάζουμε κάθε διδασκαλία με τη Γραφή και με χάρη προς όσους διαφωνούν. Η αλήθεια λέγεται με αγάπη, και η ενότητα του σώματος προστατεύεται όταν στεκόμαστε όλοι μαζί κάτω από τον λόγο του Θεού.
Βασικά σημεία
- 01Πρώτον, το σαφέστερο κείμενο για τις γλώσσες είναι οι Πράξεις 2, όπου πράγματι επρόκειτο για πραγματικές ανθρώπινες γλώσσες, κατανοητές από το πλήθος και με ευαγγελιστικό σκοπό.
- 02Δεύτερον, ο Παύλος ρωτά ρητορικά «μη πάντες γλώσσαις λαλούσι;», δηλαδή δηλώνει ότι δεν μιλούσαν ούτε όφειλαν να μιλούν όλοι σε γλώσσες.
- 03Επιπλέον, η διανομή των χαρισμάτων του Πνεύματος γίνεται όπως ο Θεός θέλει, δηλαδή προς το κοινό συμφέρον του σώματος, και όχι ομοιόμορφα σε όλους.
- 04Συμπερασματικά, η Γραφή ονομάζει τις γλώσσες σημείο για τους απίστους, δηλαδή ένα προσωρινό χάρισμα-σημείο που θα παύσει, χωρίς ωστόσο αυτό να περιορίζει την ελευθερία του Θεού να θαυματουργεί.