Υπάρχουν ιστορίες που δεν τις διαβάζεις απλώς, σε ρωτάνε. Σε ρωτάνε τι είσαι διατεθειμένος να δώσεις και τι κρατάς σφιχτά στα χέρια σου. Η ιστορία της Elisabeth Elliot είναι μία από αυτές, γιατί δείχνει με σάρκα και οστά ποιο είναι το κόστος της αφοσίωσης στον Χριστό, όχι σαν θεωρία αλλά σαν επιλογή που παίρνεται μέσα στον πόνο.
Στις 8 Ιανουαρίου 1956, πέντε νέοι ιεραπόστολοι σκοτώθηκαν με λόγχες στη ζούγκλα του Ισημερινού, στην καρδιά του Αμαζονίου. Ανάμεσά τους ο Jim Elliot, ο άντρας της Elisabeth. Όμως η ιστορία δεν τελειώνει εκεί που χύθηκε το αίμα. Λίγα χρόνια αργότερα, η ίδια γυναίκα και η αδελφή ενός άλλου θύματος πήγαν να ζήσουν ανάμεσα στους ανθρώπους που είχαν σκοτώσει τους δικούς τους.
Δεν πήγαν για εκδίκηση. Πήγαν με την αγάπη του Χριστού. Αυτή η αφήγηση θέλει να σταθεί με σεβασμό μπροστά στο μέγεθος αυτής της πράξης και, ταυτόχρονα, να ψηλαφήσει τη βιβλική αλήθεια που την έκανε δυνατή. Γιατί πίσω από κάθε τέτοια απόφαση κρύβεται μια ολόκληρη θεολογία για το τι σημαίνει να ακολουθείς τον Ιησού όταν Εκείνος σε καλεί να δώσεις τα πάντα.
Πέντε νέοι άντρες, μια ζούγκλα και ένα όνειρο
Στις αρχές του 1956, πέντε Αμερικανοί ιεραπόστολοι είχαν ένα τολμηρό σχέδιο. Ο Jim Elliot, ο Nate Saint, ο Ed McCully, ο Roger Youderian και ο Pete Fleming ήθελαν να φτάσουν σε έναν λαό που ζούσε απομονωμένος στα βάθη της ζούγκλας του Ισημερινού, τους Ουαοράνι, γνωστούς τότε με το όνομα Αούκα. Ήταν όλοι νέοι, όλοι παντρεμένοι, σχεδόν όλοι πατέρες.
Σχεδίασαν με προσοχή την επαφή. Πετούσαν με ένα μικρό αεροπλάνο πάνω από τους οικισμούς και κατέβαζαν δώρα, χτίζοντας σιγά σιγά εμπιστοσύνη. Τον Ιανουάριο έστησαν μια μικρή βάση σε μια αμμώδη όχθη του ποταμού Κουραράι, που την ονόμασαν «Παραλία των Φοινίκων». Αρχικά όλα έδειχναν να πηγαίνουν καλά. Πράγματι, στις 6 Ιανουαρίου τρεις Ουαοράνι, ένας άντρας και δύο γυναίκες, πλησίασαν φιλικά και πέρασαν μια ολόκληρη μέρα μαζί τους.
Ωστόσο, δύο ημέρες αργότερα, στις 8 Ιανουαρίου, μια ομάδα πολεμιστών επιτέθηκε και σκότωσε και τους πέντε άντρες με λόγχες. Πίσω, στις ιεραποστολικές βάσεις, οι πέντε σύζυγοι περίμεναν ένα ραδιομήνυμα που δεν ήρθε ποτέ. Η σιωπή έγινε φόβος και ο φόβος βεβαιότητα. Οι σοροί βρέθηκαν λίγες ημέρες αργότερα μέσα και γύρω από το ποτάμι.
Δηλαδή, σε λίγες ώρες, πέντε οικογένειες έμειναν χωρίς πατέρα και σύζυγο. Όμως, αντίθετα με ό,τι θα περίμενε κανείς, οι γυναίκες δεν μιλούσαν για τραγωδία χωρίς νόημα ούτε για εκδίκηση. Πράγματι, κάτι βαθύτερο τις κρατούσε όρθιες, και αυτό το κάτι έχει όνομα: αφοσίωση σε Εκείνον που είχαν εμπιστευτεί τη ζωή τους. Συνεπώς, για να καταλάβουμε την επιλογή τους, πρέπει πρώτα να δούμε τι είναι το κόστος της αφοσίωσης.
Τι είναι πραγματικά το κόστος της αφοσίωσης
Η φράση που έμεινε ιστορική ανήκει στον Jim Elliot και την έγραψε στο ημερολόγιό του χρόνια πριν πεθάνει: «Δεν είναι ανόητος όποιος δίνει ό,τι δεν μπορεί να κρατήσει, για να κερδίσει ό,τι δεν μπορεί να χάσει». Με άλλα λόγια, η ζωή μας εδώ είναι ούτως ή άλλως κάτι που δεν μπορούμε να κρατήσουμε για πάντα. Επομένως, το να την παραδώσουμε στον Χριστό δεν είναι χάσιμο αλλά η εξυπνότερη επένδυση.
Αυτή ακριβώς η λογική βρίσκεται στην καρδιά του Ευαγγελίου. Ο ίδιος ο Ιησούς το είπε με τρόπο που ανατρέπει κάθε ανθρώπινο υπολογισμό. Πρώτον, μας καλεί να σταματήσουμε να σφίγγουμε τη ζωή μας σαν να ήταν δική μας περιουσία (Ματθαίος 16:25).
Συνεπώς, το κόστος της αφοσίωσης δεν μετριέται μόνο σε όσα αφήνεις πίσω, αλλά σε σχέση με αυτό που κερδίζεις. Ο απόστολος Παύλος, ένας άνθρωπος που τα είχε όλα κατά τα κριτήρια της εποχής του, έφτασε στο ίδιο συμπέρασμα. Θεώρησε ζημία ό,τι θεωρούσε κέρδος, για χάρη της γνωριμίας με τον Χριστό (Φιλιππησίους 3:7).
Δεύτερον, η αφοσίωση δεν είναι μια στιγμή ηρωισμού αλλά μια καθημερινή στάση. Δεν χρειάζεται να πεθάνεις σε μια ζούγκλα για να την ζήσεις. Αντίθετα, χρειάζεται κάθε μέρα να επιλέγεις Εκείνον πάνω από τις δικές σου ασφάλειες. Για τους πέντε άντρες, αυτή η καθημερινή επιλογή τους οδήγησε ως την «Παραλία των Φοινίκων». Δηλαδή, το κόστος της αφοσίωσης για εσένα μπορεί να σε οδηγήσει αλλού, αλλά η ρίζα είναι η ίδια.
Ο σπόρος που πέφτει στη γη: η αξία πίσω από το κόστος
Όταν μαθεύτηκε ο θάνατος των πέντε, πολλοί τον είδαν σαν μια σπατάλη. Πέντε χαρισματικοί νέοι, με οικογένειες και μέλλον, χάθηκαν σε μια όχθη ποταμού. Ωστόσο, ο Ιησούς είχε δώσει εκ των προτέρων μια διαφορετική εικόνα για τέτοιους θανάτους. Μίλησε για τον σπόρο που πέφτει στη γη.
Αυτή η εικόνα δεν ωραιοποιεί τον πόνο (Ιωάννης 12:24). Ο σπόρος όντως πεθαίνει, και ο θάνατος είναι πραγματικός. Όμως δεν είναι το τέλος της ιστορίας. Από εκείνο το χώμα φύτρωσε καρπός που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί. Πραγματικά, η ιστορία των πέντε ιεραποστόλων ενέπνευσε χιλιάδες νέους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να αφιερωθούν στην ιεραποστολή.
Εξάλλου, ο ίδιος ο λαός των Ουαοράνι άλλαξε. Πολλοί από εκείνους που είχαν σηκώσει τη λόγχη γνώρισαν αργότερα τον Χριστό και άφησαν τον κύκλο της αιματηρής εκδίκησης που για γενιές αποδεκάτιζε τη φυλή τους. Επομένως, το αίμα που χύθηκε δεν έμεινε άγονο. Έγινε σπόρος.
Καταρχήν, λοιπόν, το κόστος της αφοσίωσης δεν είναι ποτέ το τελευταίο κεφάλαιο. Η οικονομία του Θεού λειτουργεί αντίστροφα από τη δική μας. Εκεί που εμείς βλέπουμε απώλεια, Εκείνος ετοιμάζει καρποφορία. Δηλαδή, αυτό που μοιάζει με τέλος, στα χέρια Του γίνεται αρχή.
Ριζική συγχώρεση: όταν η αγάπη επιστρέφει εκεί που χύθηκε το αίμα
Εδώ η ιστορία γίνεται σχεδόν απίστευτη. Η Elisabeth Elliot και η Rachel Saint, αδελφή του πιλότου Nate Saint, δεν αρκέστηκαν να συγχωρήσουν από μακριά. Έζησαν ανάμεσα στους Ουαοράνι, έμαθαν τη γλώσσα τους, τους φρόντισαν και τους αγάπησαν ως φίλους. Δεν τους αντιμετώπισαν ποτέ ως «άγριους», αλλά ως ανθρώπους που ο Θεός αγαπά εξίσου.
Αυτή είναι μια ριζική συγχώρεση κατά Χριστόν, και αξίζει να ειπωθεί με προσοχή. Η συγχώρεση δεν σημαίνει ότι το κακό έγινε μικρό ή ότι ο πόνος έπαψε να μετράει. Πέντε άντρες δολοφονήθηκαν, και αυτό παραμένει φρικτό. Η συγχώρεση δεν ελαφραίνει το κακό· αντίθετα, το ονομάζει κακό και ύστερα αποφασίζει να μην αφήσει το μίσος να έχει τον τελευταίο λόγο.
Είναι σημαντικό, επίσης, να μην μετατραπεί ποτέ αυτή η ιστορία σε πίεση πάνω σε όσους πονούν σήμερα. Η συγχώρεση δεν είναι ένα «πρέπει» που φορτώνεται σαν ενοχή στους πληγωμένους. Είναι δώρο χάρης, που γεννιέται όταν ο ίδιος ο Θεός θεραπεύσει την καρδιά. Κανείς δεν δικαιούται να την απαιτήσει βιαστικά από έναν άνθρωπο που ακόμη ματώνει.
Η Γραφή είναι ξεκάθαρη και τρυφερή σε αυτό. Αφενός, μας απαλλάσσει από το βάρος της εκδίκησης, αφήνοντάς το στα δίκαια χέρια του Θεού (Ρωμαίους 12:19). Αφετέρου, μας καλεί να ευλογούμε και να αγαπούμε ακόμη και τους εχθρούς. Και ο ίδιος ο Χριστός, πάνω στον σταυρό, προσευχήθηκε για εκείνους που Τον σταύρωναν (Λουκάς 23:34). Από εκεί αντλεί η Elisabeth Elliot τη δύναμη να επιστρέψει εκεί που χύθηκε το αίμα.
Πώς γίνεται δικό σου το κόστος της αφοσίωσης
Ίσως όλα αυτά μοιάζουν μακρινά. Λίγοι από εμάς θα βρεθούμε σε μια ζούγκλα ή θα κληθούμε να συγχωρήσουμε έναν δολοφόνο. Ωστόσο, η ίδια αλήθεια αγγίζει την καθημερινότητά μας. Δηλαδή, το κόστος της αφοσίωσης και η συγχώρεση δεν είναι μόνο για ιεραποστόλους· είναι ο δρόμος κάθε μαθητή του Χριστού.
Αρχικά, η συγχώρεση που ζήτησε ο Χριστός από εμάς γεννιέται από τη συγχώρεση που πρώτα λάβαμε. Δεν συγχωρούμε επειδή είμαστε δυνατοί, αλλά επειδή ο Θεός μάς συγχώρεσε πρώτος, με τίμημα τον σταυρό (Εφεσίους 4:32). Έτσι, η χάρη που δεχτήκαμε γίνεται η πηγή της χάρης που δίνουμε.
Επιπλέον, υπάρχει μια εντολή που έδωσε ο Ιησούς προτού αναληφθεί, και που εξηγεί γιατί οι πέντε άντρες ρίσκαραν τα πάντα: η αποστολή να γίνουν μαθητές όλα τα έθνη (Ματθαίος 28:19). Η αφοσίωση δεν είναι αυτοσκοπός· έχει στόχο να φτάσει η αγάπη του Θεού εκεί που δεν έχει ακουστεί ακόμη.
Αν θέλεις να εμβαθύνεις σε τέτοιες αλήθειες, αξίζει να μελετήσεις τη Γραφή συστηματικά, για παράδειγμα μέσα από το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, ώστε η αφοσίωσή σου να στηρίζεται σε στέρεο θεμέλιο και όχι σε συναίσθημα της στιγμής. Τελικά, το κόστος της αφοσίωσης δεν είναι ένα βάρος που μας τσακίζει, αλλά μια πρόσκληση να εμπιστευτούμε Εκείνον που υποσχέθηκε πως ό,τι Του παραδίδουμε δεν χάνεται ποτέ.
Βασικά σημεία
- 01Το κόστος της αφοσίωσης δεν είναι χάσιμο· όπως είπε ο Τζιμ Έλιοτ, δεν είναι ανόητος όποιος δίνει ό,τι δεν μπορεί να κρατήσει, για να κερδίσει ό,τι δεν μπορεί να χάσει.
- 02Ο θάνατος των πέντε ιεραποστόλων στη ζούγκλα του Ισημερινού έγινε σπόρος που έφερε καρπό, όπως ο κόκκος του σιταριού που πέφτει στη γη.
- 03Η ριζική συγχώρεση κατά Χριστόν δεν ελαφραίνει το κακό ούτε πιέζει τα θύματα· είναι δώρο χάρης που γεννιέται από τη συγχώρεση που πρώτα λάβαμε από τον Θεό.
- 04Η σχέση της Elisabeth Elliot με τους Ουαοράνι δείχνει ότι η αγάπη του Χριστού μπορεί να επιστρέψει με σεβασμό και φιλία εκεί ακριβώς που χύθηκε το αίμα.