«Και αυτά τα λόγια, που σου παραγγέλνω σήμερα, θα είναι μέσα στην καρδιά σου·»
Δευτερονόμιο 6:6
Ναι, είσαι ο πρώτος πνευματικός οδηγός του παιδιού σου, και αυτή είναι μια αλήθεια που ταυτόχρονα τρομάζει και ανακουφίζει. Τρομάζει, γιατί νιώθεις ότι δεν ξέρεις αρκετά. Ανακουφίζει, ωστόσο, επειδή ο Θεός δεν ζητάει από σένα έναν τίτλο θεολογίας. Ζητάει την καρδιά σου και την καθημερινότητά σου.
Ίσως σκέφτεσαι ότι αυτή η δουλειά ανήκει στον δάσκαλο του Κατηχητικού, στον ποιμένα ή σε κάποιον πιο καταρτισμένο. Ομως η Γραφή μιλάει διαφορετικά. Από το Δευτερονόμιο μέχρι τις επιστολές, ο πρώτος δάσκαλος του Θεού για ένα παιδί είναι ο γονιός του. Κανείς δεν μπορεί να πάρει αυτή τη θέση από σένα, και κανείς δεν θα την υπερασπιστεί όπως εσύ.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί η πνευματική ανατροφή είναι δική σου ευθύνη, γιατί ο φόβος δεν πρέπει να σε αποσύρει από αυτόν τον ρόλο, και πώς αυτή η διδασκαλία γίνεται φυσικά μέσα στην κανονική σου μέρα - όχι σε μια ώρα την εβδομάδα, αλλά καθώς ζείτε μαζί.
Γιατί ο πρώτος πνευματικός οδηγός είναι ο ίδιος ο γονιός
Πριν δώσεις αυτόν τον ρόλο σε κάποιον άλλον, σταμάτα και δες πού τον τοποθετεί η ίδια η Γραφή. Αρχικά, όταν ο Θεός έδωσε στον λαό του τις πιο σημαντικές εντολές, δεν τις εμπιστεύτηκε σε μια θρησκευτική ελίτ. Αντίθετα, τις έβαλε πρώτα μέσα στην καρδιά του κάθε γονιού. (Δευτερονόμιο 6:6) Επομένως η αλήθεια ξεκινάει από σένα, όχι από ένα πρόγραμμα.
Δες πόσο άμεσο είναι αυτό. Ο λόγος του Θεού δεν λέει «βρες κάποιον να τα διδάξει στα παιδιά σου». Λέει «εσύ θα τα διδάξεις». (Δευτερονόμιο 6:7) Δηλαδή η ευθύνη γονέα στο Δευτερονόμιο 6 δεν είναι μια πρόταση που μπορείς να αναθέσεις. Είναι μια αποστολή που σου ανήκει προσωπικά, με όνομα και διεύθυνση το δικό σου σπίτι.
Πραγματικά, κανείς δεν αγαπά το παιδί σου όπως εσύ, και κανείς δεν είναι παρών στη ζωή του όπως εσύ. Ο δάσκαλος του Κατηχητικού το βλέπει μία ώρα. Εσύ, ωστόσο, το βλέπεις να ξυπνά, να κουράζεται, να φοβάται και να χαίρεται. Συνεπώς, εσύ είσαι ο πρώτος πνευματικός οδηγός που έχει τις στιγμές οι οποίες μετράνε πραγματικά.
Η πνευματική ανατροφή γίνεται μέσα στην καθημερινότητα
Πολλοί γονείς νομίζουν ότι η πίστη διδάσκεται μόνο σε επίσημες στιγμές: μια προσευχή πριν το φαγητό, ένα εδάφιο πριν τον ύπνο. Όμως η Γραφή ζωγραφίζει κάτι πολύ πιο ζωντανό. Μιλάει για κουβέντα «όταν κάθεσαι στο σπίτι» και «όταν περπατάς στον δρόμο». (Δευτερονόμιο 6:7) Με άλλα λόγια, η διδασκαλία ζει μέσα στις συνηθισμένες ώρες.
Αυτό σε ελευθερώνει. Δεν χρειάζεται να γίνεις καθηγητής για να είσαι ο πρώτος πνευματικός οδηγός του παιδιού σου. Χρειάζεται μόνο να μιλάς για τον Θεό όπως μιλάς για όλα τα αληθινά πράγματα της ζωής: στο αυτοκίνητο, στην κουζίνα, στη βόλτα, την ώρα που δένεις κορδόνια. Για παράδειγμα, ένα ηλιοβασίλεμα γίνεται αφορμή να πεις ποιος το έφτιαξε, ενώ μια αδικία στο σχολείο γίνεται αφορμή να μιλήσεις για το δίκαιο του Θεού.
Πρόσεξε επίσης ότι αυτή η ευθύνη είναι αδιάκοπη, όχι περιστασιακή. «Όταν πλαγιάζεις και όταν σηκώνεσαι» σημαίνει από το πρωί ως το βράδυ. Δεν είναι ένα μάθημα με ωράριο. Είναι ένας τρόπος ζωής που το παιδί σε βλέπει να ζεις. Έτσι, η πιο δυνατή διδασκαλία είναι συχνά αυτή που δεν ακούγεται καν σαν μάθημα.
Ο πρώτος πνευματικός οδηγός μην αφήνει τον φόβο να τον αποσύρει
Ας είμαστε ειλικρινείς: αυτή η ευθύνη φοβίζει. Πράγματι, σκέφτεσαι ότι μπορεί να κάνεις λάθος, ότι δεν θα έχεις απάντηση σε κάθε ερώτηση, ότι θα μπερδέψεις το παιδί σου. Ο φόβος αυτός είναι φυσιολογικός, μάλιστα δείχνει ότι παίρνεις στα σοβαρά το προνόμιο. Ωστόσο ο φόβος δεν πρέπει να σε παραλύσει ούτε να σε κάνει να αποτραβηχτείς.
Η υπόσχεση της Γραφής είναι ότι αυτός ο κόπος δεν πάει χαμένος. Όταν φυτεύεις την αλήθεια νωρίς, αυτή ριζώνει βαθιά για όλη τη ζωή. (Παροιμίες 22:6) Δηλαδή η δουλειά σου σήμερα δεν εξαφανίζεται· μένει στο παιδί σου ακόμα κι όταν μεγαλώσει. Αυτή είναι μια υπόσχεση που δίνει κουράγιο στον κουρασμένο γονιό.
Θυμήσου ακόμη ότι τα παιδιά δεν χρειάζονται έναν τέλειο γονιό, αλλά έναν παρόντα γονιό. Όταν δεν ξέρεις μια απάντηση, μπορείς να πεις «ας το ψάξουμε μαζί στη Βίβλο». Αυτό δεν σε αδυνατίζει· αντίθετα, διδάσκει στο παιδί ότι ακόμα και ο πρώτος πνευματικός οδηγός μαθαίνει διαρκώς από τον λόγο του Θεού. Έτσι ο φόβος μετατρέπεται σε ταπεινή συμπόρευση.
Η εντολή ανατίθεται στους γονείς, όχι στους ειδικούς
Όταν η Καινή Διαθήκη μιλάει στους πατέρες, δεν αλλάζει αυτή τη γραμμή· τη συνεχίζει. Η ευθύνη της ανατροφής «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου» δίνεται κατευθείαν στον γονιό. (Εφεσίους 6:4) Συνεπώς, ο γονιός και η πίστη του παιδιού είναι δεμένα μεταξύ τους με τρόπο που η εκκλησία ενισχύει, αλλά δεν αντικαθιστά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Κατηχητικό ή το βιβλικό σχολείο δεν έχουν αξία. Έχουν, και μεγάλη. Ωστόσο είναι βοηθοί, όχι αντικαταστάτες. Δηλαδή, σκέψου τους σαν τον προπονητή που στηρίζει αυτό που χτίζεις εσύ στο σπίτι. Εξάλλου, αν θες να βαθύνεις τη δική σου κατάρτιση, μπορείς να αξιοποιήσεις μαθήματα όπως αυτά που προσφέρει το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, ώστε να διδάσκεις με μεγαλύτερη σιγουριά.
Στην πράξη, αυτό σε καλεί να αναλάβεις ξανά τη θέση σου. Μην περιμένεις να «τα μάθει το παιδί κάπου αλλού». Εσύ θέτεις τον ρυθμό, εσύ δίνεις το πρώτο παράδειγμα προσευχής, εσύ ανοίγεις πρώτος τη Βίβλο μαζί του. Τελικά, ο πρώτος πνευματικός οδηγός δεν είναι τίτλος που κερδίζεις· είναι ρόλος που απλώς δεν αρνείσαι.
Πρακτικά βήματα για να ζήσεις αυτόν τον ρόλο σήμερα
Ας γίνουμε συγκεκριμένοι, γιατί οι καλές προθέσεις χρειάζονται χέρια και πόδια. Πρώτον, διάλεξε μία σταθερή στιγμή τη μέρα -το βραδινό φαγητό ή πριν τον ύπνο- και διάβασε ένα μικρό κομμάτι της Βίβλου. Δεν χρειάζεται να είναι μεγάλο. Η συνέπεια μετράει πιο πολύ από τη διάρκεια.
Δεύτερον, μην περιμένεις την «τέλεια ώρα». Μίλα για τον Θεό μέσα στις μικρές στιγμές, όπως ακριβώς το ζητάει η Γραφή. (Ψαλμοί 78:4) Επιπλέον, άφησε τα παιδιά να σε ρωτούν ελεύθερα, ακόμα κι όταν οι ερωτήσεις τους σε δυσκολεύουν. Μια ειλικρινής «δεν ξέρω, ας το βρούμε» αξίζει περισσότερο από μια βιαστική απάντηση.
Τρίτον, δείξε με τη ζωή σου αυτά που λες. Πράγματι, τα παιδιά μαθαίνουν την πίστη πρώτα βλέποντας και μετά ακούγοντας. Επιπλέον, όταν σε βλέπουν να προσεύχεσαι, να συγχωρείς και να εμπιστεύεσαι τον Θεό στις δύσκολες μέρες, η διδασκαλία γίνεται αληθινή. Έτσι, βήμα βήμα, ζεις τον ρόλο που σου εμπιστεύτηκε ο Θεός.
Βασικά σημεία
- 01Είσαι ο πρώτος πνευματικός οδηγός του παιδιού σου: η Γραφή δίνει αυτή την ευθύνη πρώτα στον γονιό, όχι στους ειδικούς ή στο Κατηχητικό.
- 02Η πνευματική ανατροφή ζει μέσα στην καθημερινότητα -στο σπίτι, στον δρόμο, το πρωί και το βράδυ- και όχι μόνο σε επίσημες στιγμές.
- 03Μην αφήσεις τον φόβο της ευθύνης να σε αποσύρει· δεν χρειάζεσαι τέλειες απαντήσεις, αλλά συνεπή παρουσία και ταπεινή διάθεση να μάθεις μαζί με το παιδί σου.
- 04Πάρε πρακτικά βήματα σήμερα: μια σταθερή στιγμή Βίβλου τη μέρα, ελεύθερες ερωτήσεις, και ζωντανό παράδειγμα πίστης μέσα στο σπίτι.