«Πολλές είναι οι θλίψεις του δικαίου, αλλά απ' όλες αυτές θα τον ελευθερώσει ο Κύριος.»
Ψαλμοί 34:19
Υπάρχει μια αθόρυβη ενοχή που στοιχειώνει πολλούς πιστούς όταν πονούν: «Αν πραγματικά ανήκα στον Θεό, η ζωή μου δεν θα ήταν τόσο δύσκολη.» Όμως η πίστη στη δοκιμασία δεν είναι σημάδι ότι έχασες τον δρόμο. Είναι, αντίθετα, η πιο φυσιολογική απόδειξη ότι βρίσκεσαι ακριβώς πάνω σ' αυτόν.
Ένας άνθρωπος που γνώριζε καλά αυτή την ανηφόρα ήταν ο Τζον Μπάνιαν. Πράγματι, έγραψε το «Ταξίδι του Προσκυνητή» μέσα από δώδεκα χρόνια φυλακής, και του έδωσε έναν τίτλο που λέει τα πάντα: ένα «επικίνδυνο ταξίδι» από αυτόν τον κόσμο προς τον μελλοντικό. Επομένως, αν η πορεία σου μοιάζει με ανηφόρα και όχι με περίπατο, δεν είσαι ο μόνος, ούτε έκανες κάτι λάθος.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε, μέσα από τη ζωή του Μπάνιαν και τη Γραφή, γιατί ο πόνος είναι φυσιολογικός για τον χριστιανό, και πώς αυτή η αλήθεια, αντί να σε τσακίζει, μπορεί να σε κρατήσει όρθιο στην ανηφόρα.
Πίστη στη δοκιμασία: δεν σημαίνει ότι έχασες τον δρόμο
Όταν έρχεται η θλίψη, ο πειρασμός είναι να την ερμηνεύσουμε ως απόρριψη. Αρχικά σκεφτόμαστε ότι κάπου ξεστρατίσαμε, ότι ο Θεός μάς γύρισε την πλάτη. Ωστόσο η Γραφή δεν περιγράφει ποτέ τη ζωή του δικαίου ως δρόμο χωρίς πέτρες. Αντιθέτως, μιλάει ανοιχτά για πολλές θλίψεις, ξεκαθαρίζοντας πως αυτές δεν αναιρούν τη φροντίδα του Θεού. (Ψαλμοί 34:19)
Πρόσεξε τη διατύπωση: όχι «καμία θλίψη», αλλά «πολλές θλίψεις» και μέσα από όλες αυτές, λύτρωση. Δηλαδή το σχέδιο του Θεού δεν είναι να σε γλιτώσει από την ανηφόρα, αλλά να σε κρατήσει σ' αυτήν μέχρι την κορυφή. Συνεπώς ο πόνος δεν είναι παρέκκλιση από τον δρόμο. Είναι κομμάτι του δρόμου.
Γι' αυτό ο απόστολος Πέτρος προειδοποιεί τους πιστούς να μην παραξενεύονται όταν τους βρίσκει η φωτιά της δοκιμασίας, σαν να τους συμβαίνει κάτι παράξενο. (Α' Πέτρου 4:12) Με άλλα λόγια, η έκπληξη και η ενοχή μας απέναντι στον πόνο δείχνουν ότι περιμέναμε λάθος πράγμα. Περιμέναμε εύκολο δρόμο εκεί όπου ο Χριστός μάς υποσχέθηκε στενό μονοπάτι.
Ο Μπάνιαν και το βουνό της δυσκολίας: μια ζωή στη φυλακή
Ο Τζον Μπάνιαν δεν έγραψε για τον πόνο από ασφαλή απόσταση. Τον έζησε. Για να μην πάψει να κηρύττει το ευαγγέλιο, πέρασε περίπου δώδεκα χρόνια στη φυλακή του Μπέντφορντ, μακριά από τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Ανάμεσά τους ήταν και μια τυφλή κόρη, που η σκέψη της τού ράγιζε την καρδιά κάθε φορά που η πόρτα του κελιού έκλεινε ξανά.
Μέσα από αυτό το σκοτάδι γεννήθηκε «Ο δρόμος του προσκυνητή», η ιστορία ενός ανθρώπου που ταξιδεύει προς την ουράνια πόλη. Δηλαδή ο στενός δρόμος της αλληγορίας ονομάζεται «Δυσκολία» και οδηγεί ίσια πάνω σε ένα απότομο βουνό. Στους πρόποδες ο προσκυνητής πίνει νερό από μια πηγή για να αναζωογονηθεί, και έπειτα αρχίζει την ανάβαση τραγουδώντας, όχι παραπονούμενος.
Αυτή είναι η εικόνα που μας κληροδότησε ο φυλακισμένος συγγραφέας: ο δρόμος προς τον ουρανό είναι ανηφορικός εξ ορισμού. Δεν υπάρχει πλάγιος, εύκολος δρόμος που να παρακάμπτει το βουνό. Μάλιστα, τρεις αιώνες αργότερα, η ίδια ιστορία στήριζε έναν πάστορα στην παράνομη εκκλησία της Κίνας. Έτσι, η αντοχή ενός ανθρώπου στον πόνο έγινε δύναμη για αμέτρητους άλλους.
Εμείς, σε έναν άνετο δυτικό κόσμο, εύκολα ξεχνάμε αυτό το μάθημα. Για παράδειγμα, όταν μια σχέση μάς δυσκολεύει, απομακρυνόμαστε. Εξάλλου, όταν ένα περιβάλλον μάς κουράζει, απλώς φεύγουμε. Ο Μπάνιαν, όμως, μας καλεί να ξανακούσουμε τον Ιησού, που μας στέλνει «σαν πρόβατα ανάμεσα σε λύκους» και μας ζητάει να σηκώνουμε καθημερινά τον σταυρό μας.
Η πίστη στη δοκιμασία: γιατί η θλίψη είναι ο φυσιολογικός δρόμος
Η μεγάλη ανακούφιση που προσφέρει ο Μπάνιαν δεν είναι ότι ο πόνος θα φύγει γρήγορα, αλλά ότι ο πόνος είναι φυσιολογικός. Δηλαδή δεν είναι ένδειξη ότι κάτι πήγε στραβά στη σχέση σου με τον Θεό. Πράγματι, όταν ο Παύλος και ο Βαρνάβας στήριζαν τις νεοσύστατες εκκλησίες, δεν τους έταξαν εύκολη ζωή. Αντιθέτως, τους δίδαξαν ότι μέσα από πολλές θλίψεις πρέπει να μπούμε στη βασιλεία του Θεού. (Πράξεις 14:22)
Πρόσεξε τη λέξη «πρέπει». Η θλίψη δεν παρουσιάζεται ως ατυχία αλλά ως μέρος της διαδρομής που έχει χαράξει ο ίδιος ο Θεός. Επομένως, όταν ο πόνος έρχεται, δεν χρειάζεται να ρωτάς αν έκανες κάτι λάθος. Βρίσκεσαι ακριβώς εκεί όπου περπάτησαν οι απόστολοι πριν από σένα.
Ο Παύλος προχωράει ακόμη πιο μακριά. Επιπλέον, γράφει στους Θεσσαλονικείς για να μην κλονιστεί κανείς μέσα στις θλίψεις, υπενθυμίζοντάς τους ότι γι' αυτό ακριβώς είναι ταγμένοι οι πιστοί. (Α' Θεσσαλονικείς 3:3) Δηλαδή η δοκιμασία δεν είναι κάποιο κενό στο σχέδιο του Θεού. Συνεπώς είναι κομμάτι της κλήσης μας. Αυτό ακριβώς εννοεί και η φράση ότι ο πόνος είναι φυσιολογικός: όχι ότι δεν πονάει, αλλά ότι δεν είναι ξένος προς τον δρόμο της πίστης.
Αντοχή στον διωγμό: όχι τιμωρία, αλλά αγάπη Πατέρα
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή, γιατί ο πόνος μάς ψιθυρίζει εύκολα ότι ο Θεός είναι θυμωμένος μαζί μας. Η Γραφή, όμως, αντιστρέφει την εικόνα. Παρουσιάζει τη δοκιμασία σαν τη φροντίδα ενός πατέρα που παιδαγωγεί τα παιδιά του, όχι σαν την οργή ενός δικαστή. (Εβραίους 12:7) Με άλλα λόγια, το ότι περνάς δύσκολα δεν αποδεικνύει ότι ο Θεός σε απέρριψε. Αποδεικνύει ότι σε μεταχειρίζεται ως γιο και κόρη.
Αυτό αλλάζει τα πάντα στην αντοχή στον διωγμό και στη δοκιμασία. Δηλαδή δεν υπομένεις τον πόνο σφίγγοντας τα δόντια απέναντι σε έναν εχθρικό Θεό. Αντιθέτως, τον υπομένεις μέσα στην αγκαλιά ενός Πατέρα που δεν σε άφησε στιγμή. Πράγματι, αυτή η αλλαγή οπτικής είναι που κρατάει τους πιστούς όρθιους σε καιρούς διωγμού, όταν η ίδια η πίστη τους είναι ο λόγος που υποφέρουν.
Μάλιστα, η Γραφή φτάνει να ονομάσει τόσο την πίστη όσο και το πάθημα δώρα του Θεού. Σ' εμάς χαρίστηκε, λέει ο Παύλος, όχι μόνο να πιστεύουμε στον Χριστό αλλά και να πάσχουμε για χάρη του. (Φιλιππησίους 1:29) Είναι παράδοξο, αλλά παρηγορητικό: ακόμη και ο πόνος που νιώθεις για το όνομα του Χριστού δεν είναι εγκατάλειψη. Είναι δώρο, τυλιγμένο σε χαρτί που μοιάζει σκοτεινό.
Πώς κρατιέται η ελπίδα στην κορυφή του βουνού
Αν το βουνό ήταν το τέλος της ιστορίας, η ανάβαση θα ήταν απελπιστική. Όμως ο Μπάνιαν δεν ζωγράφισε ένα βουνό χωρίς κορυφή. Ο δρόμος της δυσκολίας οδηγεί κάπου, και το «κάπου» είναι η ουράνια πόλη. Γι' αυτό ο προσκυνητής μπορεί να ανεβαίνει τραγουδώντας. Δεν τραγουδάει επειδή δεν πονάει, αλλά επειδή ξέρει πού βγάζει ο δρόμος.
Η Γραφή στηρίζει αυτή την ελπίδα με μια εκπληκτική υπόσχεση. Πράγματι, όσοι συμπάσχουν με τον Χριστό είναι κληρονόμοι μαζί του, για να μετάσχουν και στη δόξα του. (Ρωμαίους 8:17) Πρόσεξε τη σύνδεση: ο πόνος του παρόντος δεν είναι αποκομμένος από τη δόξα του μέλλοντος. Αντιθέτως, είναι ο ίδιος δρόμος, που τώρα ανηφορίζει αλλά καταλήγει στη χαρά.
Και πού οδηγεί τελικά αυτός ο δρόμος; Στην παρουσία του ίδιου του Θεού, εκεί όπου υπάρχει χορτασμός χαράς και τερπνότητες αιώνιες. (Ψαλμοί 16:11) Αυτή είναι η κορυφή του βουνού της δυσκολίας: όχι απλώς το τέλος του πόνου, αλλά η πλήρης χαρά κοντά στον Θεό. Επομένως, όταν η ανηφόρα σού κόβει την ανάσα, θυμήσου ότι κάθε βήμα σε φέρνει πιο κοντά σ' αυτή τη χαρά, όχι πιο μακριά από τον Θεό. Αν θες να εμβαθύνεις στη βιβλική θεολογία του πόνου με υπεύθυνη καθοδήγηση, μια καλή αρχή είναι το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος.
Βασικά σημεία
- 01Ο πόνος δεν αποδεικνύει ότι έχασες τον δρόμο. Η πίστη στη δοκιμασία είναι ο φυσιολογικός, αναμενόμενος δρόμος κάθε πιστού προς την ουράνια πόλη.
- 02Ο Τζον Μπάνιαν έγραψε τον «Δρόμο του προσκυνητή» μέσα από δώδεκα χρόνια φυλακής, δείχνοντάς μας ότι ο στενός δρόμος ονομάζεται «Δυσκολία» και ανηφορίζει εξ ορισμού.
- 03Η Γραφή λέει ξεκάθαρα ότι μέσα από πολλές θλίψεις περνάμε προς τη βασιλεία του Θεού. Άρα ο πόνος είναι φυσιολογικός, όχι σημάδι απόρριψης.
- 04Η δοκιμασία δεν είναι οργή δικαστή αλλά παιδαγωγία Πατέρα. Έτσι κρατιέται η αντοχή στον διωγμό: μέσα στην αγκαλιά του Θεού, όχι απέναντί του.
- 05Το βουνό της δυσκολίας έχει κορυφή. Όσοι συμπάσχουν με τον Χριστό είναι συγκληρονόμοι της δόξας του, και ο δρόμος καταλήγει στη χαρά κοντά στον Θεό.
Δες επίσης
- Πίστη στη δοκιμασία: όταν ο πόνος δεν είναι τιμωρία αλλά το σχέδιο ενός Πατέρα που σε αγαπά
- Ο καρπός που φυτρώνει μόνο στο σκοτάδι: τι γέννησε η αντοχή στον πόνο του Μπάνιαν, του Κάουπερ και του Μπρέιναρντ
- 12 χρόνια φυλακή για το ευαγγέλιο: ο Τζον Μπάνιαν και η αντοχή στον πόνο όταν ο Θεός φαίνεται αόρατος
