«Και είπαν: «Ελάτε, ας χτίσουμε για τον εαυτό μας μια πόλη κι έναν πύργο, που η κορυφή του να φτάνει ως τον ουρανό. Κι ας αποκτήσουμε όνομα, για να μη διασκορπιστούμε πάνω στο πρόσωπο όλης της γης».»
Γένεση 11:4
Η παγκόσμια ενότητα μοιάζει να είναι ένα από τα αρχαιότερα όνειρα του ανθρώπου. Από την εποχή που οι λαοί άρχισαν να μιλούν διαφορετικές γλώσσες, μια κρυφή λαχτάρα μάς σπρώχνει ξανά να γίνουμε «ένα». Ωστόσο, πίσω από αυτό το ευγενικό ιδανικό κρύβεται ένα ερώτημα που σπάνια τολμάμε να κάνουμε: η ενότητα που χτίζουμε μόνοι μας είναι πραγματικό όνειρο ή μήπως μια όμορφη ψευδαίσθηση;
Η Αγία Γραφή δεν αποφεύγει αυτό το ερώτημα. Αντίθετα, το φωτίζει από την πρώτη κιόλας σελίδα της ιστορίας των εθνών, στον πύργο της Βαβέλ, και το ακολουθεί ως την τελική εικόνα μιας βασιλείας που δεν θα καταλυθεί ποτέ. Επιπλέον, μας καλεί να ξεχωρίσουμε τι ζητάμε σωστά και πού ψάχνουμε λάθος.
Σε αυτό το άρθρο δεν θα ταυτίσουμε κανένα σύγχρονο κράτος ή θεσμό με κάποια δύναμη του κακού. Αντίθετα, θα δούμε με νηφαλιότητα και ελπίδα τι λέει η Γραφή για τον πόθο μας να ενωθούμε και πού βρίσκεται, τελικά, η ενότητα που αντέχει στον χρόνο.
Ο πύργος της Βαβέλ: η πρώτη παγκόσμια ενότητα χωρίς τον Θεό
Η πρώτη φορά που η ανθρωπότητα προσπάθησε συνειδητά να γίνει «ένα» περιγράφεται στη Γένεση. Οι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν, μίλησαν μία γλώσσα και αποφάσισαν να χτίσουν μια πόλη και έναν πύργο που η κορυφή του να φτάνει στον ουρανό (Γένεση 11:4). Πρώτον, το κίνητρό τους δεν ήταν απλώς αρχιτεκτονικό. Ήθελαν να αποκτήσουν όνομα και να μη διασκορπιστούν, δηλαδή να εξασφαλίσουν μόνοι τους μια ενότητα που θα τους κρατούσε αιώνια ασφαλείς.
Ωστόσο, το πρόβλημα δεν ήταν η συνεργασία καθαυτή. Η συνεργασία και η ενότητα είναι, στη βάση τους, καλά πράγματα. Το πρόβλημα ήταν ότι αυτή η ενότητα χτιζόταν χωρίς τον Θεό και, στην ουσία, εναντίον Του. Δηλαδή, ο άνθρωπος ζητούσε να φτάσει ως τον ουρανό με δικά του υλικά, να γίνει ο ίδιος το κέντρο και να αντικαταστήσει την εξάρτηση από τον Δημιουργό με την εμπιστοσύνη στις δικές του δυνάμεις.
Συνεπώς, η Βαβέλ δεν είναι απλώς μια παλιά ιστορία. Είναι ο καθρέφτης κάθε εποχής που ονειρεύεται μια παγκόσμια ενότητα χτισμένη πάνω στη δύναμη, στην τεχνολογία και στη φιλοδοξία, αλλά χωρίς ταπεινότητα μπροστά στον Θεό. Πραγματικά, το ίδιο όνειρο επανέρχεται ξανά και ξανά μέσα στους αιώνες, με νέα ονόματα κάθε φορά.
Η κυριαρχία του Θεού στην ιστορία πάνω από κάθε ανθρώπινη ενότητα
Αν η Βαβέλ μάς δείχνει το όριο της ανθρώπινης φιλοδοξίας, ο προφήτης Δανιήλ μάς δείχνει ποιος πραγματικά κρατά την ιστορία στα χέρια Του. Ο Δανιήλ ερμηνεύει ένα όνειρο όπου διαδέχονται η μία την άλλη μεγάλες αυτοκρατορίες, η καθεμιά πιο φιλόδοξη από την προηγούμενη. Ωστόσο, το όραμα δεν τελειώνει με κάποια ανθρώπινη υπερδύναμη. Τελειώνει με μια βασιλεία που στήνει ο ίδιος ο Θεός (Δανιήλ 2:44).
Αυτό αλλάζει ριζικά τον τρόπο που βλέπουμε την παγκόσμια ενότητα. Δηλαδή, η ιστορία δεν είναι μια τυχαία διαδοχή δυνάμεων που παλεύουν για την κορυφή. Αντίθετα, υπάρχει μια κυριαρχία του Θεού στην ιστορία, μια κατεύθυνση που κανένα ανθρώπινο σχέδιο δεν μπορεί τελικά να ανατρέψει. Οι αυτοκρατορίες έρχονται και παρέρχονται, όμως ο θρόνος του Θεού μένει.
Επομένως, ο πιστός δεν χρειάζεται να ζει με άγχος μπροστά στα μεγάλα γεγονότα της εποχής του. Πραγματικά, μπορεί να τα παρακολουθεί με νηφαλιότητα, ξέροντας ότι κανένας θεσμός και καμία συμμαχία δεν είναι ο τελικός κύριος της ιστορίας. Ο τελικός κύριος είναι Εκείνος που στήνει τη δική Του, άφθαρτη βασιλεία.
Η βασιλεία του Θεού: η μόνη παγκόσμια ενότητα που μένει
Αν η ανθρώπινη ενότητα είναι εύθραυστη, η Γραφή δεν μας αφήνει στην απελπισία. Αντίθετα, μας στρέφει σε μια άλλη ενότητα, που δεν τη χτίζουμε εμείς αλλά μας τη δίνει ο Θεός. Στο όραμα του Δανιήλ, στον «Υιό του ανθρώπου» δίνεται εξουσία και βασιλεία, ώστε να Τον υπηρετήσουν όλοι οι λαοί και τα έθνη (Δανιήλ 7:14). Αυτή είναι μια ενότητα γύρω από ένα πρόσωπο, όχι γύρω από ένα σύστημα.
Ο Ιησούς ονόμασε αυτό το πρόσωπο και αυτή την πραγματικότητα «βασιλεία του Θεού». Μάλιστα, μας κάλεσε να τη βάλουμε πρώτη σε όλη μας τη ζωή (Ματθαίος 6:33). Δηλαδή, αντί να ψάχνουμε πρώτα την ασφάλεια και την ενότητα στα δικά μας έργα, καλούμαστε να ζητήσουμε πρώτα τη βασιλεία Του, και τότε όλα τα υπόλοιπα μπαίνουν στη θέση τους.
Τελικά, στο βιβλίο της Αποκάλυψης ακούμε τη μεγάλη αναγγελία ότι οι βασιλείες του κόσμου έγιναν βασιλεία του Κυρίου μας (Αποκάλυψη 11:15). Συνεπώς, η αληθινή παγκόσμια ενότητα δεν είναι ένα ανθρώπινο κατόρθωμα που πρέπει να επιβάλουμε, αλλά ένα θεϊκό δώρο που θα ολοκληρωθεί όταν βασιλεύσει πλήρως ο Χριστός. Πραγματικά, αυτή η ενότητα δεν θα καταλυθεί ποτέ.
Με ταπείνωση μπροστά στις προφητείες: τι ζητάμε σωστά και πού ψάχνουμε λάθος
Στο σημείο αυτό χρειάζεται μεγάλη ταπεινότητα. Μέσα στην ιστορία της εκκλησίας, πολλοί ευσεβείς χριστιανοί ερμήνευσαν με διαφορετικό τρόπο τις προφητείες για το τέλος και για τις μεγάλες αυτοκρατορίες. Ωστόσο, το σταθερό σημείο για όλους μένει το ίδιο: ο Θεός κυβερνά, και η δική Του βασιλεία είναι ο τελικός προορισμός της ιστορίας. Επομένως, καλό είναι να μένουμε σε αυτό που η Γραφή λέει καθαρά και να αποφεύγουμε τις εικασίες και τους φόβους.
Ο Ψαλμός 2 μάς θυμίζει ότι τα έθνη συχνά «φρυάζουν» και σχεδιάζουν μάταια πράγματα (Ψαλμοί 2:1). Δηλαδή, οι μεγάλες ανθρώπινες δυνάμεις φαντάζουν παντοδύναμες, όμως μπροστά στον Θεό τα σχέδιά τους είναι ασθενικά. Αυτό δεν μας καλεί σε καχυποψία ή σε συνωμοσιολογία. Αντίθετα, μας καλεί σε ηρεμία, αφού η τελική λέξη ανήκει σε Εκείνον που έχρισε τον δικό Του Βασιλιά.
Πραγματικά, η σωστή στάση δεν είναι ούτε ο πανικός ούτε η αφέλεια. Ο πειρασμός λέει στον άνθρωπο να ζήσει μόνο με «ψωμί», δηλαδή μόνο με υλικά μέσα και πολιτικά σχέδια. Ο Ιησούς όμως απάντησε ότι ο άνθρωπος δεν ζει μόνο με ψωμί, αλλά με κάθε λόγο του Θεού. Συνεπώς, καμία παγκόσμια ενότητα δεν θα καλύψει την πιο βαθιά μας ανάγκη, αν λείπει ο ίδιος ο Θεός.
Η ελπίδα μας: πολίτες ενός ουρανού που δεν θα καταλυθεί
Πού καταλήγουμε, λοιπόν, μετά από όλα αυτά; Η Γραφή δεν μας ζητά να απορρίψουμε κάθε προσπάθεια συνεργασίας και ειρήνης ανάμεσα στους λαούς. Αντίθετα, μας δείχνει πού να στηρίξουμε τη βαθύτερη ελπίδα μας. Ο απόστολος Παύλος γράφει ότι το πολίτευμά μας βρίσκεται στους ουρανούς, από όπου περιμένουμε τον Σωτήρα μας (Φιλιππησίους 3:20). Δηλαδή, η τελική μας ταυτότητα δεν εξαρτάται από καμία επίγεια συμμαχία.
Αυτή η ελπίδα μάς ελευθερώνει. Πρώτον, μας απαλλάσσει από τον φόβο, αφού ξέρουμε ποιος κρατά το μέλλον. Επιπλέον, μας απαλλάσσει από την ψευδαίσθηση ότι κάποιο ανθρώπινο σύστημα θα φέρει την τελική λύση. Έτσι, μπορούμε να ζούμε ως καλοί πολίτες αυτού του κόσμου, αγαπώντας τους γείτονές μας και εργαζόμενοι για το καλό, χωρίς όμως να λατρεύουμε καμία εξουσία αυτού του κόσμου.
Τελικά, η αληθινή παγκόσμια ενότητα δεν είναι μια ψευδαίσθηση. Είναι ένα βέβαιο όνειρο, γιατί δεν στηρίζεται στις δικές μας δυνάμεις αλλά στην πιστότητα του Θεού. Πραγματικά, όταν επιστρέψει ο Χριστός, η διαίρεση της Βαβέλ θα θεραπευτεί πλήρως, και κάθε λαός και γλώσσα θα ενωθούν γύρω από τον έναν Βασιλιά. Αυτή είναι η ενότητα που αξίζει να περιμένουμε. Αν θέλεις να μελετήσεις βαθύτερα αυτά τα θέματα, μπορείς να επισκεφθείς το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος και τις μελέτες του στη Γραφή.
Βασικά σημεία
- 01Η λαχτάρα για παγκόσμια ενότητα είναι αρχαία και βαθιά. Στη Βαβέλ φάνηκε ότι, χωρίς τον Θεό, η ενότητα γίνεται φιλοδοξία και τελικά διασκορπισμός.
- 02Η κυριαρχία του Θεού στην ιστορία σημαίνει ότι οι αυτοκρατορίες έρχονται και παρέρχονται, ενώ μόνο η βασιλεία του Θεού μένει άφθαρτη και αιώνια.
- 03Μπροστά στις προφητείες χρειάζεται ταπείνωση και σεβασμός στις διαφορετικές ευαγγελικές ερμηνείες. Δεν ταυτίζουμε κανένα κράτος ή πρόσωπο με δυνάμεις του κακού.
- 04Η αληθινή ελπίδα μας δεν είναι μια επίγεια συμμαχία αλλά μια ουράνια πατρίδα. Όταν βασιλέψει πλήρως ο Χριστός, θα έρθει η ενότητα που δεν θα καταλυθεί ποτέ.