Ο θάνατος του εγώ: το μυστικό που ελευθέρωσε τον Στάντ

I.Τι σημαίνει πραγματικά «ο θάνατος του εγώ»

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι από την αρχή: ο θάνατος του εγώ δεν σημαίνει να μισήσεις τον εαυτό σου ούτε να γίνεις ένα άβουλο ανθρωπάκι χωρίς προσωπικότητα. Αντίθετα, σημαίνει να κατέβει το «εγώ» από τον θρόνο της ζωής σου και να ανέβει εκεί ο Χριστός. Είναι μια αλλαγή βασιλείας, όχι μια εκμηδένιση του προσώπου σου.

Ο ίδιος ο Ιησούς έθεσε αυτόν τον όρο για όποιον θέλει να τον ακολουθήσει (Ματθαίος 16:24). Πρώτον, αυταπάρνηση. Δεύτερον, σήκωμα του σταυρού. Τρίτον, ακολουθία. Δηλαδή, η αυταπάρνηση δεν είναι ένα προαιρετικό έξτρα για τους «πολύ πνευματικούς»· είναι η πόρτα από την οποία περνάει κάθε μαθητής.

Ο απόστολος Παύλος το περιέγραψε με μια φράση που έγινε το αγαπημένο εδάφιο του Στάντ (Γαλάτες 2:20). Παρατήρησε το παράδοξο: «δεν ζω πια εγώ.» Το παλιό «εγώ» πέθανε στον σταυρό μαζί με τον Χριστό. Ωστόσο, ο άνθρωπος δεν εξαφανίστηκε· τώρα ζει μια καινούρια ζωή, που την τροφοδοτεί η πίστη στον Υιό του Θεού. Συνεπώς, ο θάνατος του εγώ δεν είναι το τέλος σου, αλλά η αρχή της πιο αληθινής εκδοχής σου.

II.Το παράδοξο: να χάσεις τη ζωή σου για να τη βρεις

Υπάρχει ένας νόμος βαθιά μέσα στη δημιουργία που το ξεκλειδώνει αυτό. Ο Ιησούς τον περιέγραψε με την εικόνα ενός σπόρου (Ιωάννης 12:24). Όσο ο κόκκος του σταριού μένει ασφαλής, ολομόναχος, στο χέρι σου, δεν κάνει τίποτα. Μόνο όταν πέσει στο χώμα και «πεθάνει» δίνει καρπό. Δηλαδή, η ζωή κρύβεται μέσα στον θάνατο του σπόρου, όχι στη διατήρησή του.

Το ίδιο ισχύει και για εμάς. Ο Ιησούς το είπε ξεκάθαρα: όποιος προσπαθεί απελπισμένα να κρατήσει τη ζωή του, τελικά τη χάνει (Ματθαίος 16:25). Αντίθετα, όποιος είναι πρόθυμος να τη χάσει για χάρη του Χριστού, αυτός τη βρίσκει πραγματικά. Ακούγεται σαν γρίφος, ωστόσο κάθε γονιός, κάθε άνθρωπος που αγάπησε αληθινά, το έχει γευτεί στα μικρά: δίνεις τον εαυτό σου και, αντί να αδειάσεις, γεμίζεις.

Εδώ βρίσκεται το μυστικό που ελευθέρωσε τον Στάντ. Δεν έδωσε την περιουσία και τη σταδιοδρομία του επειδή τις μισούσε, αλλά επειδή είχε ανακαλύψει κάτι πολύτιμότερο. Όταν κατάλαβε ότι το να χάσεις τη ζωή σου για τον Χριστό δεν είναι απώλεια αλλά κέρδος, ο φόβος έχασε τη δύναμή του. Συνεπώς, μπόρεσε να αφήσει τα πάντα με την ίδια ηρεμία με την οποία κάποτε υπέγραφε μια επιταγή.

III.Πώς ο θάνατος του εγώ ελευθέρωσε στ' αλήθεια τον Στάντ

Πριν φύγει για την Κίνα, ο Στάντ ήταν ένας από τους περίφημους Επτά του Κέμπριτζ: εφτά λαμπροί νέοι από τα καλύτερα πανεπιστήμια που, εγκαταλείποντας λαμπρές καριέρες, σόκαραν ολόκληρη την Αγγλία με την απόφασή τους να γίνουν ιεραπόστολοι. Το ρητό που όρισε τη ζωή του ήταν απλό και κοφτό: καμία θυσία δεν είναι πολύ μεγάλη για τον Χριστό. Πράγματι, αυτή η αρχή τον οδήγησε σε μια ζωή αδιάκοπης θυσίας, στην οποία δεν κράτησε τίποτε για τον εαυτό του.

Όταν ο πατέρας του Στάντ πέθανε, ο Τσαρλς βρέθηκε κληρονόμος μιας τεράστιας περιουσίας. Ήταν περίπου εικοσιπέντε χρονών και μακριά, ως νεαρός ιεραπόστολος στην Κίνα, όταν του ήρθαν τα γράμματα της τράπεζας και του δικηγόρου του. Εκείνες ακριβώς τις μέρες ο Θεός έφερε στον νου του την ιστορία του πλούσιου νέου άρχοντα. Αρχικά οι σύμβουλοί του τον πέρασαν για τρελό· ο πρόξενος αρνήθηκε να επικυρώσει την υπογραφή του και του ζήτησε δύο βδομάδες σκέψης.

Όταν η προθεσμία πέρασε και ο Στάντ έμεινε ατάραχος, υπέγραψε. Με την ίδια νηφαλιότητα με την οποία άλλοτε έγραφε επιταγές για τον χρηματιστή του, χάρισε τώρα όλα τα λεφτά του. Δηλαδή, ένα ποσό που σήμερα θα ισοδυναμούσε με εκατομμύρια, δοσμένο σε ιεραποστολικά έργα, σε ορφανά, σε φτωχούς. Δεν κράτησε τίποτε για τον εαυτό του· αντίθετα, επέλεξε να εμπιστευτεί μόνο τον Θεό για το αύριο.

IV.Ο καθημερινός θάνατος του εγώ στην καρδιά του Στάντ

Πίσω από τη γενναιοδωρία υπήρχε κάτι βαθύτερο που ο Θεός είχε εργαστεί μέσα του στις δύσκολες ώρες. Στους πρώτους μήνες στην Κίνα, αποκομμένος από τα φώτα του δημόσιου κηρύγματος και ανήμπορος να μιλήσει τη γλώσσα, ο Στάντ έσκαψε βαθιά στην καρδιά του. Έγραψε ότι κατάλαβε πως ακόμη και οι μεγαλύτερες δυνάμεις και προσπάθειές του μπορούσαν να εμποδίσουν τον Θεό. «Ναι, πρέπει να πεθάνω», ομολόγησε, «να πεθάνω σε καθετί και σε κάθε εξάρτηση.»

Αργότερα, φροντίζοντας έναν ετοιμοθάνατο άρρωστο με μεταδοτική νόσο, ο Στάντ έμαθε ξανά «να πεθαίνει στο ίδιο του το εγώ», νικώντας τη φυσική του αηδία και αποστροφή. Έτσι, η αυταπάρνηση δεν ήταν γι' αυτόν μια μεγαλειώδης χειρονομία μιας στιγμής, αλλά μια καθημερινή, ταπεινή απόφαση. Ωστόσο, κάθε φορά που πέθαινε το «εγώ», γεννιόταν μέσα του περισσότερη ελευθερία και χαρά. Επομένως, μπορούσε να συμφωνεί ολόψυχα με τον Παύλο (Φιλιππησίους 1:21): όταν το να ζεις είναι ο Χριστός, τότε ακόμη και ο θάνατος γίνεται κέρδος.

V.Γιατί η αυταπάρνηση είναι ελευθερία, όχι στέρηση

Ο κόσμος μάς πείθει ότι ελευθερία σημαίνει να κρατάς σφιχτά ό,τι έχεις και να κυνηγάς όσο πιο πολλά μπορείς. Η εμπειρία του Στάντ λέει το αντίθετο. Αντιθέτως, όσο κρατάμε σφιχτά τα πράγματα, αυτά μας κρατούν εμάς. Φοβόμαστε μη χάσουμε τα λεφτά, την υπόληψη, την άνεση, την εικόνα μας. Συνεπώς, γινόμαστε δούλοι ακριβώς εκείνων που νομίζουμε ότι μας ελευθερώνουν.

Η αυταπάρνηση σπάει αυτή την αλυσίδα. Όταν το «εγώ» έχει ήδη «πεθάνει», δεν υπάρχει πια τίποτε να φοβηθείς ότι θα χάσεις. Ο Παύλος έζησε μια κρυμμένη ζωή, ασφαλή «μαζί με τον Χριστό μέσα στον Θεό» (Κολοσσαείς 3:3). Δηλαδή, η αληθινή σου ζωή δεν εξαρτάται πια από τις συνθήκες, τα χρήματα ή τη γνώμη των άλλων, γιατί είναι κρυμμένη σε έναν τόπο όπου κανείς δεν μπορεί να φτάσει.

Να γιατί ο Στάντ μπορούσε να γράφει με χιούμορ ότι «δεν δίνει δεκάρα» για την κριτική των γύρω του. Δεν ήταν αλαζονεία· ήταν ελευθερία. Πράγματι, ο φόβος των ανθρώπων δεν είχε πια λαβή πάνω του, επειδή η αξία του δεν στηριζόταν στην επιδοκιμασία τους. Αυτή είναι η μυστική ελευθερία στον Χριστό: το να μην έχεις τίποτε να υπερασπιστείς, γιατί τα πάντα τα έχεις ήδη αφήσει στα χέρια του Θεού.

Προσοχή όμως: εδώ χρειάζεται χάρη και ισορροπία. Ο ίδιος ο Στάντ, στον νεανικό του ζήλο, παρασύρθηκε κάποτε σε υπερβολές, νομίζοντας πως έπρεπε να «πεθάνει» ακόμη και στις λογικές συμβουλές των έμπειρων αδελφών. Η αυταπάρνηση δεν σημαίνει περιφρόνηση της σύνεσης ούτε επιδειξιομανία πνευματικότητας. Σημαίνει, με ταπείνωση, να αφήνεις το «εγώ» να υποχωρεί ώστε να μεγαλώνει ο Χριστός μέσα σου.

VI.Τι σημαίνει ο θάνατος του εγώ για σένα σήμερα

Ίσως σκέφτεσαι: «Ωραία όλα αυτά για έναν ιεραπόστολο πριν από έναν αιώνα, αλλά εγώ;» Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι ο θάνατος του εγώ δεν χτυπάει την πόρτα μόνο όσων χαρίζουν περιουσίες. Χτυπάει την πόρτα σου κάθε φορά που πρέπει να συγχωρήσεις αυτόν που σε πλήγωσε, να βάλεις την ανάγκη του άλλου πάνω από τη δική σου, να πεις την αλήθεια όταν κοστίζει.

Πρακτικά, η αυταπάρνηση ξεκινάει από τα μικρά. Πρώτον, στις σχέσεις σου: να υποχωρείς εκεί που το «εγώ» απαιτεί να έχει πάντα δίκιο. Δεύτερον, στα χρήματά σου: να ανοίγεις το χέρι σου με γενναιοδωρία αντί να κρατάς σφιχτά. Τρίτον, στην εικόνα σου: να μην εξαρτάς την ηρεμία σου από το πόσα likes ή πόσους επαίνους θα μαζέψεις. Δηλαδή, να αφήνεις τον σταυρό να αγγίζει τα συγκεκριμένα σημεία όπου το «εγώ» κρατιέται πιο πεισματικά.

Και να το ενθαρρυντικό: δεν το κάνεις αυτό με τη δική σου δύναμη, σφίγγοντας τα δόντια. Ο Χριστός, που ήδη «σταυρώθηκε» μαζί σου, ζει τώρα μέσα σου για να το κάνει εφικτό. Συνεπώς, ο θάνατος του εγώ δεν είναι ένα βαρύ καθήκον αλλά μια καθημερινή πρόσκληση να αφεθείς στα χέρια Εκείνου που σε αγάπησε και έδωσε τον εαυτό του για σένα. Αν θέλεις να εμβαθύνεις σε αυτές τις αλήθειες της Γραφής, μπορείς να γνωρίσεις και το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, που βοηθάει πολλούς να μελετήσουν συστηματικά τον λόγο του Θεού.

Ο Στάντ δεν ήταν υπεράνθρωπος· είχε τα λάθη και τις αδυναμίες του, όπως όλοι μας. Ωστόσο, μας άφησε μια ζωντανή απόδειξη ότι, όταν πεθαίνει το «εγώ», δεν χάνεις τη ζωή σου· τη βρίσκεις για πρώτη φορά αληθινά ελεύθερη.