«Και δημιούργησε ο Θεός τον άνθρωπο κατ' εικόνα δική του· κατ' εικόνα Θεού τον δημιούργησε· άρρεν και θήλυ τους δημιούργησε.»
Γένεση 1:27
Τι σημαίνει, αλήθεια, να είσαι γυναίκα κατά Θεόν; Το ερώτημα ακούγεται απλό, όμως κουβαλάει αιώνες παρανοήσεων. Άλλοι το γέμισαν με σιωπή και υποταγή, άλλοι το πέταξαν ως ξεπερασμένο. Ωστόσο η Γραφή δεν προσφέρει ούτε φυλακή ούτε άρνηση. Προσφέρει μια ταυτότητα τόσο πλούσια, που χρειάζεται μια ολόκληρη ζωή για να την ανακαλύψεις.
Αρχικά, ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: η γυναίκα δεν είναι ένα δεύτερο, υποδεέστερο πλάσμα. Είναι, εξίσου με τον άντρα, εικόνα του ζωντανού Θεού. Επομένως κάθε κουβέντα για ρόλους και διαφορές πατάει πρώτα πάνω σε μια αμετακίνητη βάση, την ίση αξία και αξιοπρέπεια. Χωρίς αυτή τη βάση, καθετί άλλο γίνεται στρέβλωση.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε τρία πράγματα. Πρώτον, από πού πηγάζει η αξία της. Δεύτερον, ποια δύναμη της δίνει η Γραφή. Και τέλος, πού βρίσκεται η αληθινή της ομορφιά. Δηλαδή, θα περάσουμε από το ερώτημα στη βιβλική αλήθεια και ύστερα στην ομορφιά της εφαρμογής.
Η γυναίκα ως εικόνα του Θεού: η ρίζα της αξίας
Όλα ξεκινούν στην πρώτη σελίδα της Γραφής. Όταν ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, δεν φτιάχνει πρώτα έναν «κανονικό» άνθρωπο και ύστερα μια παραλλαγή του. Αρχικά διακηρύσσει κάτι εκπληκτικό: το ανθρώπινο γένος, άρρεν και θήλυ, φέρει την ίδια θεϊκή εικόνα. (Γένεση 1:27) Δηλαδή η αξία της γυναίκας δεν εξαρτάται από τον άντρα, ούτε από την ομορφιά, ούτε από τις επιδόσεις της. Πηγάζει κατευθείαν από τον Δημιουργό.
Αυτό αλλάζει τα πάντα. Επομένως, όταν η Γραφή μιλά για βιβλική γυναικεία ταυτότητα, δεν εννοεί ένα στενό καλούπι συμπεριφοράς. Εννοεί πρώτα μια αλήθεια για το ποια είσαι, ότι κουβαλάς μέσα σου την υπογραφή του Θεού. Ωστόσο πολλές γυναίκες έχουν ζήσει σαν να ίσχυε το αντίθετο, σαν η αξία τους να ήταν υπό αμφισβήτηση. Η Γραφή έρχεται να τις ξυπνήσει.
Η ισότητα αυτή φτάνει στην κορύφωσή της στον Χριστό. Στον σταυρό δεν υπάρχει σωτηρία πρώτης και δεύτερης κατηγορίας. Άντρες και γυναίκες είναι εξίσου κληρονόμοι, εξίσου παιδιά, εξίσου αγαπημένοι. (Γαλάτες 3:28) Συνεπώς η πρωταρχική μας ταυτότητα δεν είναι το φύλο μας, αλλά το ότι ανήκουμε σε Εκείνον. Πάνω σε αυτό το θεμέλιο, η ερώτηση τι σημαίνει να είσαι γυναίκα κατά Θεόν αποκτά το αληθινό της βάθος.
«Βοηθός» δεν σημαίνει αδύναμη: τι θα πει να είσαι γυναίκα κατά Θεόν
Μια λέξη έχει παρεξηγηθεί όσο λίγες: «βοηθός». Όταν ο Θεός λέει ότι θα φτιάξει για τον άνθρωπο έναν βοηθό όμοιο με αυτόν, πολλοί άκουσαν «υπηρέτρια». (Γένεση 2:18) Όμως στην ίδια τη Γραφή η λέξη αυτή χρησιμοποιείται κατεξοχήν για τον ίδιο τον Θεό, όταν Εκείνος τρέχει να βοηθήσει τον λαό του. Δηλαδή πρόκειται για λέξη δύναμης, όχι κατωτερότητας. Η γυναίκα δόθηκε ως δυνατός σύμμαχος, όχι ως διακοσμητικό.
Αντίθετα με την εικόνα της παθητικής γυναίκας, η Γραφή μάς δείχνει την περίφημη γυναίκα των Παροιμιών 31. Δεν είναι μια φιγούρα πίσω από κλειστές πόρτες. Είναι ντυμένη δύναμη και αξιοπρέπεια, αντικρίζει το μέλλον χωρίς φόβο, εργάζεται, αποφασίζει, εμπνέει. (Παροιμίες 31:25) Επομένως η βιβλική γυναικεία ταυτότητα δεν αποκλείει την πρωτοβουλία, τη σύνεση και την επιρροή. Τις αγκαλιάζει.
Αυτή η δύναμη, ωστόσο, δεν είναι σκληρότητα ούτε ανταγωνισμός. Είναι η δύναμη που η Γραφή ζητά εξίσου από κάθε πιστό, άντρα ή γυναίκα: να πράττεις το δίκαιο, να αγαπάς το έλεος, να περπατάς ταπεινά με τον Θεό σου. (Μιχαίας 6:8) Συνεπώς η δυνατή γυναίκα κατά Θεόν δεν είναι αυτή που πατάει πάνω σε άλλους, αλλά αυτή που στέκεται όρθια με ταπείνωση και θάρρος μαζί.
Η ομορφιά της καρδιάς: η ταυτότητα που δεν μαραίνεται
Ο κόσμος μετράει τη γυναίκα με το μέτρο της εμφάνισης. Η Γραφή, αντίθετα, στρέφει το βλέμμα αλλού. Ο απόστολος Πέτρος δεν απαγορεύει την περιποίηση, όμως λέει ότι ο αληθινός στολισμός δεν είναι ο εξωτερικός. (Α' Πέτρου 3:3) Δηλαδή η ταυτότητα μιας γυναίκας δεν χτίζεται πάνω σε κάτι που το χρόνια το ξεθωριάζουν.
Πού βρίσκεται, λοιπόν, η αληθινή ομορφιά; Στον «κρυφό άνθρωπο της καρδιάς», σε ένα πράο και ήσυχο πνεύμα που ενώπιον του Θεού είναι πολύτιμο. (Α' Πέτρου 3:4) Προσοχή, «ήσυχο» εδώ δεν σημαίνει φοβισμένο ή σιωπηλό. Σημαίνει μια εσωτερική γαλήνη που δεν την κλονίζει η αναζήτηση επιβεβαίωσης. Είναι η ομορφιά της καρδιάς που πηγάζει από έναν άνθρωπο ριζωμένο στον Θεό.
Αυτή η εσωτερική ομορφιά συνδέεται με τον χαρακτήρα που η Γραφή ζητά από κάθε χριστιανό: σπλάχνα οικτιρμού, καλοσύνη, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία. (Κολοσσαείς 3:12) Επομένως η γυναίκα κατά Θεόν δεν καλείται σε μια ειδική, «μικρότερη» αγιότητα. Καλείται στην ίδια βαθιά ομοίωση με τον Χριστό. Και τέλος, αυτό που μένει όταν περάσει το πρόσκαιρο κάλλος είναι ο φόβος του Κυρίου, που η Γραφή υμνεί ως την πραγματικά αξιέπαινη ομορφιά. (Παροιμίες 31:30)
Διαφορετική αλλά ίση: η ομορφιά της συμπληρωματικότητας
Φτάνουμε, λοιπόν, στο πιο ευαίσθητο σημείο. Η Γραφή μιλά για διακριτό σχεδιασμό άντρα και γυναίκας, για διαφορετικές κλήσεις μέσα στην οικογένεια και την εκκλησία. Ωστόσο διαφορά δεν σημαίνει ποτέ ανισότητα. Δύο όργανα μιας ορχήστρας παίζουν διαφορετικές νότες, όμως κανένα δεν αξίζει λιγότερο. Επομένως ο σκοπός δεν είναι ο ένας να κυριαρχεί στον άλλον, αλλά να συμπληρώνονται σε αρμονία.
Είναι σημαντικό να το πούμε με ταπείνωση: ευσεβείς χριστιανοί κατανοούν τις λεπτομέρειες των ρόλων διαφορετικά μεταξύ τους. Δεν χρειάζεται «πόλεμος των φύλων», ούτε πολιτική στράτευση. Αντίθετα, η ίδια η Γραφή ζητά από τον άντρα να αγαπά τη γυναίκα του όπως ο Χριστός αγάπησε την εκκλησία και θυσιάστηκε γι' αυτήν. (Εφεσίους 5:25) Δηλαδή η όποια ηγεσία είναι κλήση σε θυσία, όχι σε εξουσία.
Το ίδιο πνεύμα διαπερνά και τα λόγια του Πέτρου προς τους άντρες: να ζουν με σύνεση δίπλα στις γυναίκες τους, αποδίδοντάς τους τιμή ως συγκληρονόμους της χάρης της ζωής. (Α' Πέτρου 3:7) Συγκληρονόμοι, όχι κατώτερες. Επομένως, όταν ρωτάμε τι σημαίνει να είσαι γυναίκα κατά Θεόν, η απάντηση δεν περιορίζει τη γυναίκα. Την τιμά, την υπερασπίζεται και της δίνει τη θέση που της αξίζει.
Από τη θεωρία στη ζωή: πώς να είσαι γυναίκα κατά Θεόν κάθε μέρα
Πώς μεταφράζεται, λοιπόν, όλο αυτό στην καθημερινότητα; Αρχικά, αλλάζει τον τρόπο που βλέπεις τον εαυτό σου το πρωί μπροστά στον καθρέφτη. Η αξία σου δεν κρίνεται από το βλέμμα κανενός, παρά μόνο από Εκείνον που σε δημιούργησε κατ' εικόνα του. Επομένως μπορείς να αναπνεύσεις βαθιά και να αφήσεις κάτω το βάρος της τελειότητας.
Έπειτα, σε απελευθερώνει να αναπτύξεις τα χαρίσματά σου χωρίς ενοχή. Η εξυπνάδα, η ηγετικότητα, η δημιουργικότητα, η τρυφερότητα, όλα είναι δώρα του Θεού προς εσένα. Δηλαδή δεν χρειάζεται να γίνεις λιγότερη για να είσαι «καλή χριστιανή», ούτε να μιμηθείς τον άντρα για να αισθανθείς αξία. Καλείσαι να γίνεις πλήρως αυτή που σε έπλασε ο Θεός.
Τέλος, η ταυτότητα αυτή είναι δώρο, όχι περιορισμός. Ωστόσο, σαν κάθε δώρο, ανοίγεται σιγά σιγά, μέσα από προσευχή, μελέτη και κοινότητα. Αν θέλεις να εμβαθύνεις, αξίζει να μελετάς τη Γραφή με οδηγό σοβαρή βιβλική διδασκαλία, όπως αυτή που προσφέρει το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος. Συνεπώς το ταξίδι δεν τελειώνει εδώ. Μόλις αρχίζει.
Βασικά σημεία
- 01Η αξία της γυναίκας πηγάζει από τον Θεό: δημιουργήθηκε εξίσου με τον άντρα κατ' εικόνα του, άρα έχει ίση αξία και αξιοπρέπεια, ποτέ κατωτερότητα.
- 02Η λέξη «βοηθός» στη Γραφή είναι λέξη δύναμης, όχι υποταγής. Η γυναίκα των Παροιμιών 31 είναι ντυμένη δύναμη και αξιοπρέπεια, με πρωτοβουλία και σύνεση.
- 03Η αληθινή ομορφιά της καρδιάς είναι ο «κρυφός άνθρωπος» με πράο και ήσυχο πνεύμα, μια ταυτότητα που δεν μαραίνεται όπως το εξωτερικό κάλλος.
- 04Διαφορετική δεν σημαίνει ίση: άντρας και γυναίκα συμπληρώνονται με αμοιβαία αγάπη και σεβασμό, και κάθε ηγεσία είναι κλήση σε θυσία, όχι σε εξουσία.
- 05Η πρωταρχική μας ταυτότητα είναι στον Χριστό. Το να είσαι γυναίκα κατά Θεόν είναι δώρο που σε ελευθερώνει να γίνεις πλήρως αυτή που σε έπλασε ο Θεός.