Αποκρυφισμός και Νέα Εποχή: πρέπει να φοβάμαι, ή υπάρχει κάτι πιο δυνατό από κάθε κρυφή δύναμη;

I.Το πιο παλιό ψέμα: «θα γίνετε σαν θεοί»

Παρά τις χιλιάδες μορφές του, ο αποκρυφισμός και η Νέα Εποχή στηρίζονται σε μία και μόνη ιδέα: ότι μέσα σου κρύβεται μια θεϊκή δύναμη που, αν την ξυπνήσεις με τη σωστή τεχνική, σε κάνει κύριο της πραγματικότητάς σου. Το «είσαι θεός, απλώς δεν το ξέρεις ακόμη» επαναλαμβάνεται σήμερα από δασκάλους διαλογισμού, βιβλία αυτοβελτίωσης και σεμινάρια «ανθρώπινου δυναμικού».

Αυτό όμως δεν είναι καινούργιο. Πράγματι, είναι το αρχαιότερο ψέμα που ακούστηκε ποτέ. Στον κήπο της Εδέμ ο όφις δεν είπε στην Εύα «αρνήσου τον Θεό»· αντιθέτως, της είπε κάτι πιο γοητευτικό, ότι θα γίνει σαν θεός (Γένεση 3:5). Η πρόταση ήταν δελεαστική ακριβώς επειδή κολάκευε την περηφάνια: δεν χρειάζεσαι τον Θεό, γίνε ο θεός του εαυτού σου.

Επιπλέον η Γραφή μάς προειδοποιεί ότι το σκοτάδι σπάνια έρχεται ντυμένο στα μαύρα. Αντιθέτως, παρουσιάζεται φωτεινό, θετικό, γεμάτο «αγάπη» και «φως» (Β' Κορινθίους 11:14). Γι' αυτό η Νέα Εποχή ακούγεται τόσο όμορφη και αθώα. Δεν μιλάει για κακό· μιλάει για αρμονία, ισορροπία και εσωτερική θεότητα. Όμως κάτω από την ελκυστική συσκευασία βρίσκεται το ίδιο παμπάλαιο ψέμα της Εδέμ.

II.Τι λέει η Βίβλος για τον αποκρυφισμό και τη Νέα Εποχή (Δευτερονόμιο 18)

Η Γραφή δεν είναι ουδέτερη απέναντι στις αποκρυφιστικές πρακτικές. Στο Δευτερονόμιο 18 ο Θεός απαριθμεί ρητά όσα απαγορεύει στον λαό του: μαντεία, οιωνοσκοπία, μαγεία (Δευτερονόμιο 18:10), επίκληση πνευμάτων και νεκρομαντεία (Δευτερονόμιο 18:11). Δηλαδή ακριβώς τις πρακτικές που επιστρέφουν σήμερα με σύγχρονα ονόματα, όπως κανάλισμα (channeling), επικοινωνία με «οδηγούς» και πρόβλεψη του μέλλοντος.

Ο λόγος της απαγόρευσης δεν είναι ότι ο Θεός θέλει να μας στερήσει κάτι καλό. Αντιθέτως, όλες αυτές οι πρακτικές χαρακτηρίζονται βδέλυγμα (Δευτερονόμιο 18:12), επειδή μας απομακρύνουν από Εκείνον και μας παραδίδουν σε δυνάμεις που δεν αγαπούν τον άνθρωπο. Συνεπώς η απαγόρευση είναι πράξη προστασίας, όχι καταπίεση.

Ο προφήτης Ησαΐας θέτει το ίδιο ερώτημα με αξιοθαύμαστη καθαρότητα. Γιατί να ρωτάμε τους νεκρούς για τους ζωντανούς, αντί να ρωτήσουμε τον ζωντανό Θεό (Ησαΐας 8:19); Το μέτρο της αλήθειας, εξάλλου, παραμένει πάντα ο λόγος του Θεού· ό,τι δεν συμφωνεί με αυτόν, όσο φωτεινό κι αν φαίνεται, δεν έχει μέσα του φως (Ησαΐας 8:20).

Πρέπει εδώ να προσέξουμε κάτι σημαντικό. Η Γραφή απαγορεύει την αναζήτηση κρυφής δύναμης· δεν καταδικάζει την επιστήμη, την ιατρική ή την έρευνα του κόσμου. Το να μπερδεύουμε την αστρονομία με την αστρολογία, ή τη φυσική θεραπεία με την «ενεργειακή», οδηγεί σε σύγχυση και φόβο. Η διάκριση χρειάζεται ψυχραιμία, όχι πανικό.

III.Πνευματική διάκριση χωρίς φόβο

Πώς, λοιπόν, αντιδρά ένας χριστιανός; Όχι με φόβο, αλλά με διάκριση. Ο απόστολος Ιωάννης δεν μας λέει «τρέξτε να κρυφτείτε», αλλά «δοκιμάζετε τα πνεύματα» (Α' Ιωάννου 4:1). Δηλαδή να ελέγχουμε ψύχραιμα κάθε διδασκαλία, ρωτώντας: συμφωνεί με τη Γραφή; Δοξάζει τον Χριστό ως αληθινό Θεό και Σωτήρα ή Τον υποβιβάζει σε έναν «δάσκαλο» ανάμεσα σε πολλούς;

Η πνευματική διάκριση δεν σημαίνει καχυποψία απέναντι σε όλα. Δεν χρειάζεται να βλέπουμε δαίμονες σε κάθε γιόγκα ή σε κάθε διαλογιστική αναπνοή. Σημαίνει να ξέρουμε τι πιστεύουμε και γιατί, ώστε να αναγνωρίζουμε το ψέμα όταν εμφανίζεται, χωρίς να γινόμαστε παρανοϊκοί απέναντι στον κόσμο. Αυτή η συστηματική μελέτη του λόγου καλλιεργείται, για παράδειγμα, στο Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, όπου ο πιστός μαθαίνει να θεμελιώνει τη διάκρισή του στη Γραφή.

Πάνω απ' όλα, η Γραφή μάς δίνει έναν λόγο να μη φοβόμαστε. Όποιος ανήκει στον Χριστό έχει μέσα του Εκείνον που είναι ισχυρότερος από κάθε δύναμη του κόσμου (Α' Ιωάννου 4:4). Επομένως ο πιστός δεν στέκεται απέναντι στο σκοτάδι σαν θύμα που τρέμει, αλλά σαν παιδί που ανήκει στον νικητή. Αυτή η βεβαιότητα διώχνει τον φόβο και αφήνει χώρο για αγάπη, ακόμη και προς όσους έχουν πλανηθεί.

IV.Αποκρυφισμός και Νέα Εποχή vs Χριστός: πού είναι η πληρότητα;

Η Νέα Εποχή υπόσχεται μια δύναμη που πάντα φαίνεται να βρίσκεται ένα βήμα πιο πέρα: άλλο ένα σεμινάριο, άλλη μια τεχνική, άλλο ένα επίπεδο συνείδησης. Όμως ο απόστολος Παύλος προειδοποιεί να μη μας παρασύρει κανείς με φιλοσοφία και κούφια απάτη, βασισμένη σε ανθρώπινες παραδόσεις και όχι στον Χριστό (Κολοσσαείς 2:8).

Ο λόγος, ωστόσο, είναι απλός και απελευθερωτικός. Στον Χριστό κατοικεί όλη η πληρότητα της θεότητας (Κολοσσαείς 2:9), και όποιος ανήκει σ' Εκείνον είναι ήδη πλήρης (Κολοσσαείς 2:10). Δηλαδή δεν χρειάζεσαι κάποια μυστική γνώση για να ολοκληρωθείς· εξάλλου ό,τι λαχταρά η ψυχή το βρίσκει στον ίδιο τον Χριστό, ολόκληρο και δωρεάν.

Εδώ φαίνεται η ριζική διαφορά. Ο αποκρυφισμός σε στέλνει να κυνηγήσεις τη θεότητα μέσα σου· το ευαγγέλιο σού λέει ότι ο αληθινός Θεός ήρθε σ' εσένα. Αντί να ανεβαίνεις εσύ με τεχνικές προς το «θείο», Εκείνος κατέβηκε με αγάπη προς εσένα. Συνεπώς η ασφάλεια δεν βρίσκεται σε ό,τι κατορθώνεις, αλλά σε Εκείνον που ήδη κατόρθωσε τα πάντα για σένα.

V.Από τον φόβο στην ειρήνη: η ελευθερία στον Χριστό

Τι κάνουν, τέλος, εκείνοι που αφήνουν τον αποκρυφισμό; Δεν μένουν παγιδευμένοι στις παλιές τους πρακτικές. Στην Έφεσο, όταν πολλοί πίστεψαν, ομολόγησαν ανοιχτά το παρελθόν τους (Πράξεις 19:18) και έκαψαν δημόσια τα μαγικά τους βιβλία, που είχαν τεράστια αξία (Πράξεις 19:19). Δηλαδή έκαναν μια καθαρή τομή, όχι από φόβο, αλλά από χαρά για τη νέα ελευθερία τους.

Γιατί ακριβώς αυτό υπόσχεται ο Χριστός: ελευθερία μέσα από την αλήθεια (Ιωάννης 8:32). Ο αποκρυφισμός υπόσχεται μυστική γνώση που τελικά υποδουλώνει, γεμίζοντας την καρδιά με εξάρτηση και άγχος. Αντιθέτως, η αλήθεια του ευαγγελίου ελευθερώνει, επειδή μας συμφιλιώνει με τον ίδιο τον Θεό.

Και στο τέλος αυτής της πορείας υπάρχει κάτι που καμία τεχνική δεν μπορεί να δώσει: μια ειρήνη που ξεπερνά κάθε ανθρώπινη κατανόηση και φρουρεί την καρδιά μας (Φιλιππησίους 4:7). Αυτό, λοιπόν, είναι το «κάτι πιο ασφαλές» που αναζητούσαμε. Δεν είναι μια δύναμη που κρατάμε εμείς, αλλά μια Παρουσία που μας κρατά. Όποιος αναπαύεται στον νικητή Χριστό δεν χρειάζεται πια να κυνηγά κρυφή δύναμη· έχει βρει την πηγή.