«Ο Κύριος είναι κοντά σ' αυτούς που έχουν συντετριμμένη καρδιά, και σώζει εκείνους που έχουν ταπεινωμένο πνεύμα.»
Ψαλμοί 34:18
Η αντοχή στον πόνο, όταν το ίδιο σου το σώμα σε προδίδει μέρα με τη μέρα, δεν είναι ηρωισμός για λίγους εκλεκτούς. Είναι κάτι πολύ πιο ταπεινό και πολύ πιο βαθύ: καθημερινή εξάρτηση από τη χάρη ενός Θεού που δεν σε εγκαταλείπει ούτε όταν φτύνεις αίμα. Αν αυτή τη στιγμή κουβαλάς μια χρόνια αρρώστια, μια δοκιμασία που δεν λέει να τελειώσει, ή το βάρος μιας κατάθλιψης που κανείς γύρω σου δεν φαίνεται να βλέπει, αυτό το άρθρο γράφτηκε για σένα.
Πριν από σχεδόν τρεις αιώνες, ένας νέος άνθρωπος ονόματι Ντέιβιντ Μπρέιναρντ έζησε ακριβώς αυτό. Αρχικά άρρωστος ήδη στα είκοσι δύο του, νεκρός στα είκοσι εννέα, με πνεύμονες που κατέρρεαν από τη φυματίωση και μια ψυχή που πάλευε με σκοτεινές περιόδους κατάθλιψης. Ωστόσο, η ζωή του άγγιξε εκατομμύρια ανθρώπους. Πράγματι, αυτό συνέβη όχι επειδή ήταν δυνατός, αλλά επειδή έμαθε να στηρίζεται σε Κάποιον δυνατότερο.
Δεν θα σου πούμε εδώ να «προσευχηθείς περισσότερο» ή να «το ξεπεράσεις». Αντίθετα, θα σου δείξουμε πώς ένας γνήσιος πιστός μπορεί να βιώνει αληθινό σκοτάδι και αληθινό σωματικό πόνο, και πώς η χάρη του Θεού τον κρατά ακόμη και τότε. Δηλαδή, ίσως αυτό ακριβώς χρειάζεσαι να ακούσεις σήμερα.
Όταν ο πόνος δεν φεύγει: η αντοχή στον πόνο που νιώθεις σήμερα
Υπάρχει ένα είδος πόνου που οι περισσότεροι γύρω σου δεν καταλαβαίνουν. Δηλαδή, δεν είναι ο οξύς πόνος που έρχεται και φεύγει, αλλά εκείνη η χρόνια, μόνιμη αίσθηση ότι το σώμα σου σε εγκαταλείπει σιγά σιγά. Επιπλέον, σηκώνεσαι το πρωί πιο κουρασμένος απ' όσο ξάπλωσες. Προσπαθείς να υπηρετήσεις, να αγαπήσεις, να δώσεις, και ταυτόχρονα μετράς πόση ενέργεια σου απομένει.
Σε αυτή τη μοναξιά, ο πειρασμός είναι διπλός. Αφενός, να νιώσεις ότι ο Θεός σε ξέχασε ή σε τιμωρεί. Αφετέρου, να πιστέψεις ότι η αντοχή στον πόνο σου είναι αδύναμη επειδή δεν αντέχεις «με χαμόγελο». Ωστόσο, η Αγία Γραφή δεν μιλάει ποτέ έτσι. Αντίθετα, λέει ότι ο Κύριος είναι κοντά ακριβώς σε εκείνους που η καρδιά τους έχει συντριβεί. (Ψαλμοί 34:18)
Πρόσεξε τη γλώσσα του αποστόλου Παύλου. Δηλαδή, δεν λέει ότι δεν θλιβόμαστε, ότι δεν στενεύουμε, ότι δεν απορούμε. Πράγματι, λέει ότι μέσα σε όλα αυτά δεν συνθλιβόμαστε τελείως και δεν απελπιζόμαστε εντελώς. (Β' Κορινθίους 4:8) Επομένως, η αντοχή στον πόνο δεν σημαίνει απουσία πόνου. Συνεπώς, σημαίνει ότι κάτι, ή μάλλον Κάποιος, σε κρατά να μην τσακιστείς τελείως.
Αρρώστια και πίστη: η αντοχή στον πόνο του ανθρώπου που έφτυνε αίμα και συνέχιζε
Ο Ντέιβιντ Μπρέιναρντ γεννήθηκε το 1718 στο Κονέκτικατ της Αμερικής. Πράγματι, η ζωή του φάνηκε σημαδεμένη από απώλεια εξαρχής. Έχασε τον πατέρα του στα εννιά του και τη μητέρα του λίγο πριν τα δεκατέσσερα. Επιπλέον, η οικογένειά του κουβαλούσε, όπως σημείωσε αργότερα ένας απόγονος, μια αξιοσημείωτη ροπή προς την αρρώστια και τη μελαγχολία. Αδέλφια του πέθαναν νέα, και ο ίδιος έγραφε πως ήταν «μάλλον ήσυχος και μελαγχολικός» από τη νιότη του.
Στα είκοσι δύο του, ενώ σπούδαζε στο Γέιλ, αρρώστησε τόσο βαριά ώστε έφτυνε αίμα. Δηλαδή, ήταν η φυματίωση, η ασθένεια που εφτά χρόνια αργότερα θα τον σκότωνε. Συνεπώς, το εκπληκτικό δεν είναι ότι πέθανε νέος και ότι πρόλαβε λίγα. Αντίθετα, το εκπληκτικό είναι ότι, παρόλα αυτά, έζησε τόσο και πρόσφερε τόσα.
Αργότερα, αποβλήθηκε από το Γέιλ για μια απερίσκεπτη κουβέντα, και έτσι έχασε το όνειρό του να γίνει δάσκαλος ή ποιμένας. Ωστόσο, ο Θεός είχε άλλο σχέδιο. Πράγματι, τον οδήγησε στην ερημιά, ως ιεραπόστολο ανάμεσα στους ιθαγενείς Ινδιάνους, να υποφέρει και να δώσει καρπό που κανείς δεν περίμενε.
Στο σώμα του ο Μπρέιναρντ ένιωσε ζωντανά αυτό που έγραψε ο Παύλος: ότι κρατάμε αυτόν τον θησαυρό σε πήλινα, εύθραυστα σκεύη, ώστε η υπερβολική δύναμη να ανήκει στον Θεό και όχι σε εμάς. (Β' Κορινθίους 4:7) Επιπλέον, παρότι ο εξωτερικός άνθρωπος φθειρόταν, ο εσωτερικός ανανεωνόταν κάθε μέρα. (Β' Κορινθίους 4:16) Επομένως, εδώ ακριβώς συναντιούνται η αρρώστια και η πίστη: όχι στην απουσία της φθοράς, αλλά στην καθημερινή ανανέωση μέσα σ' αυτήν.
Όταν η ψυχή σκοτεινιάζει: ο Μπρέιναρντ και η πάλη με την κατάθλιψη
Αν σήκωνε μαζί με την αρρώστια και ένα βαρύ σκοτάδι μέσα στην ψυχή, ο Μπρέιναρντ θα ήταν ίσως ο πιο κατάλληλος να σου μιλήσει. Πράγματι, έτσι ήταν. Επιπλέον, σε όλη την κοντή του ζωή τον χτυπούσαν ξανά και ξανά περίοδοι βαριάς κατάθλιψης. Δηλαδή, δεν ήταν ένας άνθρωπος που απλώς «δεν προσευχόταν αρκετά». Αντίθετα, ήταν ένας βαθιά πιστός που, παρόλα αυτά, βυθιζόταν σε σκοτεινές νύχτες της ψυχής.
Αυτό χρειάζεται να το ακούσεις καθαρά, γιατί ίσως κανείς δεν σου το έχει πει: ένας γνήσιος πιστός μπορεί να βιώνει αληθινό σκοτάδι. Δηλαδή, η κατάθλιψη δεν είναι απόδειξη ότι έχασες τον Θεό ή ότι η πίστη σου είναι ψεύτικη. Αντίθετα, δεν είναι ντροπή, δεν είναι αμαρτία, δεν είναι αποτυχία. Είναι πόνος. Συνεπώς, ο πόνος θέλει να τιμηθεί, όχι να ενοχοποιηθεί.
Ο ψαλμωδός γνώριζε αυτό το βύθισμα από μέσα. Πράγματι, μιλούσε στην ίδια του την ψυχή και τη ρωτούσε γιατί είναι περίλυπη και ταραγμένη, και ταυτόχρονα της θύμιζε να ελπίζει ακόμη στον Θεό. (Ψαλμοί 42:11) Πρόσεξε: δεν αρνείται τη λύπη του ούτε την κρύβει. Αντίθετα, την ονομάζει. Ωστόσο, μέσα στην ίδια ανάσα, στρέφει το βλέμμα του προς την ελπίδα.
Όταν η σάρκα και η καρδιά λιγοστεύουν, όταν δεν σου έχει μείνει δύναμη, η Γραφή δίνει μια υπόσχεση που δεν εξαρτάται από το πόσο γερός νιώθεις: ο Θεός μένει η δύναμη της καρδιάς σου και η μερίδα σου για πάντα. (Ψαλμοί 73:26) Επομένως, αυτή η δύναμη στην ασθένεια δεν είναι κάτι που παράγεις. Αντίθετα, είναι Κάποιος που σε κρατά όταν εσύ δεν κρατιέσαι. Τέλος, αν αυτή τη στιγμή το σκοτάδι είναι αφόρητο και σκέφτεσαι να βάλεις τέλος, σε παρακαλούμε, μίλησε σε κάποιον τώρα, σε έναν δικό σου άνθρωπο ή σε μια γραμμή βοήθειας. Δεν είσαι μόνος και αυτή η νύχτα δεν είναι το τέλος της ιστορίας σου.
Η χάρη που αρκεί: πού βρίσκεται η δύναμη στην ασθένεια
Πώς, λοιπόν, άντεξε ένας τόσο εύθραυστος άνθρωπος; Η απάντηση δεν βρίσκεται στο χαρακτήρα του αλλά σε μια αλήθεια που ο ίδιος γεύτηκε στο πετσί του. Δηλαδή, όταν ο Παύλος παρακάλεσε τον Κύριο να του πάρει το «αγκάθι» από το σώμα, η απάντηση δεν ήταν θεραπεία. Αντίθετα, ήταν μια υπόσχεση: η χάρη μου σου αρκεί, γιατί η δύναμή μου φανερώνεται τέλεια μέσα στην αδυναμία. (Β' Κορινθίους 12:9)
Σταμάτησε λίγο σ' αυτό. Πράγματι, ο Θεός δεν λέει ότι θα σε κάνει δυνατό για να μη χρειάζεσαι πια τη χάρη του. Αντίθετα, λέει ότι ακριβώς μέσα στην αδυναμία σου θα φανερωθεί η δική του δύναμη. Επομένως, η αντοχή στον πόνο δεν είναι κατόρθωμα δικό σου που πρέπει να βγάλεις από κάπου. Συνεπώς, είναι δώρο που λαμβάνεις, μέρα με τη μέρα, καθώς προσμένεις τον Κύριο.
Αυτή είναι μια από τις πιο παρηγορητικές υποσχέσεις της Γραφής για όποιον δοκιμάζεται: όσοι προσμένουν τον Κύριο ανανεώνουν τη δύναμή τους, τρέχουν χωρίς να κουράζονται, περπατούν χωρίς να αποκάμνουν. (Ησαΐας 40:31) Ωστόσο, δεν λέει ότι θα πετάξεις τη δοκιμασία από πάνω σου. Δηλαδή, λέει ότι, καθώς περιμένεις, θα σου δίνεται η δύναμη για το επόμενο βήμα. Πράγματι, συχνά ένα βήμα τη φορά είναι ό,τι ακριβώς χρειάζεσαι.
Δες πώς αυτή η αλήθεια διαπερνά την ιστορία της εκκλησίας: από τον Μπρέιναρντ στους πρόποδες του Γέιλ, στους ιεραποστόλους που εμπνεύστηκε αργότερα, μέχρι τα σύγχρονα Ελληνικά Βιβλικά Σχολεία όπως το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, όπου πιστοί μαθαίνουν να στηρίζονται σ' αυτή τη χάρη και όχι στις δικές τους αντοχές. Συμπερασματικά, η υπομονή στη δοκιμασία δεν χτίζεται με σφιγμένα δόντια, αλλά με ανοιχτά χέρια προς Εκείνον που υπόσχεται να μας κρατά.
Ο καρπός που φυτρώνει στο σκοτάδι: η αντοχή στον πόνο που γεννά υπομονή στη δοκιμασία
Ο Μπρέιναρντ πέθανε στα είκοσι εννέα του, μέσα στο σπίτι του Τζόναθαν Έντουαρντς, ύστερα από μόλις τέσσερα χρόνια ιεραποστολής. Με ανθρώπινα μάτια, μια ζωή κομμένη στη μέση. Ωστόσο, το ημερολόγιό του, που δημοσίευσε ο Έντουαρντς, ενέπνευσε γενιές ολόκληρες ιεραποστόλων και δεν εξαντλήθηκε ποτέ. Πράγματι, ο σπόρος που έπεσε στη γη και πέθανε έβγαλε πολύ καρπό. (Ιωάννης 12:24)
Αυτή είναι η λογική του Θεού, που αναποδογυρίζει τη δική μας. Δηλαδή, συχνά ο πιο γόνιμος καρπός φυτρώνει ακριβώς εκεί όπου είδαμε μόνο σκοτάδι και χαμό. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόνος είναι καλός. Αντίθετα, σημαίνει ότι ο Θεός είναι τόσο μεγάλος ώστε να βγάλει ζωή ακόμη κι από αυτόν. Επομένως, η δική σου δοκιμασία, που τώρα μοιάζει άκαρπη, μπορεί να κρύβει σπόρους που δεν θα τους δεις παρά μόνο αργότερα, ίσως και στην αιωνιότητα.
Γι' αυτό ο Παύλος μπορούσε να γράψει με τόση βεβαιότητα ότι τα παθήματα του τώρα δεν συγκρίνονται με τη δόξα που θα αποκαλυφθεί. (Ρωμαίους 8:18) Δηλαδή, δεν λέει ότι ο σημερινός πόνος είναι μικρός ή ασήμαντος. Αντίθετα, λέει ότι ζυγισμένος απέναντι σε αυτό που έρχεται, χάνει το βάρος του. Πράγματι, υπάρχει ελπίδα μεγαλύτερη από την αρρώστια σου, μεγαλύτερη από το σκοτάδι σου, μεγαλύτερη ακόμη κι από τον θάνατο.
Τέλος, ο απόστολος δεν είπε «νίκησα» αλλά «τον αγώνα τον καλό αγωνίστηκα, τον δρόμο τελείωσα, την πίστη διατήρησα». (Β' Τιμόθεο 4:7) Συνεπώς, αυτό αρκεί. Δηλαδή, δεν χρειάζεται να είσαι ήρωας. Αντίθετα, χρειάζεται μόνο, με τη χάρη που σου δίνεται σήμερα, να κρατήσεις την πίστη και να κάνεις το επόμενο βήμα. Επομένως, η αντοχή στον πόνο δεν είναι να αντέχεις μόνος. Είναι να σε κρατά Εκείνος που υποσχέθηκε να μη σε αφήσει ποτέ.
Βασικά σημεία
- 01Η αντοχή στον πόνο δεν είναι ηρωισμός για λίγους, αλλά καθημερινή εξάρτηση από τη χάρη του Θεού. Η αντοχή στον πόνο δεν σημαίνει απουσία πόνου, αλλά Κάποιον που σε κρατά να μην τσακιστείς τελείως.
- 02Ένας γνήσιος πιστός μπορεί να βιώνει αληθινό σκοτάδι και κατάθλιψη. Αυτό δεν είναι ντροπή ούτε αμαρτία ούτε απόδειξη αδύναμης πίστης. Ο πόνος αξίζει να τιμηθεί, όχι να ενοχοποιηθεί.
- 03Η δύναμη στην ασθένεια δεν είναι κάτι που παράγεις. Είναι δώρο που λαμβάνεις. Ο Θεός φανερώνει τη δύναμή του τέλεια ακριβώς μέσα στην αδυναμία σου.
- 04Συχνά ο πιο γόνιμος καρπός φυτρώνει εκεί που είδαμε μόνο σκοτάδι. Η αντοχή στον πόνο και η υπομονή στη δοκιμασία στηρίζονται στην ελπίδα ότι τα σημερινά παθήματα δεν συγκρίνονται με τη δόξα που έρχεται.
- 05Αν το σκοτάδι είναι αφόρητο και σκέφτεσαι να βάλεις τέλος, μίλησε αμέσως σε κάποιον δικό σου ή σε μια γραμμή βοήθειας. Δεν είσαι μόνος και αυτή η νύχτα δεν είναι το τέλος της ιστορίας σου.
Δες επίσης
- Πίστη στη δοκιμασία: όταν ο πόνος δεν είναι τιμωρία αλλά το σχέδιο ενός Πατέρα που σε αγαπά
- Ο καρπός που φυτρώνει μόνο στο σκοτάδι: τι γέννησε η αντοχή στον πόνο του Μπάνιαν, του Κάουπερ και του Μπρέιναρντ
- 12 χρόνια φυλακή για το ευαγγέλιο: ο Τζον Μπάνιαν και η αντοχή στον πόνο όταν ο Θεός φαίνεται αόρατος
