«Και είδε ο Θεός όλα όσα έκανε· και να, ήταν πολύ καλά. Και έγινε βράδυ και έγινε πρωί, ημέρα έκτη.»
Γένεση 1:31
Αν ο Θεός είναι καλός, τότε ποιος δημιούργησε το κακό; Η σύντομη, ειλικρινής απάντηση είναι: όχι ο Θεός. Ο Θεός έφτιαξε έναν κόσμο που, όταν τον κοίταξε, τον είδε «καλό λίαν» ⟦1⟧. Το κακό δεν βγήκε από τα χέρια Του σαν ένα ακόμη πλάσμα. Μπήκε αργότερα, μέσα από μια ελεύθερη επιλογή που γύρισε την πλάτη στο φως.
Ίσως νιώθεις πως αυτή η ερώτηση δεν είναι ακαδημαϊκή. Πράγματι, είναι προσωπική. Την κάνεις όταν χάνεις κάποιον, όταν βλέπεις την αδικία να θριαμβεύει, όταν ο πόνος δεν εξηγείται. Και είναι δίκαιο να τη ρωτάς. Ωστόσο, η εύκολη απάντηση που λέει «ο Θεός τα έφτιαξε όλα, άρα έφτιαξε και το κακό» κρύβει μια μεγάλη παγίδα. Επομένως, θα δούμε γιατί δεν στέκει.
Σ' αυτό το άρθρο θα ακολουθήσουμε τον δρόμο που χαράζει η ίδια η Αγία Γραφή: ποιος είναι πραγματικά ο Θεός, από πού ξεκίνησε η προέλευση του κακού, τι ρόλο έπαιξε η ελεύθερη βούληση και τι σημαίνει όλο αυτό για σένα σήμερα. Δηλαδή, δεν θα δώσουμε μια σχετική γνώμη, αλλά θα δούμε τι λέει το ίδιο το κείμενο.
Ο Θεός είναι φως - και τίποτα σκοτεινό δεν χωράει μέσα Του
Πριν ρωτήσουμε ποιος δημιούργησε το κακό, πρέπει να ξέρουμε ποιον ρωτάμε. Η Γραφή είναι ξεκάθαρη: «Ο Θεός είναι φως και σκοτάδι δεν υπάρχει μέσα Του, κανένα απολύτως» (Α' Ιωάννου 1:5). Δηλαδή, μέσα στον χαρακτήρα Του δεν υπάρχει ούτε ίχνος κακίας. Δεν είναι λίγο καλός και λίγο σκοτεινός. Είναι καθαρό, αμιγές φως.
Για παράδειγμα, σκέψου μια πηγή με κρυστάλλινο νερό· δεν βγάζει λάσπη. Αν δεις λάσπη παρακάτω στο ποτάμι, ξέρεις ότι μπήκε από αλλού - όχι από την πηγή. Με άλλα λόγια, κάθε καλό και τέλειο δώρο κατεβαίνει από τον Πατέρα (Ιακώβου 1:17). Το κακό, επομένως, δεν μπορεί να έχει την πηγή του σ' Αυτόν.
Αυτό αλλάζει εντελώς το ερώτημα. Δηλαδή, δεν ψάχνουμε πια έναν Θεό που έκρυψε κάπου το κακό. Αντίθετα, ψάχνουμε πώς το κακό μπήκε σ' έναν κόσμο που γεννήθηκε καθαρός - έναν κόσμο που ο Θεός τον είδε «πολύ καλό» (Γένεση 1:31). Με άλλα λόγια, η λάσπη μπήκε στο ποτάμι - και πρέπει να βρούμε από πού.
Ποιος δημιούργησε το κακό; Η αρχή ήταν η πτώση του Σατανά
Εδώ η Γραφή μας δίνει την πιο καθαρή απάντηση στο ερώτημα ποιος δημιούργησε το κακό. Το κακό δεν είναι κάτι, σαν αντικείμενο που φτιάχτηκε. Είναι μια στροφή, μια ανταρσία που ξεκίνησε από ένα πλάσμα. Αρχικά, λοιπόν, πρέπει να πάμε στην προέλευση του κακού: στην πτώση του Σατανά.
Η Αγία Γραφή περιγράφει ένα δημιούργημα που στην αρχή ήταν άψογο: «Ήσουν τέλειος στους δρόμους σου από την ημέρα που πλάστηκες, ώσπου βρέθηκε αδικία μέσα σου» (Ιεζεκιήλ 28:15). Πρόσεξε δύο πράγματα. Πρώτον, πλάστηκε τέλειος - όχι κακός. Δεύτερον, η αδικία «βρέθηκε» μέσα του· δηλαδή δεν τη φύτεψε ο Θεός, αλλά ξεπήδησε από την ίδια του την καρδιά.
Τι ήταν, λοιπόν, αυτό που τον τσάκισε; Η υπερηφάνεια. Είπε μέσα του: «Θα ανέβω πάνω από τα ύψη των νεφών· θα γίνω όμοιος με τον Ύψιστο» (Ησαΐας 14:14). Συνεπώς, θέλησε τη θέση του Θεού. Αυτή η επιθυμία να πάρει κανείς τη δόξα που ανήκει μόνο στον Δημιουργό - αυτή είναι η ρίζα κάθε κακού. Ωστόσο, δεν πρόκειται για μια δύναμη ίση με τον Θεό· είναι απλώς ένα πλάσμα που επαναστάτησε.
Η ελεύθερη βούληση: γιατί ο Θεός επέτρεψε την επιλογή
Ίσως αναρωτιέσαι: γιατί ο Θεός δεν έφτιαξε όντα που δεν μπορούν να κάνουν κακό; Η απάντηση κρύβεται στην ελεύθερη βούληση. Καταρχήν, ο Θεός δεν ήθελε ρομπότ που υπακούν επειδή δεν έχουν άλλη επιλογή. Αντίθετα, ήθελε πλάσματα που μπορούν να αγαπήσουν - και η αγάπη χωρίς ελευθερία δεν είναι αγάπη.
Για παράδειγμα, σκέψου το ανθρώπινα. Αν προγραμμάτιζες κάποιον να λέει «σ' αγαπώ» κάθε πρωί, θα ένιωθες αγαπημένος; Όχι. Πράγματι, η αγάπη έχει αξία ακριβώς επειδή μπορούσε να μην ειπωθεί. Επομένως, η ίδια η ελευθερία που κάνει δυνατή την αγάπη, κάνει δυνατή και την άρνηση. Ωστόσο, αυτό το ρίσκο ο Θεός το ανέλαβε εν γνώσει Του· δεν Τον εκπλήσσει τίποτα, γιατί δεν μαθαίνει κάτι καινούργιο.
Το πρώτο ανθρώπινο ζευγάρι είχε αυτή την επιλογή - και την κακομεταχειρίστηκε. Έτσι μπήκε η αμαρτία στον κόσμο μας: «Όπως μέσω ενός ανθρώπου μπήκε η αμαρτία στον κόσμο, και μέσω της αμαρτίας ο θάνατος» (Ρωμαίους 5:12). Δηλαδή, το κακό δεν είναι ελάττωμα του σχεδίου του Θεού. Αντίθετα, είναι το αποτέλεσμα μιας πραγματικής, ελεύθερης απόφασης που πήραν πλάσματα - αρχικά ο Σατανάς, έπειτα ο άνθρωπος.
Ο Θεός δεν είναι ποτέ ο συγγραφέας του πειρασμού
Μήπως όμως, βαθιά μέσα μας, ο Θεός κρυφά μας σπρώχνει στο κακό; Η Γραφή το αποκλείει κατηγορηματικά: «Κανείς, όταν πειράζεται, να μη λέει ότι από τον Θεό πειράζομαι· γιατί ο Θεός δεν πειράζεται από κακά και ο ίδιος δεν πειράζει κανέναν» (Ιακώβου 1:13). Ο Θεός ούτε δημιουργεί το κακό ούτε σε σπρώχνει σ' αυτό.
Αυτό σημαίνει ότι όταν παλεύεις με τον πειρασμό, δεν παλεύεις εναντίον του Θεού. Παλεύεις εναντίον μιας πραγματικότητας που μπήκε στον κόσμο από αλλού. Η Γραφή μάλιστα λέει ξεκάθαρα ότι η μάχη μας δεν είναι ενάντια σε σάρκα και αίμα, αλλά ενάντια σε πνευματικές δυνάμεις του σκότους (Εφεσίους 6:12). Υπάρχει αληθινός αντίπαλος - αλλά δεν είναι ο Θεός.
Εδώ είναι και η παρηγοριά. Ωστόσο, ο Θεός δεν στέκεται απέναντί σου σ' αυτή τη μάχη· στέκεται δίπλα σου. Δηλαδή, δεν είναι η πηγή του πόνου σου· είναι η ελπίδα σου να βγεις από αυτόν. Για παράδειγμα, ο Ιησούς, ο Υιός του Θεού, έζησε πραγματικά ανάμεσά μας και στον Σταυρό δεν δημιούργησε άλλο κακό - αντίθετα, πήρε πάνω Του όλο το κακό για να σε ελευθερώσει.
Ποιος δημιούργησε το κακό; Τι σημαίνει αυτό για σένα
Ας τα μαζέψουμε όλα και ας τα φέρουμε στο σήμερα. Πρώτον, σταμάτα να κατηγορείς τον Θεό για το κακό που βλέπεις. Δηλαδή, δεν είναι ο σχεδιαστής του· αντίθετα, είναι Εκείνος που υποσχέθηκε να το νικήσει τελικά. Πράγματι, αυτή η αλλαγή οπτικής σε ελευθερώνει από μια θυμωμένη σχέση μαζί Του.
Δεύτερον, πάρε στα σοβαρά τις δικές σου επιλογές. Αφού το κακό μπήκε μέσα από την ελεύθερη βούληση, τότε και οι αποφάσεις σου σήμερα μετράνε αληθινά. Επομένως, δεν είσαι έρμαιο. Πράγματι, κάθε φορά που διαλέγεις το φως αντί για το σκοτάδι, στέκεσαι στη σωστή πλευρά της ίδιας μάχης.
Τρίτον, αν θέλεις να εμβαθύνεις σ' αυτά με σοβαρό, βιβλικό τρόπο, μπορείς να δεις τις σπουδές που προσφέρει το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος. Εκεί θα βρεις δομημένη μελέτη της Γραφής που απαντά τέτοιες ερωτήσεις χωρίς εύκολες φόρμουλες. Τέλος, θυμήσου το πιο σημαντικό: το κακό έχει αρχή, άρα έχει και τέλος. Ο Θεός που είναι φως θα πει την τελευταία λέξη.
Βασικά σημεία
- 01Ο Θεός είναι καθαρό φως· κανένα κακό δεν πηγάζει από τον χαρακτήρα Του.
- 02Ο κόσμος φτιάχτηκε «καλός λίαν» - το κακό μπήκε αργότερα, δεν δημιουργήθηκε από τον Θεό.
- 03Η προέλευση του κακού ξεκινά με την πτώση του Σατανά και την υπερηφάνειά του.
- 04Η ελεύθερη βούληση κάνει δυνατή την αγάπη - αλλά και την άρνηση που γέννησε την αμαρτία.
- 05Ο Θεός δεν πειράζει κανέναν· στέκεται δίπλα σου ως ελπίδα, όχι ως πηγή του πόνου.