Αλλάχ και Θεός: μία ερώτηση που ξεκαθαρίζει αν λατρεύουμε τον ίδιο

I.Αλλάχ και Θεός: είναι ο ίδιος ο Πατέρας του Ιησού;

Ας ξεκινήσουμε από εκεί που τελειώνει συνήθως η κουβέντα - από μία μόνο ερώτηση. Αντί να μετράμε ομοιότητες στην επιφάνεια, κάνε την πιο καθαρή δοκιμή: «Είναι ο Θεός σου ο Πατέρας του Ιησού Χριστού;» Ένας πιστός μουσουλμάνος θα αρνηθεί ευθέως, και μάλιστα με σεβασμό προς τον Θεό του, γιατί στο Ισλάμ το να αποδώσεις Υιό στον Αλλάχ θεωρείται η μεγαλύτερη ασέβεια.

Δες τι μόλις συνέβη. Πράγματι, δεν χρειάστηκε να συγκρίνουμε τελετές, νηστείες ή ιερά βιβλία. Δηλαδή με μία μόνο ερώτηση φάνηκε ότι περιγράφουμε δύο διαφορετικά πρόσωπα. Ωστόσο εδώ δεν παίζουμε με λέξεις· η ταυτότητα ενός προσώπου ορίζεται από το ποιος πραγματικά είναι, όχι από το πώς το λέμε.

Για να το πιάσεις, σκέψου ένα καθημερινό παράδειγμα. Δύο άνθρωποι μιλούν για τον «πατέρα» τους. Αν ο ένας εννοεί έναν στοργικό μπαμπά που τον αγκαλιάζει και ο άλλος έναν μακρινό άρχοντα που ποτέ δεν τον πλησίασε, δεν εννοούν το ίδιο πρόσωπο - απλώς χρησιμοποιούν την ίδια λέξη. Έτσι ακριβώς συμβαίνει με το ερώτημα Αλλάχ και Θεός.

Η Αγία Γραφή, εξάλλου, δεν αφήνει το θέμα στην αοριστία. Ο αληθινός Θεός παρουσιάζεται ως ο μοναδικός: «Εγώ είμαι ο πρώτος και εγώ ο τελευταίος, και εκτός από εμένα δεν υπάρχει Θεός» (Ησαΐας 44:6). Αυτός ο ένας Θεός όμως ταυτίζεται με τον Πατέρα του Ιησού - κι εκεί ξεκινά η διαφορά.

II.Σχέση ή απόσταση: πώς πλησιάζει ο Θεός τον άνθρωπο

Η πρώτη μεγάλη διαφορά αφορά την απόσταση. Αρχικά, στο Ισλάμ ο Αλλάχ μένει σε ένα απρόσιτο ύψος, σαν ανατολίτης μονάρχης ψηλά στον θρόνο του, πάνω από τους υπηκόους του. Πραγματικά, η συνεχής κραυγή «Αλλάχ ακμπάρ» - ο Θεός είναι πάντα ακόμη μεγαλύτερος - τονίζει αυτή τη μεγαλοσύνη, όμως μαζί και την απόσταση: ο άνθρωπος δεν μπαίνει σε προσωπική σχέση μαζί του.

Ο Θεός της Αγίας Γραφής κάνει το αντίθετο. Δεν περιμένει εμείς να ανέβουμε ως εκείνον· κατεβαίνει ο ίδιος για να μας βρει. Δηλαδή δεν είναι ένας μακρινός παρατηρητής, αλλά Κάποιος που θέλει να σε γνωρίσει με το όνομά σου. Για παράδειγμα, ο Ιησούς τον αποκαλεί «ζωντανό Θεό», τον Θεό του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ - ένα πρόσωπο που μπαίνει στην ιστορία ανθρώπων (Ματθαίος 22:32).

Σκέψου τη διαφορά πρακτικά. Αφενός έχεις έναν βασιλιά που τον βλέπεις μόνο από μακριά, πίσω από φρουρούς. Αφετέρου έχεις έναν πατέρα που ανοίγει την πόρτα και σε καλεί μέσα. Ο πρώτος εμπνέει δέος· ο δεύτερος, αντιθέτως, εμπνέει δέος και εμπιστοσύνη μαζί. Επομένως το πώς απαντάς στο ερώτημα Αλλάχ και Θεός καθορίζει αν πλησιάζεις τον Θεό με τρόμο ή με σιγουριά.

III.Αλλάχ και Θεός ως Πατέρας: ο Θεός Πατέρας του Ιησού

Εδώ φτάνουμε στην καρδιά της διαφοράς. Για τον μουσουλμάνο, λέξεις όπως «παιδί του Θεού» ή «ο Θεός είναι Πατέρας» δεν είναι απλώς παράξενες - ακούγονται σαν προσβολή, γιατί στη σκέψη του ο Αλλάχ είναι αυστηρά χωρισμένος από τον κόσμο. Επομένως η ίδια η ιδέα ότι μπορείς να φωνάξεις τον Θεό «μπαμπά» δεν χωράει στο σύστημά του.

Η Αγία Γραφή, αντιθέτως, σε καλεί ακριβώς σε αυτό. Λέει ότι όσοι πιστεύουν δεν παίρνουν πνεύμα φόβου, αλλά πνεύμα υιοθεσίας, με το οποίο φωνάζουμε στον Θεό: «Αββά, Πατέρα» (Ρωμαίους 8:15). Η λέξη «Αββά» είναι ζεστή, οικεία - όπως ένα παιδί λέει «μπαμπά». Δηλαδή ο Θεός Πατέρας του Ιησού δεν είναι ένας απόμακρος αφέντης, αλλά ένας Πατέρας που σε δέχεται στην οικογένειά του.

Αυτή η πατρότητα δεν είναι ποιητικό σχήμα. Αντιθέτως, στηρίζεται στο γεγονός ότι ο Θεός έχει πραγματικό Υιό, τον Ιησού, και μέσα από Εκείνον μας κάνει κι εμάς παιδιά Του. Πράγματι, ο ίδιος ο Ιησούς το έδειξε όταν είπε: «Όποιος είδε εμένα, είδε τον Πατέρα» (Ιωάννης 14:9) - δηλαδή ο Θεός δεν έμεινε άγνωστος, αλλά μας έδειξε το πρόσωπό Του.

Για να νιώσεις τη διαφορά, φαντάσου δύο εργαζομένους. Ο ένας δουλεύει για ένα αφεντικό που δεν έμαθε ποτέ τ' όνομά του· ο άλλος δουλεύει δίπλα στον πατέρα του, στην οικογενειακή επιχείρηση. Και οι δύο εργάζονται σκληρά, όμως ζουν εντελώς διαφορετική σχέση. Αυτό ακριβώς διακυβεύεται στο ερώτημα Αλλάχ και Θεός.

IV.Ενσάρκωση και χάρη: οι διαφορές χριστιανισμού Ισλάμ

Η τρίτη διαφορά είναι ίσως η πιο σκανδαλώδης για το Ισλάμ: ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος. Πράγματι, στο επίκεντρο της βιβλικής ιστορίας στέκεται η ενσάρκωση - ο Θεός που έγινε σάρκα και κατοίκησε ανάμεσά μας (Ιωάννης 1:14). Δεν περπάτησε απλώς δίπλα μας· αντιθέτως, σήκωσε ο ίδιος όλη την αμαρτία μέχρι τον θάνατο στον σταυρό. Επομένως, για τον μουσουλμάνο, ένας Θεός που πεθαίνει είναι αδιανόητος.

Από εδώ ξεπηδά και η τέταρτη διαφορά: η χάρη. Στο Ισλάμ η σωτηρία κρέμεται από τα έργα και το έλεος ενός Θεού που μένει αμέτοχος στον πόνο σου. Στην Αγία Γραφή, αντιθέτως, ο Θεός πληρώνει ο ίδιος το τίμημα. Έτσι αποκαλύφθηκε η αγάπη Του: τόσο αγάπησε τον κόσμο, ώστε έδωσε τον μονογενή Υιό Του, για να μη χαθεί όποιος πιστεύει σ' Αυτόν (Ιωάννης 3:16).

Δες πόσο αλλάζει αυτό την καθημερινότητά σου. Αν ο Θεός μένει μακριά και σε ζυγίζει με τα έργα σου, ζεις με μια διαρκή αγωνία: «Άραγε έκανα αρκετά;» Αν όμως ο Θεός κατέβηκε και πλήρωσε ο ίδιος, τότε δεν τρέχεις να Τον κερδίσεις - Τον δέχεσαι ως δώρο. Αυτές είναι, με λίγα λόγια, οι βαθύτερες διαφορές χριστιανισμού Ισλάμ.

Αν θες να εξετάσεις μόνος σου αυτά τα σημεία, χωρίς πίεση και με ανοιχτή Βίβλο, μπορείς να ξεκινήσεις από δωρεάν μαθήματα στο Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος, που σε βοηθούν να μελετήσεις τις πηγές μόνος σου.

V.Ένας ή ίδιος Θεός Ισλάμ και Βίβλου; Τι σημαίνει για σένα

Ας μαζέψουμε τα κομμάτια. Το ερώτημα αν είναι ο ίδιος Θεός Ισλάμ και Αγίας Γραφής δεν λύνεται με ευγένεια ή με συνθήματα ανοχής· λύνεται με την ταυτότητα. Όταν αλλάζει το «ποιος είναι ο Θεός», αλλάζει η σχέση, η πατρότητα, η ενσάρκωση και η χάρη - δηλαδή αλλάζουν τα πάντα.

Σημαίνει αυτό ότι πρέπει να φερόμαστε εχθρικά στους μουσουλμάνους; Κάθε άλλο. Αντιθέτως, αλήθεια και αγάπη πάνε μαζί. Δηλαδή μπορείς να σέβεσαι βαθιά έναν άνθρωπο και ταυτόχρονα να μη συμφωνείς για το ποιος είναι ο Θεός. Άλλωστε, το να λες σε κάποιον την αλήθεια με σεβασμό είναι η πιο γνήσια μορφή φιλίας.

Να μερικά πρακτικά βήματα. Αρχικά, μην αρκείσαι σε ένα γενικό «όλοι στον ίδιο πιστεύουμε»· ρώτησε ποιος είναι αυτός ο Θεός. Έπειτα, διάβασε μόνος σου ένα Ευαγγέλιο, π.χ. τον Ιωάννη, και δες πώς ο Θεός πλησιάζει. Τέλος, αν κάτι σε αγγίζει, μίλα στον Θεό απλά, με δικά σου λόγια, ζητώντας Του να σου δείξει αν αυτά είναι αλήθεια.

Στο τέλος, η επιλογή δεν είναι ανάμεσα σε δύο ονόματα, αλλά ανάμεσα σε δύο σχέσεις. Ο Θεός της Αγίας Γραφής δεν μένει στο απρόσιτο ύψος· κατέβηκε, σε ψάχνει και σε καλεί κοντά Του. Γι' αυτό η ερώτηση Αλλάχ και Θεός δεν είναι ψυχρή θεωρία - είναι μια πρόσκληση να γνωρίσεις προσωπικά τον αληθινό Θεό.