«Γιατί περπατάμε με πίστη, όχι με αυτό που βλέπουμε.»
Β' Κορινθίους 5:7
Σώζει την ψυχή η ορατή επίδειξη δύναμης ή ο λόγος του σταυρού; Αυτό ακριβώς το ερώτημα θέτει το «power evangelism», το λεγόμενο «Τρίτο Κύμα» του Αγίου Πνεύματος, όπως το διατύπωσαν ο John Wimber και ο C. Peter Wagner. Η απάντηση που δίνει η Γραφή είναι σαφής: ο άνθρωπος αναγεννιέται όχι από θεάματα, αλλά από το κηρυγμένο ευαγγέλιο του εσταυρωμένου Χριστού.
Το κίνημα αυτό ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 στην Καλιφόρνια και υποσχέθηκε «τη μεγαλύτερη αφύπνιση στην ιστορία της Εκκλησίας». Η βασική του θέση είναι ότι το ευαγγέλιο πρέπει να συνοδεύεται από ορατά «σημεία και τέρατα» - θεραπείες, λόγια γνώσεως, εκβολές δαιμονίων - ώστε να καταρρίψει την αντίσταση των απίστων και να τους οδηγήσει στην πίστη.
Στόχος μας εδώ δεν είναι να επιτεθούμε σε πρόσωπα. Πολλοί ειλικρινείς αδελφοί συμμετέχουν σε αυτό το ρεύμα με αγνά κίνητρα. Ωστόσο, οφείλουμε να εξετάσουμε τις ίδιες τις βιβλικές αρχές, όπως έκαναν οι Βεροιείς, που «εξέταζαν καθημερινά τις Γραφές» (Πράξεις 17:11). Έτσι θα δούμε τι πραγματικά θεμελιώνει το ευαγγέλιο και τι σώζει τον αμαρτωλό.
Η αξίωση του power evangelism: σημεία και τέρατα ως «επισκεπτήριο»
Κατά τον Wimber, «τα σημεία και τα τέρατα είναι το επισκεπτήριο της βασιλείας του Θεού». Με άλλα λόγια, το power evangelism υποστηρίζει ότι το κήρυγμα από μόνο του δεν αρκεί· χρειάζεται και μια ορατή «απόδειξη δύναμης» για να πειστεί ο άπιστος. Πράγματι, ο ίδιος δήλωσε ότι «σπάνια προήλθε αύξηση μιας εκκλησίας μόνο από το κήρυγμα».
Επιπλέον, το κίνημα στηρίζεται σε δύο «πηγές αποκάλυψης»: τη Γραφή και την εμπειρία. Ο Wimber έγραψε ότι «ορισμένες αλήθειες της Βίβλου τις καταλαβαίνουμε μόνο αφού κάναμε ορισμένες εμπειρίες». Έτσι όμως η προσωπική εμπειρία ανεβαίνει σε κριτήριο αλήθειας, δίπλα ή και πάνω από τον γραπτό λόγο του Θεού. (Β' Κορινθίους 5:7) Εδώ βρίσκεται η ρίζα του προβλήματος.
Ωστόσο, ο Κύριος έλεγξε ακριβώς αυτή τη νοοτροπία. Όταν οι άνθρωποι ζητούσαν θαύμα για να πιστέψουν, ο Ιησούς απάντησε με επίπληξη, όχι με επιβράβευση. (Ιωάννης 4:48) Η πίστη που στηρίζεται στο θέαμα είναι εύθραυστη· γι' αυτό η Γραφή μάς καλεί να περπατάμε «διά πίστεως, και όχι διά της όψεως».
Τι σώζει στο power evangelism: ο λόγος του σταυρού, όχι το θέαμα
Σε αντίθεση με το power evangelism, η Γραφή ονομάζει το ίδιο το ευαγγέλιο «δύναμη Θεού». Όμως αυτή η δύναμη δεν είναι ένα ορατό θαύμα στη σκηνή· είναι το κηρυγμένο μήνυμα του σταυρού. (Α' Κορινθίους 1:18) Για τον κόσμο το μήνυμα αυτό φαίνεται μωρία, για τους σωζομένους όμως είναι η σωτήρια ενέργεια του Θεού.
Γι' αυτό ο απόστολος Παύλος, που είχε δει αναστάσεις και θαύματα, δεν στήριξε το κήρυγμά του σε επιδείξεις. Αντίθετα, αποφάσισε «να μην ξέρει τίποτε άλλο» παρά τον εσταυρωμένο Χριστό. (Α' Κορινθίους 2:2) Επομένως, το επίκεντρο της ευαγγελικής δράσης δεν είναι η εντύπωση, αλλά το πρόσωπο και το έργο του Χριστού.
Πώς, λοιπόν, έρχεται η σωτήρια πίστη; Όχι μέσα από αισθητηριακές εμπειρίες, αλλά μέσα από την ακρόαση του λόγου. (Ρωμαίους 10:17) Όταν τα «σημεία» γίνονται το κέντρο, ο σταυρός μετατοπίζεται στο περιθώριο· και τότε χάνεται ακριβώς εκείνο που σώζει τον αμαρτωλό.
Σύγχρονοι απόστολοι: ξαναχτίζεται το θεμέλιο της εκκλησίας;
Ηγέτες του «Τρίτου Κύματος» διακηρύσσουν ότι ο Θεός «επαναφέρει το αποστολικό αξίωμα», με ανθρώπους που υποτίθεται θα κάνουν «τα σημεία ενός αποστόλου». Όμως η Γραφή παρουσιάζει τους αποστόλους και τους προφήτες ως το άπαξ τοποθετημένο θεμέλιο της εκκλησίας. (Εφεσίους 2:20) Ένα θεμέλιο δεν ξαναχτίζεται σε κάθε γενιά· τίθεται μία φορά.
Επιπλέον, η Καινή Διαθήκη συνδέει στενά τα αποστολικά «σημεία και τέρατα» με τη μοναδική, εφάπαξ επιβεβαίωση του ευαγγελίου. Ο συγγραφέας προς Εβραίους θυμίζει ότι η σωτηρία «άρχισε να κηρύσσεται από τον Κύριο» και «βεβαιώθηκε σ' εμάς» από όσους την άκουσαν. (Εβραίους 2:3) Επρόκειτο για συγκεκριμένη ιστορική μαρτυρία, όχι για μόνιμο καθεστώς.
Ο Θεός συνεπιμαρτύρησε τότε «με σημεία και τέρατα και διάφορα θαύματα». (Εβραίους 2:4) Αυτά υπηρέτησαν την παράδοση του ευαγγελίου στην απαρχή της εκκλησίας. Δηλαδή, η σημειολογική επιβεβαίωση είχε σαφή σκοπό και χρόνο· δεν αποτελεί διαρκή απαίτηση που πρέπει να ανανεώνεται με νέους «αποστόλους».
Όχι κάθε «σημείο» είναι από τον Θεό: η ανάγκη για πνευματική διάκριση
Ένα κρίσιμο σφάλμα του power evangelism είναι η σιωπηρή υπόθεση ότι, όπου υπάρχει υπερφυσική δύναμη, εκεί υπάρχει και ο Θεός. Όμως η Γραφή προειδοποιεί ρητά ότι υπάρχουν και «σημεία και τέρατα ψεύδους», που ενεργούνται κατ' ενέργεια του Σατανά. (Β' Θεσσαλονικείς 2:9) Επομένως, η ύπαρξη θαύματος δεν αποδεικνύει από μόνη της θεϊκή προέλευση.
Άλλωστε, ο ίδιος ο Σατανάς «μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός». (Β' Κορινθίους 11:14) Έτσι, ένα εντυπωσιακό φαινόμενο μπορεί να φαίνεται «πνευματικό» και όμως να οδηγεί μακριά από τον Χριστό. Συνεπώς, η συγκίνηση και το θέαμα ποτέ δεν αρκούν ως κριτήριο.
Φοβερά σοβαρός είναι ο λόγος του Κυρίου: άνθρωποι θα επικαλεστούν θαύματα, προφητείες και εκβολές δαιμονίων στο όνομά Του, και όμως θα ακούσουν «δεν σας γνώρισα ποτέ». (Ματθαίος 7:22) Δηλαδή τα έργα δύναμης μπορούν να υπάρχουν χωρίς σωτηρία. Γι' αυτό ο Ιησούς χαρακτήρισε «πονηρή» τη γενιά που ζητάει διαρκώς σημείο για να πιστέψει. (Ματθαίος 12:39)
Η αρχή της διάκρισης: η Γραφή ως μόνο μέτρο, όχι η εμπειρία
Πώς, λοιπόν, ξεχωρίζουμε το γνήσιο από το ψεύτικο; Η απάντηση της Γραφής δεν είναι «κοίτα τη δύναμη», αλλά «δοκίμασε τα πνεύματα». (Α' Ιωάννου 4:1) Η πνευματική διάκριση δεν μετράει την ένταση της εμπειρίας· εξετάζει αν αυτό που ακούμε συμφωνεί με τον αποκαλυμμένο λόγο του Θεού.
Αυτό ακριβώς έκαναν οι Βεροιείς. Δεν απέρριψαν ούτε δέχτηκαν τυφλά το κήρυγμα· το «εξέταζαν καθημερινά» με βάση τις Γραφές. (Πράξεις 17:11) Με τον ίδιο τρόπο, ο Παύλος μάς προτρέπει να δοκιμάζουμε τα πάντα και να κρατάμε μόνο το καλό. (Α' Θεσσαλονικείς 5:21) Αυτή είναι η νηφάλια στάση που τιμά ο Θεός.
Το αμετάθετο μέτρο παραμένει ο γραπτός λόγος. Όποια διδαχή ή εμπειρία δεν συμφωνεί «με τον νόμο και τη μαρτυρία», δεν έχει μέσα της φως. (Ησαΐας 8:20) Άλλωστε ολόκληρη η Γραφή είναι θεόπνευστη και επαρκής, ώστε ο πιστός να είναι «τέλειος και πλήρως εξοπλισμένος». (Β' Τιμόθεο 3:16) Συνεπώς δεν χρειαζόμαστε νέες «αποκαλύψεις» ή εντυπωσιακά σημεία για να γνωρίζουμε το θέλημα του Θεού· χρειαζόμαστε να επιστρέψουμε με ταπείνωση στη Γραφή.
Πρακτική διάκριση: πώς να σταθούμε με χάρη απέναντι στο «Τρίτο Κύμα»
Πρώτον, ας θυμόμαστε ότι ο Θεός όντως κάνει θαύματα. Δεν αρνούμαστε τη δύναμή Του· αρνούμαστε όμως την ιδέα ότι ο άνθρωπος μπορεί να την επιστρατεύει «κατά παραγγελία» μέσα από τεχνικές. Ο Θεός ενεργεί κυριαρχικά, κατά το δικό Του θέλημα, όχι κατά την απαίτηση του ανθρώπου.
Δεύτερον, ας μετατοπίσουμε το κέντρο βάρους από την εμπειρία στον σταυρό. Όταν μια συνάθροιση μετριέται από το πόσοι «έπεσαν» ή «γέλασαν», και όχι από το αν κηρύχθηκε καθαρά ο Χριστός, κάτι έχει στραβώσει. Το μέτρο δεν είναι το συναίσθημα, αλλά η αλήθεια.
Τρίτον, ας μην παρασυρόμαστε από μεγάλα ονόματα ή τεράστιους αριθμούς. Ακόμη και αν «άγγελος από τον ουρανό» κήρυττε άλλο ευαγγέλιο, θα έπρεπε να απορριφθεί. (Γαλάτες 1:8) Μακάριοι, τέλος, είναι όσοι πιστεύουν χωρίς να απαιτούν να δουν πρώτα. (Ιωάννης 20:29) Με αυτή τη νηφαλιότητα και τη χάρη μπορούμε να αγαπάμε ειλικρινείς αδελφούς που διαφωνούν, και ταυτόχρονα να μένουμε σταθεροί στον λόγο. Για περαιτέρω εμβάθυνση, αξίζει η συστηματική μελέτη στο Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος.
Βασικά σημεία
- 01Το power evangelism υποστηρίζει ότι το ευαγγέλιο χρειάζεται ορατά «σημεία και τέρατα» για να πείσει· η Γραφή όμως λέει ότι ο λόγος του σταυρού, και όχι το θέαμα, είναι η δύναμη του Θεού για σωτηρία. Δηλαδή το power evangelism αντιστρέφει την προτεραιότητα του ευαγγελίου.
- 02Η πίστη έρχεται από την ακρόαση του λόγου, όχι από αισθητηριακές εμπειρίες· γι' αυτό περπατάμε «με πίστη και όχι με αυτό που βλέπουμε».
- 03Το θεμέλιο των αποστόλων και των προφητών τέθηκε εφάπαξ· δεν χρειάζονται «σύγχρονοι απόστολοι» να το ξαναχτίσουν, ούτε νέα σημεία να επιβεβαιώσουν ξανά το ευαγγέλιο.
- 04Υπάρχουν και «σημεία ψεύδους»· επομένως η ύπαρξη θαύματος δεν αποδεικνύει θεϊκή προέλευση - απαιτείται πνευματική διάκριση με μέτρο τη Γραφή.
- 05Η αρχή της διάκρισης είναι «δοκιμάζετε τα πνεύματα» και «εξετάζετε τις Γραφές»: η εμπειρία κρίνεται από τον λόγο του Θεού, ποτέ το αντίστροφο.