Χριστιανός και κατάθλιψη: όταν ο πιστός δεν θέλει να ζει, η νύχτα του Ουίλιαμ Κάουπερ και η ελπίδα που άντεξε

I.Όταν ο πιστός δεν θέλει να ζει: ένας πόνος που λίγοι τολμούν να ομολογήσουν

Υπάρχει ένας πόνος που σπάνια λέγεται φωναχτά. Είναι η μέρα που η ζωή χάνει το χρώμα της, που η προσευχή μοιάζει να χτυπά σε ταβάνι από σίδερο, που το να συνεχίσεις να αναπνέεις γίνεται βάρος. Πολλοί χριστιανοί τον κρύβουν, γιατί φοβούνται πως η ψυχική νύχτα τους θα παρεξηγηθεί ως έλλειψη πίστης.

Όμως ο Λόγος του Θεού δεν αποστρέφει το βλέμμα από αυτό το σκοτάδι. Αντίθετα, του δίνει φωνή. Ένας ψαλμωδός, άνθρωπος του Θεού, γράφει χωρίς να ωραιοποιεί τίποτα τη δική του ψυχική νύχτα.

Παρατήρησε πως αυτός ο άνθρωπος δεν κρύβεται. Φωνάζει μέρα και νύχτα, και όμως απευθύνεται στον Θεό ως τον Θεό της σωτηρίας του (Ψαλμοί 88:1). Δηλαδή αυτή ακριβώς η αντίφαση, η απόγνωση που εξακολουθεί να μιλά στον Θεό, είναι σημάδι ζωντανής πίστης, όχι νεκρής.

Επομένως, πριν προχωρήσουμε στην ιστορία, κράτησε αυτό: το ότι πονάς τόσο δεν σε βγάζει έξω από την οικογένεια του Θεού. Σε τοποθετεί δίπλα στους ψαλμωδούς και στους αγίους που πέρασαν από τον ίδιο δρόμο.

II.Η νύχτα του Ουίλιαμ Κάουπερ: ένας χριστιανός που πάλεψε με την κατάθλιψη μια ολόκληρη ζωή

Ο Ουίλιαμ Κάουπερ γεννήθηκε στην Αγγλία το 1731. Έγινε ένας από τους πιο αγαπημένους ποιητές και υμνογράφους της εποχής του, σύγχρονος μεγάλων αναγεννητών όπως ο Τζορτζ Γουάιτφιλντ. Από έξω η ζωή του φαινόταν ήσυχη, σχεδόν χωρίς γεγονότα. Μέσα του όμως μαινόταν μια μάχη επικών διαστάσεων.

Αρχικά η μητέρα του πέθανε όταν εκείνος ήταν μόλις έξι ετών, και ο πατέρας του τον έστειλε σε ένα οικοτροφείο όπου υπέφερε. Στα είκοσι ένα του ήρθε η πρώτη βαριά κατάθλιψη, τόσο συντριπτική που για εβδομάδες απλώς κοιτούσε άδειος έξω από το παράθυρο. Πράγματι, ο ίδιος έγραψε πως μέρα και νύχτα ένιωθε σαν να υφίσταται κόλαση, πως το βράδυ τον άρπαζε ο τρόμος και το πρωί η απόγνωση.

Χρόνια αργότερα, μπροστά στην προοπτική μιας δημόσιας εξέτασης για μια θέση στο Κοινοβούλιο, ο φόβος τον τσάκισε ολοκληρωτικά. Συνεπώς έφτασε σε τρεις απόπειρες αυτοκτονίας και κατέληξε σε ψυχιατρικό άσυλο. Οι αυτοκτονικές σκέψεις δεν ήταν για εκείνον μια στιγμή αδυναμίας, αλλά ένας πόλεμος που τον κυνήγησε σχεδόν σε όλη του τη ζωή.

Και όμως. Μέσα σε εκείνο το άσυλο, και χάρη στη φιλία ενός πρώην δουλέμπορου που είχε γνωρίσει τη χάρη, του Τζον Νιούτον, ο Κάουπερ συνάντησε τον Χριστό. Δεν θεραπεύτηκε από την κατάθλιψη. Πέρασε κι άλλες σκοτεινές περιόδους. Παρ' όλα αυτά, από εκείνη την παλεύουσα ψυχή βγήκαν ύμνοι που παρηγόρησαν εκατομμύρια.

Ένας από αυτούς, ο ύμνος που έγραψε σε μετάφραση «Ο Θεός κινείται μυστηριωδώς», λέει στους τσακισμένους πιστούς να μην κάνουν την αδύναμη καρδιά τους κριτή του Θεού, αλλά να δουν πίσω από το σκοτεινό σύννεφο το φιλικό Του πρόσωπο. Το μπουμπούκι μπορεί να είναι πικρό, λέει, μα ο καρπός είναι γλυκός. Αυτά τα έγραψε ένας άνθρωπος που γνώριζε το σκοτάδι από μέσα.

III.Χριστιανός και κατάθλιψη: τι λέει ο Λόγος για τη νύχτα της ψυχής

Η ιστορία του Κάουπερ δεν είναι εξαίρεση που πρέπει να ντρεπόμαστε. Αντίθετα, είναι μαρτυρία ότι ο γνήσιος χριστιανός μπορεί να βιώσει βαθύτατο σκοτάδι χωρίς να χάσει τη σωτηρία του. Πράγματι, ο ίδιος ο απόστολος Παύλος ομολόγησε πως υπήρξε θλίψη που τον πίεσε πέρα από τις δυνάμεις του, ώστε να απελπιστεί ακόμη και για τη ζωή (Β' Κορινθίους 1:8).

Πρόσεξε όμως πώς περιγράφει την κατάστασή του στους πιστούς. Θλιβόμαστε, λέει, αλλά δεν συνθλιβόμαστε. Βρισκόμαστε σε αδιέξοδο, αλλά δεν φτάνουμε στην τελική απελπισία (Β' Κορινθίους 4:8). Αυτό δεν είναι άρνηση του πόνου. Αντίθετα, είναι η ομολογία ενός ανθρώπου που πιέστηκε μέχρι τα όριά του και όμως κρατήθηκε από ένα χέρι δυνατότερο από τον πόνο του.

Επιπλέον, ο Λόγος μιλά κατευθείαν σε όποιον περπατά στο σκοτάδι. Λέει πως ακόμη κι αν ο πιστός βαδίζει μέσα στο σκοτάδι και δεν έχει φως, ας θαρρεύει στο όνομα του Κυρίου και ας στηρίζεται στον Θεό του (Ησαΐας 50:10). Σημείωσε το: η εντολή να ελπίσεις δεν δίνεται σε όποιον έχει ήδη φως, αλλά ακριβώς σε εκείνον που περπατά στο σκοτάδι.

Γι' αυτό ο ψαλμωδός μιλά στην ίδια του την ψυχή σαν να την παρακινεί. Γιατί είσαι περίλυπη, ψυχή μου; Έλπισε στον Θεό (Ψαλμοί 42:11). Η πίστη εδώ δεν είναι ένα συναίσθημα που το νιώθεις, αλλά μια απόφαση να στραφείς στον Θεό ακόμη κι όταν δεν νιώθεις τίποτα.

IV.Η ελπίδα στην κατάθλιψη: γιατί το σκοτάδι σου δεν χωρίζει τον Θεό από εσένα

Ίσως το πιο σκληρό ψέμα της ψυχικής νύχτας είναι αυτό: «Ο Θεός σε εγκατέλειψε». Ωστόσο ο Λόγος απαντά κατηγορηματικά. Ο Κύριος είναι κοντά σε όσους έχουν συντριμμένη καρδιά και σώζει όσους έχουν ταπεινωμένο πνεύμα (Ψαλμοί 34:18). Δηλαδή ο Θεός δεν στέκεται μακριά περιμένοντας να ξαναβρείς το χαμόγελό σου. Αντίθετα, στέκεται πιο κοντά σου ακριβώς τώρα που είσαι τσακισμένος, και αυτό ισχύει για κάθε χριστιανό μέσα στην κατάθλιψη.

Επιπλέον, το σκοτάδι σου δεν εμποδίζει τον Θεό να σε βλέπει και να σε κρατά. Για εκείνον, λέει ο ψαλμωδός, ούτε το σκοτάδι κρύβει τίποτα, και η νύχτα λάμπει σαν τη μέρα (Ψαλμοί 139:12). Εκεί που εσύ δεν βλέπεις τίποτα, ο Θεός βλέπει καθαρά, και η αγάπη Του δεν εξαρτάται από το αν εσύ τη νιώθεις τη συγκεκριμένη στιγμή.

Ο Κάουπερ είναι ζωντανή απόδειξη αυτής της αλήθειας. Πράγματι, πέρασε δεκαετίες στην κατάθλιψη, αλλά ο Θεός δεν τον άφησε. Όπως υπόσχεται ο Λόγος, εκείνος που άρχισε μέσα σου το καλό έργο θα το ολοκληρώσει μέχρι την ημέρα του Χριστού (Φιλιππησίους 1:6). Επομένως η σωτηρία σου δεν στηρίζεται στη διάθεσή σου, αλλά στην πιστότητα Εκείνου που την ξεκίνησε.

Τελικά, τίποτα δεν μπορεί να σε αποσπάσει από την αγάπη Του. Ούτε θάνατος ούτε ζωή ούτε δυνάμεις ούτε ύψωμα ούτε βάθος, λέει ο Παύλος, δεν θα μπορέσουν να μας χωρίσουν από την αγάπη του Θεού που είναι στον Χριστό (Ρωμαίους 8:38). Το «βάθος» αυτό περιλαμβάνει και το βαθύτερο σημείο της δικής σου κατάθλιψης.

V.Πρακτική παρηγοριά: πώς να αντέξεις τη νύχτα ένα πρωί τη φορά

Αν διαβάζεις αυτές τις γραμμές μέσα στο σκοτάδι, να ξέρεις πως δεν χρειάζεται να λύσεις τα πάντα σήμερα. Ο Θεός δεν σου ζητά να νικήσεις την κατάθλιψη με τη θέλησή σου ούτε να «προσευχηθείς περισσότερο» για να φύγει. Σου ζητά μόνο να κρατηθείς από Εκείνον ένα πρωί τη φορά. Οι οικτιρμοί του ανανεώνονται κάθε πρωί, και μεγάλη είναι η πιστότητά Του (Θρήνοι 3:23).

Πρώτον, μίλα. Ο Κάουπερ δεν επέζησε μόνος του· τον κράτησε η φιλία ενός ανθρώπου που του στάθηκε. Πες σε έναν έμπιστο αδελφό ή ποιμένα τι περνάς. Αν οι αυτοκτονικές σκέψεις γίνονται έντονες, ζήτα βοήθεια αμέσως, από γιατρό ή από γραμμή στήριξης. Το να ζητάς βοήθεια δεν είναι έλλειψη πίστης· είναι ο τρόπος που ο Θεός συχνά μας κρατά.

Δεύτερον, στήριξε την ψυχή σου στην αλήθεια, όχι στη διάθεσή σου. Όταν τα συναισθήματα σου λένε πως όλα τελείωσαν, θύμισέ τους ότι το βράδυ μπορεί να μείνει ο κλαυθμός, αλλά το πρωί έρχεται αγαλλίαση (Ψαλμοί 30:5). Η νύχτα είναι αληθινή, αλλά δεν είναι η τελευταία λέξη.

Τέλος, να ξέρεις πως ο πόνος σου δεν είναι τιμωρία ούτε σημάδι ότι ο Θεός σε απέρριψε. Αν χρειάζεσαι βαθύτερη στήριξη στη μελέτη του Λόγου μέσα στη δοκιμασία, το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος προσφέρει υλικό που σε βοηθά να ριζώσεις σε αυτές τις αλήθειες. Όπως ο Κάουπερ, μπορεί να μη νιώσεις σύντομα το φως. Μα ο ίδιος ο Θεός που τον κράτησε ως το τέλος, κρατά κι εσένα τώρα.