Φόβος Θεού: γιατί δεν είναι ο τρόμος που νομίζεις

I.Τι είναι ο φόβος Θεού και τι δεν είναι

Πρώτα απ' όλα, χρειάζεται να καθαρίσουμε μια παρεξήγηση. Η ελληνική λέξη «φόβος» στη Γραφή δεν περιγράφει πάντα την ίδια εμπειρία. Άλλο είναι ο τρόμος που μας κάνει να θέλουμε να κρυφτούμε, και άλλο το δέος που μας κάνει να θέλουμε να γονατίσουμε. Το πρώτο σπρώχνει μακριά· το δεύτερο τραβάει κοντά.

Η Παλαιά Διαθήκη ονομάζει αυτό το δεύτερο «αρχή της σοφίας». Δηλαδή, η σωστή στάση απέναντι στον Θεό δεν είναι ένα στάδιο που το αφήνουμε πίσω καθώς ωριμάζουμε, αλλά το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται κάθε αληθινή γνώση (Παροιμίες 9:10). Επομένως όποιος δεν στέκεται με δέος μπροστά στον Δημιουργό, ξεκινά τη ζωή του από λάθος σημείο.

Επομένως ο φόβος Θεού δεν είναι φοβία ούτε δεισιδαιμονία. Αντίθετα, δεν είναι ο πανικός του ενόχου ούτε η νευρικότητα του θρησκόληπτου. Δηλαδή, είναι μια καθαρή, φωτεινή συνειδητοποίηση: ότι υπάρχει Κάποιος άπειρα μεγαλύτερος από εμάς, και ότι το να Τον αγνοούμε είναι η μεγαλύτερη ανοησία. Πραγματικά, το δέος και ο σεβασμός μπροστά Του είναι η πιο λογική στάση που μπορεί να κρατήσει ένα πλάσμα.

II.Η μεγαλειότητα του Θεού γεννά τον αληθινό φόβο Θεού

Για να καταλάβουμε τον φόβο Θεού, πρέπει πρώτα να δούμε ποιον φοβόμαστε. Δεν στεκόμαστε μπροστά σε έναν μεγεθυμένο εαυτό μας, αλλά μπροστά στον Άγιο που κατοικεί την αιωνιότητα. Η μεγαλειότητα του Θεού δεν είναι μια ιδέα που χωράει στο μυαλό μας· είναι ένας ωκεανός που μας ξεπερνά από κάθε πλευρά.

Όταν ο προφήτης Ησαΐας είδε αυτή τη μεγαλειότητα, δεν αισθάνθηκε άνετα· αισθάνθηκε ότι λιώνει (Ησαΐας 6:5). Είδε τον θρόνο, άκουσε τους αγγέλους να κράζουν «Άγιος, άγιος, άγιος», και το πρώτο πράγμα που συνειδητοποίησε ήταν η δική του ακαθαρσία. Δηλαδή, έτσι λειτουργεί πάντα το αληθινό δέος: δεν μας κάνει υπερήφανους θρησκευτικά, αλλά μας ταπεινώνει αληθινά.

Ωστόσο προσέξτε κάτι κρίσιμο. Αυτό το δέος δεν τσάκισε τον Ησαΐα· τον καθάρισε και τον έστειλε. Η συνάντηση με τη μεγαλειότητα του Θεού δεν κατέληξε σε παράλυση, αλλά σε αποστολή. Συνεπώς ο φόβος που γεννά η αγιότητα Του δεν είναι ένα τέλος που μας συντρίβει, αλλά μια αρχή που μας ανασταίνει.

Ο ίδιος ο Θεός περιγράφει τον εαυτό Του ως Υπέρτατο που κατοικεί τα ύψη, και όμως σκύβει κοντά στον συντετριμμένο (Ησαΐας 57:15). Δηλαδή, η ίδια μεγαλειότητα που μας κάνει να τρέμουμε είναι αυτή που χαμηλώνει για να μας σηκώσει. Γι' αυτό όσοι γνώρισαν αληθινά τον φόβο Θεού δεν μιλούν με αγωνία, αλλά με θαυμασμό.

III.Δέος και σεβασμός, όχι δουλικός τρόμος

Εδώ βρίσκεται η καρδιά της παρεξήγησης. Πολλοί νομίζουν ότι ο φόβος Θεού σημαίνει να ζούμε με μια διαρκή ανησυχία μήπως ο Θεός μας απορρίψει. Όμως αυτός ο δουλικός τρόμος δεν είναι ο φόβος που επαινεί η Γραφή· είναι ακριβώς ο φόβος που η τέλεια αγάπη διώχνει έξω.

Ο απόστολος Πέτρος μάς δίνει το κλειδί. Μας λέει να ζούμε με φόβο τον καιρό της παροικίας μας, αλλά στην ίδια ανάσα μας καλεί να επικαλούμαστε τον Θεό ως Πατέρα (Α' Πέτρου 1:17). Πατέρας και φόβος μαζί, λοιπόν, στην ίδια πρόταση. Αυτό μόνο του διαλύει την ιδέα ότι ο φόβος Θεού είναι αντίθετος με την οικειότητα. Αντιθέτως, ένα παιδί που αγαπά αληθινά τον πατέρα του φοβάται κάτι: όχι το μαστίγιο, αλλά το να τον λυπήσει.

Η Καινή Διαθήκη ονομάζει αυτό το δέος «σέβας και ευλάβεια». Δεν μας λέει να σταματήσουμε να πλησιάζουμε τον Θεό· μας λέει να Τον λατρεύουμε με την επίγνωση ότι είναι φωτιά (Εβραίους 12:28). Δηλαδή, μπορούμε να πλησιάσουμε, αλλά όχι αδιάφορα· μπορούμε να μιλήσουμε, αλλά όχι με αυθάδεια. Συνεπώς το δέος δεν εμποδίζει την οικειότητα· τη βαθαίνει και την κάνει ιερή.

Για παράδειγμα, σκεφτείτε πώς αλλάζει η προσευχή μας όταν ζει μέσα της αυτό το δέος. Παύει να είναι μια λίστα αιτημάτων προς έναν βολικό θεό και γίνεται συνάντηση με τον ζωντανό Θεό. Πραγματικά, όσοι έχουν χάσει το δέος έχουν χάσει και τη λατρεία, ακόμη κι αν τα λόγια τους ακούγονται ευσεβή.

IV.Πώς το ιερό δέος γίνεται η αρχή της σοφίας

Αφού καθαρίσαμε τι είναι ο φόβος Θεού, μένει το ωραιότερο: τι κάνει μέσα μας. Η Γραφή τον ονομάζει «αρχή της σοφίας», και δεν το λέει τυχαία. Όποιος στέκεται με δέος μπροστά στον Θεό αποκτά μια καθαρή ματιά για ολόκληρη τη ζωή (Ψαλμοί 111:10). Ξαφνικά τα πράγματα μπαίνουν στη θέση τους.

Πρώτον, το δέος μάς δίνει μέτρο. Όταν ο Θεός είναι μεγάλος στα μάτια μας, οι φόβοι του κόσμου μικραίνουν. Δεύτερον, μας δίνει καθαρότητα. Δεν θέλουμε να λυπήσουμε Εκείνον που λατρεύουμε, και έτσι η αγιότητα παύει να είναι αγγαρεία και γίνεται έρωτας. Τρίτον, μας δίνει σταθερότητα, γιατί ο άνθρωπος που φοβάται τον Θεό δεν έχει λόγο να φοβάται τίποτε άλλο.

Ωστόσο η μεγαλύτερη έκπληξη είναι αυτή: αυτός ο φόβος μάς οδηγεί στην αγάπη, όχι μακριά της. Δηλαδή, όσο περισσότερο βλέπουμε πόσο μεγάλος και άγιος είναι ο Θεός, τόσο πιο απίστευτο μας φαίνεται που μας σπλαχνίζεται σαν πατέρας (Ψαλμοί 103:13). Η χάρη μοιάζει φτηνή μόνο σε όποιον δεν είδε ποτέ τη μεγαλειότητα Του. Όποιος όμως στάθηκε μπροστά στον θρόνο, πραγματικά λατρεύει με δάκρυα ευγνωμοσύνης.

Αν θέλετε να μελετήσετε βαθύτερα αυτή τη σχέση δέους και αγάπης, η σχολή βιβλικής κατάρτισης Λόγος προσφέρει μαθήματα που θεμελιώνουν τη λατρεία πάνω στον αληθινό χαρακτήρα του Θεού. Τελικά, ο φόβος Θεού δεν είναι ο εχθρός της χαράς μας· είναι η πύλη της.