Πίστη στη δοκιμασία: πώς ο Κάουπερ ύμνησε τον Θεό μέσα στο σκοτάδι

I.Όταν ο πόνος δεν σταματά και ο Θεός μοιάζει αόρατος

Ας ξεκινήσουμε από εκεί που βρίσκεσαι, όχι από μια έτοιμη απάντηση. Καταρχήν, υπάρχει ένα είδος πόνου που δεν φεύγει με τον ύπνο και δεν απαλύνεται με μια καλή μέρα. Είναι ο πόνος που σε ξυπνά το πρωί πριν ανοίξεις τα μάτια, που σου κλέβει τη χαρά από πράγματα που κάποτε αγαπούσες. Παρόλα αυτά, αν το ζεις, δεν είσαι αδύναμος πιστός· είσαι άνθρωπος που υποφέρει αληθινά.

Το παρήγορο είναι ότι η Γραφή δεν κρύβει αυτόν τον πόνο. Αντίθετα, του δίνει φωνή. Ο ψαλμωδός δεν προσποιείται ότι είναι καλά· δηλαδή μιλάει ευθέως στην ίδια του την ψυχή, σαν να την παρακαλεί να κρατηθεί λίγο ακόμα. (Ψαλμοί 42:5)

Παρατήρησε όμως κάτι: ακόμα κι όταν ρωτάει «γιατί είσαι θλιμμένη;», ο ψαλμωδός στρέφει το βλέμμα του προς τα έξω, στον Θεό. Επιπλέον, υπάρχουν ψαλμοί που τελειώνουν μέσα στο σκοτάδι, χωρίς λύση, και ο Θεός τους κράτησε στη Γραφή. Άλλος ψαλμωδός κραυγάζει μέρα και νύχτα μπροστά στον Θεό, χωρίς να πάρει απάντηση. (Ψαλμοί 88:1) Δηλαδή η πίστη που κραυγάζει μέσα στη νύχτα είναι κι αυτή πίστη.

Έτσι, το πρώτο βήμα δεν είναι να νιώσεις διαφορετικά. Είναι να μάθεις ότι μπορείς να μιλάς στον Θεό ακριβώς από εκεί που πονάς, χωρίς να φτιάχνεις πρώτα τα συναισθήματά σου. Επιπλέον, ο πόνος σου δεν είναι απαραίτητα τιμωρία· πολλές φορές ο Θεός επιτρέπει τη δοκιμασία ακριβώς σε αυτούς που αγαπά.

II.Ο άνθρωπος που έγραψε τον ύμνο μέσα από την κατάθλιψη

Ο Γουίλιαμ Κάουπερ γεννήθηκε το 1731 στην Αγγλία. Η μητέρα του πέθανε όταν εκείνος ήταν μόλις έξι χρονών, και ο πατέρας του τον έστειλε σε ένα σκληρό οικοτροφείο. Πενήντα τρία χρόνια αργότερα, βλέποντας ένα πορτρέτο της μητέρας του, έγραψε ένα ποίημα τόσο πονεμένο που καταλαβαίνεις ότι η πληγή εκείνη δεν έκλεισε ποτέ.

Επιπλέον, σε όλη του τη ζωή πέρασε τέσσερις μεγάλες καταρρεύσεις. Για την πρώτη, στα είκοσι ένα του, έγραψε: «Μέρα και νύχτα υπέφερα βάσανα κόλασης. Το βράδυ με κυρίευε ο τρόμος, το πρωί η απελπισία». Πριν πιστέψει, η αγωνία τον οδήγησε ακόμα και σε απόπειρες αυτοκτονίας, ώσπου τον έκλεισαν σε άσυλο. Ωστόσο, δεν τα λέμε αυτά για να σοκάρουμε, αλλά για να δεις ότι ένας γνήσιος πιστός μπορεί να βιώσει σκοτάδι αληθινό και βαθύ.

Κι όμως, μέσα σε αυτή τη ζωή, ο Κάουπερ έγραψε έναν από τους πιο αγαπημένους ύμνους παρηγοριάς της χριστιανοσύνης. Λέγεται «Ο Θεός κινείται με μυστηριώδη τρόπο», και αρχικά είχε τον τίτλο «Φως που λάμπει μέσα από το σκοτάδι». Σε αυτόν λέει στους θλιμμένους αγίους να μην απελπιστούν, γιατί το σύννεφο που τους απειλεί θα ξεσπάσει σύντομα σε ευλογία.

Ωστόσο, να μια αλήθεια που χρειάζεται μεγάλη ευαισθησία: το ότι έγραψε αυτόν τον ύμνο δεν θεράπευσε την κατάθλιψή του. Ο Κάουπερ ύμνησε τον Θεό όχι επειδή τον ένιωθε, αλλά παρόλο που πολλές φορές δεν τον ένιωθε καθόλου. Αυτό ακριβώς κάνει τον ύμνο του τόσο αξιόπιστο για όσους πονούν: δεν βγήκε από εύκολη ζωή, βγήκε μέσα από το καμίνι.

Δεν ήταν, εξάλλου, ο μόνος. Ο Τζον Μπάνιαν έγραψε το αριστούργημά του μέσα από δώδεκα χρόνια φυλακή για το ευαγγέλιο, ενώ ο ιεραπόστολος Ντέιβιντ Μπρέιναρντ πέθανε νέος, εξαντλημένος και συχνά καταθλιπτικός. Και στους τρεις, η αντοχή στον πόνο γέννησε καρπό που φυτρώνει μόνο στο σκοτάδι. Δηλαδή, όταν ο Θεός φαίνεται αόρατος, δεν είναι απών· δουλεύει κρυφά.

III.Η πίστη στη δοκιμασία και ο κρυμμένος Θεός: ο Θεός στον πόνο δεν φεύγει

Εδώ είναι η καρδιά της παρηγοριάς. Ο ύμνος του Κάουπερ μας καλεί να κοιτάξουμε «πίσω από το σκοτεινό σύννεφο» και να δούμε εκεί το φιλικό πρόσωπο του Θεού. Δηλαδή το σύννεφο δεν είναι απόδειξη ότι ο Θεός έφυγε· αντιθέτως, είναι το μέρος όπου, για λίγο, κρύβει το πρόσωπό Του.

Η Γραφή λέει το ίδιο με δικά της λόγια. Ο προφήτης Ησαΐας ομολογεί ότι ο Θεός είναι ένας Θεός που κρύβεται, και όμως στην ίδια ανάσα Τον ονομάζει Σωτήρα. (Ησαΐας 45:15) Πρόσεξε τη σειρά: ο κρυμμένος Θεός και ο Θεός που σώζει είναι ο ίδιος Θεός. Η κρυψιά Του δεν ακυρώνει τη σωτηρία Του.

Γι' αυτό η πίστη στη δοκιμασία δεν στηρίζεται σε ό,τι βλέπεις ή νιώθεις, αλλά σε ό,τι είναι αληθινό για τον χαρακτήρα του Θεού ακόμα κι όταν κρύβεται. Ο Ιώβ, μέσα στη συντριβή του, έφτασε σε αυτό το σημείο: ακόμα κι αν με σκοτώσει, σε Αυτόν θα ελπίζω. (Ιώβ 13:15) Δεν ήταν ηρωισμός· ήταν η πίστη ενός ανθρώπου που είχε χάσει τα πάντα εκτός από τον Θεό.

Συνεπώς, όταν δεν Τον νιώθεις, δεν χρειάζεται να ψάξεις ένα συναίσθημα. Χρειάζεται να ψιθυρίσεις ξανά την αλήθεια στο σκοτάδι: «Είσαι ακόμα εκεί, ακόμα κι αν δεν Σε βλέπω». Αυτό το ψιθύρισμα είναι η πίστη στη δοκιμασία στην πιο γυμνή της μορφή, ακόμα κι αν μοιάζει με το πιο αδύναμο πράγμα στον κόσμο.

IV.Η ελπίδα μέσα στη θλίψη: πιεσμένος αλλά όχι συντριμμένος

Ίσως ρωτάς: μα πώς αντέχει κανείς τόσο σκοτάδι χωρίς να καταρρεύσει εντελώς; Η απάντηση της Γραφής δεν είναι ότι ο πόνος θα είναι μικρός. Αντιθέτως, είναι ότι ο πόνος, όσο μεγάλος κι αν είναι, δεν θα έχει την τελευταία λέξη.

Ο απόστολος Παύλος, που γνώριζε καλά τη θλίψη, δεν είπε ότι οι πιστοί δεν πιέζονται. Είπε κάτι πιο τίμιο και πιο δυνατό: πιεζόμαστε, αλλά δεν συνθλιβόμαστε· απορούμε, αλλά δεν απελπιζόμαστε. (Β' Κορινθίους 4:8) Δηλαδή υπάρχει μια απόσταση, λεπτή σαν τρίχα, ανάμεσα στο «πιέζομαι» και στο «τελείωσα» - και σε αυτή την απόσταση κρατάει η χάρη του Θεού.

Επιπλέον, αυτή η χάρη έχει μια συγκεκριμένη διεύθυνση. Ο Θεός δεν είναι μακριά, στον ουρανό, περιμένοντας να συνέλθεις για να σε πλησιάσει. Αντίθετα, η Γραφή λέει ότι είναι κοντά σε αυτούς που έχουν τη συντετριμμένη καρδιά, ακριβώς εκεί που νομίζεις ότι σε εγκατέλειψε. (Ψαλμοί 34:18)

Έτσι, η πίστη στη δοκιμασία δεν σου ζητάει να νιώσεις δυνατός. Αντιθέτως, σου θυμίζει ότι ο πιο κοντινός σου αυτή τη στιγμή είναι Αυτός που στέκεται δίπλα στους τσακισμένους. Πράγματι, το ότι πονάς δεν Τον διώχνει· Τον φέρνει πιο κοντά.

V.Πρακτική παρηγοριά για την πίστη στη δοκιμασία: τι να κρατήσεις στο σκοτάδι

Ας γίνουμε, τέλος, πολύ πρακτικοί, γιατί στον βαθύ πόνο οι μεγάλες θεωρίες δεν φτάνουν. Πρώτον, μην κάνεις την καρδιά σου κριτή του Θεού. Ο Κάουπερ το έγραψε καθαρά στον ύμνο του: μην αφήνεις την αδύναμη καρδιά σου να βγάζει την ετυμηγορία. Τα συναισθήματά σου σου λένε την αλήθεια για το πώς νιώθεις, όχι για το ποιος είναι ο Θεός.

Δεύτερον, δάνεισε φωνή στην πίστη σου όταν η δική σου σιωπά. Ο Κάουπερ βρήκε παρηγοριά στους ύμνους παρηγοριάς και στα ποιήματα άλλων όταν δεν είχε δικά του λόγια. Επομένως, κι εσύ μπορείς να πεις δυνατά έναν ψαλμό, να τραγουδήσεις έναν ύμνο, ακόμα κι αν δεν νιώθεις ούτε μια λέξη του. Η αλήθεια που ψιθυρίζεις στο σκοτάδι σε κρατάει μέσα στη δοκιμασία, ακόμα κι όταν δεν τη νιώθεις.

Τρίτον, στηρίξου στους οικτιρμούς που ανανεώνονται κάθε πρωί. Όταν η νύχτα μοιάζει ατελείωτη, η Γραφή υπόσχεται ότι το έλεος του Θεού δεν τελειώνει και η πιστότητά Του είναι καινούργια κάθε χαραυγή. (Θρήνοι 3:22) Δεν χρειάζεται να αντέξεις όλο τον δρόμο σήμερα· μόνο το επόμενο πρωί.

Και τέλος, αν ο πόνος σε σπρώχνει προς σκέψεις να βλάψεις τον εαυτό σου, σε παρακαλώ μη μείνεις μόνος μέσα σε αυτό. Μίλησε σε έναν ποιμένα, σε έναν έμπιστο αδελφό ή αδελφή, σε έναν γιατρό. Η κατάθλιψη του Κάουπερ ήταν αληθινή αρρώστια, όχι έλλειψη πίστης, και χρειάστηκε ανθρώπους δίπλα του. Το να ζητήσεις βοήθεια δεν είναι αποτυχία· είναι κι αυτό μια πράξη πίστης. Αν θέλεις να βαθύνεις σε αυτά, βιβλικές μελέτες όπως αυτές του Ελληνικού Βιβλικού Σχολείου Λόγος μπορούν να σε συντροφεύσουν στον δρόμο.