«Εσύ είσαι αγαθός και κάνεις το αγαθό· δίδαξέ με τα προστάγματά σου.»
Ψαλμοί 119:68
Στις 6 Φεβρουαρίου 1870 η Μαίρη Μύλλερ έφυγε από αυτή τη ζωή, ύστερα από σαράντα χρόνια γάμου. Πέντε μέρες αργότερα ο άντρας της, ο Γεώργιος Μύλλερ, στάθηκε ο ίδιος μπροστά στο φέρετρο και κήρυξε. Δεν μίλησε για να κρύψει τον πόνο του. Αντίθετα, μίλησε για να δείξει ότι υπάρχει πένθος με ελπίδα, ένας θρήνος που δεν καταρρέει, επειδή στηρίζεται σε Κάποιον που μένει αγαθός ακόμα και όταν παίρνει.
Το εδάφιο που διάλεξε ήταν σύντομο και τολμηρό: «Συ είσαι αγαθός και αγαθοποιός». Μπροστά σε χίλια διακόσια ορφανά παιδιά που ακολούθησαν το φέρετρο, ομολόγησε πράγματι ότι ο Κύριος ήταν αγαθός που του χάρισε τη Μαίρη τόσα χρόνια, αλλά και αγαθός που την πήρε εκείνη ακριβώς τη στιγμή. Ωστόσο, πίσω από αυτά τα γενναία λόγια κρυβόταν μια πληγή που, όπως παραδέχτηκε αργότερα, αντί να κλείνει φάρδαινε.
Αυτό το άρθρο δεν προσπαθεί να εξωραΐσει τον θάνατο ούτε να σου πει ότι το πένθος σου είναι λάθος. Αντίθετα, θέλει να σταθεί δίπλα σου και να δείξει, μέσα από τη Γραφή και μέσα από την ιστορία ενός ανθρώπου που πόνεσε αληθινά, ότι η πίστη δεν ακυρώνει τα δάκρυα. Πράγματι, τα γεμίζει ελπίδα.
Πένθος με ελπίδα σημαίνει να πιστεύεις ότι ο Θεός είναι αγαθός ακόμα κι όταν παίρνει
Όταν ο γιατρός είπε στον Μύλλερ ότι η Μαίρη είχε ρευματικό πυρετό, εκείνος φοβήθηκε το χειρότερο. Παρ' όλα αυτά, αντί να γκρεμιστεί, είπε στον εαυτό του κάτι που φαίνεται σχεδόν αδύνατο: ότι ο Κύριος είναι αγαθός και κάνει το αγαθό, και ότι ό,τι κι αν συμβεί θα είναι σύμφωνο με το ευλογημένο Του χαρακτήρα. Ωστόσο, αυτή η πεποίθηση δεν ήταν ψυχρή θεολογία. Δηλαδή, ήταν το έδαφος πάνω στο οποίο στάθηκε όταν όλα γύρω του υποχωρούσαν.
Η αλήθεια ότι ο Θεός είναι αγαθός δεν εξαρτάται από το αν παίρνουμε αυτό που θέλουμε. Επομένως, ο πιστός δεν λέει «ο Θεός είναι καλός επειδή με γιάτρεψε» ούτε «ο Θεός με εγκατέλειψε επειδή δεν με γιάτρεψε». Αντίθετα, λέει κάτι βαθύτερο: ο Θεός είναι αγαθός από τη φύση Του, και τίποτε που δεν είναι τόσο καλό όσο ο ίδιος δεν μπορεί να βγει από το χέρι Του. (Ψαλμοί 119:68) Έτσι, ακόμα κι όταν το χέρι Του φαίνεται σκληρό, η καρδιά πίσω από το χέρι παραμένει η ίδια.
Δες, λοιπόν, πόσο διαφορετική είναι αυτή η στάση. Ο Μύλλερ δεν αρνήθηκε τον πόνο, ούτε προσποιήθηκε ότι όλα ήταν εντάξει. Αντίθετα, στάθηκε μέσα στον πόνο και ομολόγησε πράγματι ότι ο Πατέρας του δεν είχε αλλάξει. Αυτή ακριβώς είναι η ρίζα από την οποία φυτρώνει το πένθος με ελπίδα: η βεβαιότητα ότι ο Θεός μένει καλός ακόμα κι όταν δεν καταλαβαίνουμε τι κάνει.
Ο Θεός είναι αγαθός: γι' αυτό ο θρήνος δεν καταρρέει
Την πρώτη Πέμπτη της αρρώστιας, ο Μύλλερ καθόταν μόνος στο δωμάτιο της γυναίκας του. Στον τοίχο κρεμόταν ένα ημερολόγιο, και το εδάφιο της ημέρας ήταν από τους Ψαλμούς: «Γνωρίζω, Κύριε, ότι οι κρίσεις σου είναι δικαιοσύνη». Διάβασε ξανά και ξανά τα λόγια. Ύστερα, όμως, είπε ήσυχα: «Ναι, Κύριε, συμφωνώ με τις κρίσεις Σου· γνωρίζεις πόσο αγαπώ τη γυναίκα μου, κι όμως συμφωνώ».
Πρόσεξε τι έκανε εκείνη η στιγμή. Ωστόσο, δεν κατέπνιξε την αγάπη του για να αντέξει τον πόνο. Αντίθετα, ομολόγησε ότι η αγάπη του ήταν βαθιά, και μέσα σε αυτή τη βαθιά αγάπη επέλεξε να εμπιστευτεί. (Ψαλμοί 34:18) Ο Θεός βρίσκεται κοντά σε όσους έχουν συντετριμμένη καρδιά· δεν περιμένει να σταματήσει ο πόνος μας για να μας πλησιάσει. Πλησιάζει ακριβώς μέσα στη συντριβή.
Εδώ, επομένως, φαίνεται γιατί ο θρήνος του πιστού δεν καταρρέει. Δεν είναι πιο μικρός από τον θρήνο των άλλων ανθρώπων, ούτε πιο στεγνός. Είναι όμως αγκυρωμένος. Όταν πιστεύεις βαθιά ότι ο Θεός είναι αγαθός, τα δάκρυα δεν σε πνίγουν, επειδή πέφτουν σε μια αγκαλιά που τα κρατάει. Συνεπώς, μπορείς να κλάψεις χωρίς να χαθείς.
Όταν χάνεις αγαπημένο: η πληγή που μένει αληθινή
Θα ήταν εύκολο να διαβάσει κανείς την ιστορία του Μύλλερ και να νομίσει ότι ήταν ένας άνθρωπος χωρίς πόνο. Ωστόσο, δεν ήταν. Πριν ανέβει να κηρύξει, καθόταν στο μικρό δωμάτιο της εκκλησίας και επαναλάμβανε ψιθυριστά: «Ω Μαίρη, Μαίρη μου». Αργότερα έγραψε ότι η χαρά του πάνω στη γη είχε στερέψει, και ότι περίπου δέκα μέρες μετά τον θάνατό της αρρώστησε βαριά ο ίδιος.
Να τι ομολόγησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια: κάθε μέρα την ένιωθε να λείπει πιο πολύ, και η πληγή, αντί να κλείνει, φάρδαινε. Όταν χάνεις αγαπημένο, αυτό ακριβώς είναι το πιο σκληρό κομμάτι, ότι ο χρόνος δεν θεραπεύει αυτόματα. Ωστόσο, ο Μύλλερ δεν θεώρησε αυτόν τον πόνο αμαρτία ούτε αποτυχία πίστης. Τον κράτησε μαζί με την ευχαριστία, στα δύο του χέρια ταυτόχρονα.
Η Γραφή δεν μας ζητάει να μην πενθούμε. Μας ζητάει να μην πενθούμε «όπως οι λοιποί που δεν έχουν ελπίδα». (Α' Θεσσαλονικείς 4:13) Υπάρχει, δηλαδή, διαφορά ανάμεσα στο πένθος που οδηγεί στην απελπισία και στο πένθος που κρατιέται από την ανάσταση. Επομένως, το δεύτερο δεν είναι λιγότερο αληθινό. Είναι όμως φωτισμένο.
Αν, λοιπόν, αυτή τη στιγμή θρηνείς κάποιον, μην ντρέπεσαι για τα δάκρυά σου. Δεν είναι σημάδι αδυναμίας ούτε έλλειψης πίστης. Αντίθετα, είναι η τιμή που πληρώνει η αγάπη, και ο Θεός δεν σου ζητάει να μην αγαπάς. Σου ζητάει να αφήσεις την ελπίδα να μπει μέσα στον θρήνο, όχι στη θέση του θρήνου.
Η ανάσταση: η ρίζα κάθε πένθους με ελπίδα
Όταν η Μαίρη πλησίαζε στο τέλος, ο Μύλλερ έσκυψε και της είπε: «Ο Κύριος Ιησούς έρχεται να σε πάρει». Κι εκείνη, με την τελευταία της δύναμη, απάντησε: «Θα έρθει σύντομα». Δεν μιλούσαν για ένα κενό σκοτάδι. Αντίθετα, μιλούσαν για μια συνάντηση. Αυτή η βεβαιότητα δεν ήταν ευσεβής ευχή· πατούσε πάνω στα λόγια του ίδιου του Χριστού.
Ο Ιησούς δεν είπε απλώς ότι θα δώσει ανάσταση κάποτε στο μέλλον. Αντίθετα, είπε κάτι πολύ πιο τολμηρό: ότι ο ίδιος είναι η ανάσταση και η ζωή. (Ιωάννης 11:25) Γι' αυτό, ο θάνατος ενός πιστού δεν είναι το τελευταίο κεφάλαιο. Είναι ένα κατώφλι. Επομένως, όταν λέμε «πένθος με ελπίδα», δεν εννοούμε μια αισιόδοξη διάθεση. Εννοούμε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, τον αναστημένο Κύριο, που έχει νικήσει τον θάνατο.
Αυτή η ελπίδα έχει και έναν τελικό προορισμό. Έρχεται μέρα που ο Θεός θα σκουπίσει κάθε δάκρυ, και ο θάνατος δεν θα υπάρχει πια, ούτε πένθος ούτε κραυγή ούτε πόνος. (Αποκάλυψη 21:4) Δεν πρόκειται για μια μεταφορά παρηγοριάς. Αντίθετα, πρόκειται για μια υπόσχεση που μένει να εκπληρωθεί. Όποιος θρηνεί σήμερα κρατώντας αυτή την υπόσχεση, θρηνεί κοιτώντας προς τα εμπρός, όχι μόνο προς τα πίσω.
Παρηγοριά που μπορείς να μοιραστείς: ελπίδα μέσα στον θρήνο
Ένα από τα πιο όμορφα κομμάτια της ιστορίας είναι ότι ο Μύλλερ δεν κράτησε την παρηγοριά του μόνο για τον εαυτό του. Μετά τον θάνατο της Μαίρης, δέχτηκε εκατοντάδες γράμματα συλλυπητηρίων, ακόμα και μήνες αργότερα. Ένα από αυτά ήταν από ένα παιδί που είχε μεγαλώσει στα ορφανοτροφεία και έγραφε: «Σας αγαπούσα και τους δύο σαν γονείς μου». Ο πόνος του Μύλλερ είχε γίνει πόνος μιας ολόκληρης κοινότητας, και μέσα σε αυτή την κοινότητα μοιραζόταν και η παρηγοριά.
Έτσι, λοιπόν, λειτουργεί η παρηγοριά του Θεού. Δεν είναι ιδιωτική. (Β' Κορινθίους 1:3) Ο Πατέρας των οικτιρμών μάς παρηγορεί όχι μόνο για να ανακουφιστούμε εμείς, αλλά για να μπορούμε να παρηγορήσουμε όσους περνούν παρόμοιο πόνο. Με άλλα λόγια, η ελπίδα μέσα στον θρήνο δεν είναι κάτι που κρατάς κλειστό στη χούφτα σου. Είναι ψωμί που το κόβεις και το μοιράζεις.
Γι' αυτό, αν έχεις περάσει από το πένθος και έχεις γευτεί ότι ο Θεός σε κράτησε, ο πόνος σου δεν πήγε χαμένος. Αντίθετα, έγινε γλώσσα με την οποία μπορείς πια να μιλήσεις σε άλλον που θρηνεί. Δεν θα του πεις φτηνά λόγια. Θα του πεις: «Ξέρω ότι πονάει· ξέρω επίσης ότι Εκείνος κρατάει». Αυτή η μαρτυρία αξίζει περισσότερο από χίλιες θεωρίες.
Πένθος με ελπίδα: η πρόσκληση να μην πενθήσεις μόνος
Όταν ο Μύλλερ γύριζε πια μόνος το βράδυ από τα ορφανοτροφεία, χωρίς τη Μαίρη δίπλα του, έλεγε στον εαυτό του: «Δεν θα βρω την πολυαγαπημένη μου γυναίκα στο σπίτι· όμως ο Κύριος Ιησούς είναι εκεί, ο θαυμάσιος Φίλος μου. Εκείνος θα με παρηγορήσει». Δεν αρνήθηκε το κενό. Ωστόσο, δεν το άφησε να είναι ο τελευταίος λόγος. (Ησαΐας 41:10) Ο Θεός του υποσχόταν να μην τον αφήσει, και σε αυτή την υπόσχεση στηρίχτηκε.
Η ίδια πρόσκληση απευθύνεται και σε σένα. Δεν χρειάζεται να πενθήσεις μόνος, σαν να μην υπάρχει κανείς να σε κρατήσει. Αρχικά, μπορείς να φέρεις τον πόνο σου ωμό μπροστά στον Θεό, χωρίς να τον στολίσεις. Έπειτα, μπορείς να αφήσεις την ελπίδα της ανάστασης να σταθεί δίπλα στα δάκρυά σου, όχι αντί γι' αυτά. Τέλος, μπορείς να βρεις άλλους ανθρώπους πίστης που θα πενθήσουν μαζί σου και θα σου θυμίσουν ότι ο Κύριος είναι κοντά.
Αν θέλεις να σκάψεις βαθύτερα στη Γραφή και να δεις πώς ο λόγος του Θεού στηρίζει μέσα στον πόνο, μπορείς να μελετήσεις συστηματικά με τη βοήθεια κοινότητας πιστών, όπως προσφέρει το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος. Η μελέτη δεν αφαιρεί τον πόνο, αλλά τον τοποθετεί μέσα στο φως που εκπέμπει ολόκληρη η ιστορία της σωτηρίας.
Στο τέλος, το μήνυμα του Μύλλερ μένει απλό και δυνατό. Ο Κύριος ήταν αγαθός που του χάρισε τη Μαίρη, και αγαθός που την πήρε. Η ίδια αλήθεια στέκεται και πάνω από τον δικό σου θρήνο. Δεν θρηνείς χωρίς λόγο, αλλά ούτε θρηνείς χωρίς ελπίδα. Επειδή ο τάφος δεν είναι το τέλος, το πένθος με ελπίδα είναι ο δρόμος που μπορείς να βαδίσεις ακόμα και τώρα.
Βασικά σημεία
- 01Το πένθος με ελπίδα δεν αρνείται τον πόνο· τον κρατάει μαζί με την εμπιστοσύνη ότι ο Θεός είναι αγαθός ακόμα κι όταν παίρνει.
- 02Όταν χάνεις αγαπημένο, τα δάκρυα δεν είναι έλλειψη πίστης. Η Γραφή δεν μας ζητάει να μην πενθούμε, αλλά να μην πενθούμε χωρίς ελπίδα.
- 03Η ρίζα της ελπίδας είναι, δηλαδή, η ανάσταση: ο Χριστός είναι η ανάσταση και η ζωή, και έρχεται μέρα που ο Θεός θα σκουπίσει κάθε δάκρυ.
- 04Η παρηγοριά του Θεού δεν είναι ιδιωτική· όποιος παρηγορήθηκε στον θρήνο του γίνεται φωνή παρηγοριάς για άλλους που πενθούν.
- 05Δεν χρειάζεται να πενθήσεις μόνος. Μπορείς να φέρεις τον πόνο σου στον Θεό και να σταθείς μέσα σε μια κοινότητα πίστης που σε κρατάει.
