«Όλοι αυτοί πέθαναν μέσα στην πίστη, χωρίς να λάβουν τις υποσχέσεις· τις είδαν όμως και τις χαιρέτησαν από μακριά, και ομολόγησαν πως ήταν ξένοι και περαστικοί πάνω στη γη.»
Εβραίους 11:13
Πριν από τετρακόσια χρόνια, ένας φτωχός γανωτής κάθισε σε ένα κελί φυλακής και άρχισε να γράφει. Έγραφε την ιστορία ενός ανθρώπου που φεύγει από μια καταδικασμένη πόλη και ξεκινά για μια λαμπρή ουράνια πόλη. Ο Τζον Μπάνιαν δεν είχε σπουδές ούτε τίτλους. Είχε όμως κάτι πιο σπάνιο: είχε περπατήσει ο ίδιος τον δρόμο. Έτσι γεννήθηκε η εικόνα που δεν έχει σβήσει ποτέ έκτοτε, η εικόνα της ζωής ως ταξίδι πίστης.
Αυτή η εικόνα δεν είναι απλώς ένα ωραίο λογοτεχνικό εύρημα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η ίδια η Γραφή περιγράφει τη χριστιανική ύπαρξη. Δεν είμαστε εγκατεστημένοι μόνιμα εδώ· είμαστε καθ' οδόν. Επομένως, τα εμπόδια, οι κόποι, ακόμη και οι σύντροφοι του δρόμου αποκτούν νόημα μόνο όταν θυμόμαστε πού πάμε.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί η ζωή ως ταξίδι πίστης αξίζει κάθε βήμα, ακόμη κι όταν το έδαφος είναι λασπωμένο και ο ουρανός σκοτεινός. Επιπλέον, θα ακολουθήσουμε τα ίχνη του Μπάνιαν και, κυρίως, τα λόγια του Θεού που στήριξαν τα δικά του κουρασμένα πόδια στη ζωή.
Πάροικοι και ταξιδιώτες: γιατί δεν νιώθουμε ποτέ εντελώς σπίτι μας
Υπάρχει μια αίσθηση που πολλοί πιστοί νιώθουν αλλά δυσκολεύονται να εξηγήσουν: ότι, όσο όμορφος κι αν είναι αυτός ο κόσμος, κάτι μέσα τους δεν εφησυχάζει. Δεν είναι κατάθλιψη ούτε αχαριστία. Είναι η βαθιά συνείδηση πως είμαστε πάροικοι και ταξιδιώτες. (Εβραίους 11:13) Ο συγγραφέας της προς Εβραίους περιγράφει τους πιστούς της παλαιάς διαθήκης που πέθαναν χωρίς να δουν την εκπλήρωση των υποσχέσεων, και όμως τις χαιρέτησαν από μακριά, βέβαιοι πως ήταν ξένοι πάνω στη γη.
Ο Μπάνιαν ένιωσε ακριβώς αυτό. Στο όραμα που τον σημάδεψε, είδε τον εαυτό του να τρέμει από το κρύο, καθισμένο στο σκοτάδι. Λίγο πιο πέρα, κάποιοι φτωχοί άνθρωποι κάθονταν στη φωτεινή πλευρά ενός βουνού και ζεσταίνονταν στον ήλιο. Ανάμεσά τους υπήρχε ένας τοίχος. Αρχικά ο δρόμος έμοιαζε κλειστός, ωστόσο εκείνος αναζητούσε με αγωνία ένα πέρασμα για να βρεθεί στη ζεστασιά.
Αυτή η ανησυχία δεν είναι ελάττωμα. Είναι πυξίδα. Όταν αισθανόμαστε ξένοι, η καρδιά μας μαρτυρεί πως αναζητούμε μια πατρίδα. Δηλαδή ο Θεός φύτεψε μέσα μας μια νοσταλγία που κανένα γήινο αγαθό δεν μπορεί να γεμίσει, ώστε να μην ξεχάσουμε ότι το πραγματικό μας σπίτι βρίσκεται αλλού.
Η ουράνια πόλη: ο προορισμός που δίνει νόημα σε κάθε βήμα
Ένας δρόμος αποκτά αξία από εκεί που οδηγεί. Αν η Οδοιπορία του Χριστιανού ήταν απλώς μια περιπλάνηση χωρίς τέλος, τα εμπόδια θα ήταν ανυπόφορα. Όμως ο Χριστιανός του Μπάνιαν δεν περπατά στα τυφλά· έχει μπροστά του την ουράνια πόλη, λουσμένη στο φως. Η Γραφή ονομάζει αυτόν τον προορισμό με τόση τρυφερότητα, ώστε λέει πως ο ίδιος ο Θεός δεν ντρέπεται να ονομάζεται Θεός εκείνων που τον αναζητούν. (Εβραίους 11:16)
Αυτή η πόλη δεν είναι ένα αόριστο όνειρο. Ο απόστολος Παύλος γράφει πως το πολίτευμά μας βρίσκεται στους ουρανούς και πως από εκεί περιμένουμε τον Σωτήρα μας. Επομένως, η ταυτότητά μας δεν καθορίζεται από τη διεύθυνση που μένουμε σήμερα, αλλά από την πατρίδα όπου είμαστε εγγεγραμμένοι πολίτες.
Γι' αυτό και ο πιο σκληρός ανήφορος γίνεται υποφερτός. Όταν ξέρεις πως στο τέλος του δρόμου σε περιμένει ο Πατέρας, κάθε κούραση μετατρέπεται σε προσμονή. Συνεπώς η ελπίδα δεν είναι απόδραση από την πραγματικότητα· είναι το καύσιμο που κρατά τα πόδια σε κίνηση.
Τα εμπόδια του δρόμου: ο βάλτος, ο γίγαντας και το βάρος που αφήνουμε
Ο δρόμος της πίστης δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα, και ο Μπάνιαν δεν το έκρυψε ποτέ. Πραγματικά, στην ιστορία του ο ταξιδιώτης πέφτει στον Βάλτο της Απελπισίας, αιχμαλωτίζεται από τον Γίγαντα Απόγνωση και διασχίζει την Κοιλάδα της Ταπείνωσης. Τα ονόματα αυτά δεν ήταν φαντασία· ήταν χάρτης της δικής του ψυχής. Πράγματι, είχε ζήσει μήνες κατάθλιψης και αμφιβολίας στη ζωή του, νιώθοντας ανάξιος και ασήκωτα φορτωμένος.
Η Γραφή δεν μας υπόσχεται έναν εύκολο δρόμο, μας υπόσχεται όμως δύναμη να περπατήσουμε. Προχωράμε με πίστη και όχι με όραση· (Β' Κορινθίους 5:7) δηλαδή δεν βαδίζουμε με βάση όσα βλέπουν τα μάτια μας τη στιγμή της δοκιμασίας, αλλά με βάση όσα υποσχέθηκε ο Θεός. Όταν η ομίχλη κρύβει την κορυφή, η πίστη συνεχίζει να ανεβαίνει εμπιστευόμενη τον οδηγό.
Υπάρχει όμως κι ένα βάρος που δεν χρειάζεται να κουβαλάμε. Στο πιο συγκινητικό σημείο της αλληγορίας, το φορτίο πέφτει από τους ώμους του ταξιδιώτη μπροστά στον σταυρό και κυλά μέσα σε έναν άδειο τάφο. Η ενοχή δεν λύνεται με αυτοτιμωρία ούτε με προσπάθεια να γίνουμε αρκετά καλοί. Λύνεται μόνο εκεί όπου ο Χριστός σήκωσε ό,τι εμείς δεν μπορούσαμε. Παρόλα αυτά πολλοί συνεχίζουν να σέρνουν ένα φορτίο που έχει ήδη αφεθεί.
Η ζωή ως ταξίδι πίστης: επιμονή, υπομονή και σύντροφοι στον δρόμο
Κανείς δεν φτάνει στην ουράνια πόλη με μια απότομη εξόρμηση. Η ίδια η Γραφή παρομοιάζει τη ζωή με αγώνα δρόμου αντοχής, που τρέχεται με υπομονή. (Εβραίους 12:1) Πρώτον, μας καλεί να αφήσουμε κάθε βάρος που μας εμποδίζει. Δεύτερον, μας καλεί να κρατήσουμε το βλέμμα καρφωμένο στον Ιησού, που είναι ο αρχηγός και ο τελειωτής της πίστης μας. (Εβραίους 12:2) Όποιος τρέχει κοιτάζοντας τα πόδια του σκοντάφτει· όποιος τρέχει κοιτάζοντας τον στόχο, αντέχει.
Η επιμονή στην πίστη δεν είναι σφίξιμο των δοντιών με τη δική μας δύναμη. Είναι η σταθερή στροφή προς Εκείνον που ξεκίνησε το έργο μέσα μας και υποσχέθηκε να το ολοκληρώσει. Ο Μπάνιαν έπεσε πολλές φορές, ωστόσο πάντα κάποιος λόγος της Γραφής τον σήκωνε ξανά στα πόδια του. Έτσι έμαθε πως η επιμονή δεν σημαίνει να μην πέφτεις ποτέ, αλλά να σηκώνεσαι πάντα διά της χάριτος.
Και δεν τρέχουμε μόνοι. Στην ιστορία του Μπάνιαν, ο ταξιδιώτης βρίσκει συντρόφους όπως ο Πιστός και ο Ελπιδοφόρος, που τον στηρίζουν στις πιο σκοτεινές στιγμές. Στην πραγματική του ζωή, αυτόν τον ρόλο τον έπαιξαν οι φτωχές γυναίκες της πόλης που τις άκουσε να μιλούν για τη χάρη του Θεού, καθώς και ο ποιμένας Τζον Γκίφορντ. Συνεπώς, ο δρόμος της πίστης δεν περπατιέται απομονωμένα· η εκκλησία είναι η συνοδεία που μας κρατά όρθιους όταν λυγίζουν τα γόνατά μας.
Ο Θεός χρησιμοποιεί τους ταπεινούς: γιατί δεν χρειάζεται να είσαι «ικανός»
Μία από τις πιο παρηγορητικές αλήθειες αυτού του ταξιδιού είναι ότι ο Θεός δεν διαλέγει συνοδοιπόρους με βάση τα πτυχία τους. Ο Μπάνιαν ήταν ένας αγράμματος γανωτής, που μπάλωνε χύτρες και κατσαρόλες πηγαίνοντας από χωριό σε χωριό. Δεν είχε γνωρίσει Αριστοτέλη και Πλάτωνα, όπως ομολόγησε ο ίδιος. Κι όμως, μέσα από τα χέρια του βγήκε ένα βιβλίο που μεταφράστηκε σε περισσότερες γλώσσες από οποιοδήποτε άλλο, εκτός από τη Γραφή.
Αυτό δεν είναι σύμπτωση· είναι ο τρόπος του Θεού. Διάλεξε τα μωρά του κόσμου για να ντροπιάσει τους σοφούς. (Α' Κορινθίους 1:27) Αν λοιπόν νιώθεις ανάξιος, αμόρφωτος ή πολύ συνηθισμένος για να σε χρησιμοποιήσει ο Θεός, το ευαγγέλιο σού απαντά με τρυφερότητα: ακριβώς τέτοιους ανθρώπους αναζητά. Η ικανότητα δεν είναι προϋπόθεση της κλήσης· είναι το δώρο που δίνει ο Θεός σε όσους Τον εμπιστεύονται.
Έτσι, η ζωή ως ταξίδι πίστης δεν είναι αγώνας για τους δυνατούς, αλλά δρόμος ανοιχτός για τους αδύναμους που στηρίζονται στη χάρη. Δηλαδή η αξία μας πάνω σε αυτόν τον δρόμο της ζωής δεν μετριέται με όσα έχουμε καταφέρει, παρά με τον Θεό που μας κρατά από το χέρι.
Η πρόσκληση: ξεκίνα σήμερα τη ζωή ως ταξίδι πίστης
Στο τέλος κάθε δρόμου υπάρχει μια πόρτα, και σε αυτόν τον δρόμο η πόρτα έχει όνομα: είναι ο ίδιος ο Χριστός. Το όραμα του Μπάνιαν με τον στενό τοίχο κατέληγε σε ένα πέρασμα τόσο στενό, που χωρούσε μόνο το σώμα και την ψυχή, όχι όμως το σώμα, την ψυχή και τις αμαρτίες μαζί. Δηλαδή για να μπεις πρέπει πρώτα να αφήσεις το φορτίο. Και αυτό ακριβώς προσφέρει ο Κύριος.
Η πιο γλυκιά πρόσκληση ολόκληρης της Γραφής δεν απευθύνεται στους ξεκούραστους, αλλά στους κουρασμένους. Ο Ιησούς καλεί κοντά Του όλους όσοι κοπιάζουν και είναι φορτωμένοι, και υπόσχεται ανάπαυση. (Ματθαίος 11:28) Επομένως, η ζωή ως ταξίδι πίστης δεν ξεκινά με μια ηρωική απόφαση δικής μας δύναμης· ξεκινά με ένα απλό βήμα προς Εκείνον που σηκώνει το βάρος.
Αν διαβάζεις αυτές τις γραμμές νιώθοντας ότι έμεινες πίσω, ότι ο δρόμος είναι πολύ μακρύς ή ότι δεν είσαι αρκετός, θυμήσου τον φτωχό γανωτή του Έλστοου. Ξεκίνησε ακριβώς από εκεί που βρίσκεσαι κι εσύ: κουρασμένος, αμφίβολος, με ένα φορτίο στους ώμους. Όμως πήρε το πρώτο βήμα, και η χάρη τον οδήγησε ως την ουράνια πόλη. Το ίδιο ταξίδι είναι ανοιχτό και για σένα σήμερα. Για όποιον θέλει να εμβαθύνει σε αυτήν τη μελέτη της Γραφής, αξίζει να δει το έργο του Ελληνικού Βιβλικού Σχολείου Λόγος, που βοηθά πολλούς να κατανοήσουν βαθύτερα τον λόγο του Θεού.
Βασικά σημεία
- 01Η ζωή ως ταξίδι πίστης σημαίνει ότι είμαστε πάροικοι και ταξιδιώτες πάνω στη γη: η ανησυχία που νιώθουμε είναι πυξίδα προς την πραγματική μας πατρίδα.
- 02Ο προορισμός, η ουράνια πόλη, δίνει νόημα σε κάθε βήμα· γι' αυτό ακόμη και ο πιο δύσκολος ανήφορος γίνεται προσμονή και όχι αγγαρεία.
- 03Η ενοχή δεν λύνεται με αυτοτιμωρία αλλά διά της χάριτος: το φορτίο πέφτει στον σταυρό, εκεί όπου ο Χριστός σήκωσε ό,τι εμείς δεν μπορούσαμε.
- 04Η επιμονή στην πίστη δεν είναι να μην πέφτεις ποτέ, αλλά να σηκώνεσαι πάντα, με το βλέμμα στον Ιησού και με συντρόφους στον δρόμο.
- 05Ο Θεός χρησιμοποιεί τους ταπεινούς και τους αδύναμους· δεν χρειάζεται να είσαι «ικανός» για να σε καλέσει, αρκεί να πάρεις το πρώτο βήμα προς Εκείνον.