«Ο φόβος του ανθρώπου στήνει παγίδα· όποιος όμως εμπιστεύεται στον Κύριο θα είναι ασφαλής.»
Παροιμίες 29:25
Η εικόνα που στήνεις σε κουράζει επειδή είναι μια δουλειά που δεν τελειώνει ποτέ. Ξυπνάς και αναρωτιέσαι τι σκέφτονται οι άλλοι για σένα. Μπαίνεις στη δουλειά και μετράς πόσο εντυπωσιακός φάνηκες στη σύσκεψη. Γυρνάς σπίτι και συνεχίζεις να παίζεις έναν ρόλο, ακόμη και μπροστά στη γυναίκα και τα παιδιά σου. Δεν είσαι τεμπέλης· είσαι εξαντλημένος από έναν αγώνα που δεν κερδίζεται.
Ας το πούμε καθαρά, λοιπόν. Το ψέμα δεν είναι ότι θες να σε σέβονται οι άνθρωποι· αυτό είναι φυσιολογικό. Το ψέμα είναι ότι η αξία σου κρέμεται από τη γνώμη τους. Επιπλέον, σου ψιθυρίζει ότι αν ποτέ δουν τον αληθινό εαυτό σου, θα φύγουν. Έτσι στήνεις μια βιτρίνα και ζεις πίσω της, φοβισμένος μήπως σπάσει το τζάμι.
Σε αυτό το άρθρο θα δούμε πού πληγώνει αυτή η προσποίηση, τι λέει η Γραφή για τον φόβο της γνώμης των ανθρώπων, και πώς υπάρχει μια Ματιά που σε ξέρει ολόκληρο και δεν φεύγει. Δεν θα σε καταδικάσουμε για την κούραση· θα σου δείξουμε την έξοδο από αυτήν.
Η εικόνα που στήνεις: το ψέμα όπως το ζεις κάθε μέρα
Καταρχήν, κανείς δεν αποφασίζει μια μέρα «θα γίνω ψεύτικος». Αντίθετα, συμβαίνει σιγά-σιγά. Αρχικά απλώς θες να μην απογοητεύσεις. Ύστερα μαθαίνεις ποιο πρόσωπο αρέσει και το φοράς. Τελικά, λοιπόν, ξεχνάς ποιος ήσουν πριν αρχίσεις να ποζάρεις. Έτσι η εικόνα που στήνεις γίνεται φυλακή με ωραία θέα.
Ο μηχανισμός, επιπλέον, είναι πάντα ο ίδιος: ο φόβος. Δηλαδή φοβάσαι μήπως σε δουν αδύναμο, μήπως μάθουν ότι παλεύεις με χρέη, μήπως καταλάβουν ότι δεν ξέρεις την απάντηση. Γι' αυτό, πράγματι, η Γραφή ονομάζει αυτόν τον φόβο παγίδα, όχι αδυναμία χαρακτήρα. Συνεπώς, σε πιάνει και σε κρατά ακίνητο. (Παροιμίες 29:25)
Πρόσεξε, ωστόσο, πόσο ειλικρινής είναι ο λόγος εδώ. Δεν λέει «μη φοβάσαι ποτέ»· αντίθετα, λέει ότι ο φόβος του ανθρώπου σε δένει, ενώ η εμπιστοσύνη στον Θεό σε στεριώνει. Δηλαδή το θέμα δεν είναι να σταματήσεις να νοιάζεσαι· είναι να αλλάξεις σε ποιον στηρίζεις το βάρος σου.
Πού σε πληγώνει ο φόβος της γνώμης των ανθρώπων
Η προσποίηση, ωστόσο, δεν είναι αθώα· κοστίζει. Πρώτον, σου τρώει τις σχέσεις. Δηλαδή, όταν φοράς μάσκα μπροστά στη γυναίκα σου, εκείνη ερωτεύεται έναν ρόλο, όχι εσένα. Έτσι, ακόμη κι όταν σε επαινούν, μέσα σου νιώθεις μοναξιά, επειδή ξέρεις ότι αγαπούν κάποιον που δεν υπάρχει.
Δεύτερον, σε κάνει δειλό στις σωστές στιγμές. Επιπλέον, όποιος ζει για τη γνώμη των ανθρώπων δεν μπορεί να πει την αλήθεια όταν κοστίζει. Δεν υπερασπίζεται τον αδύναμο, δεν παραδέχεται το λάθος του, δεν παίρνει τη σωστή απόφαση, γιατί όλα τα ζυγίζει στη ζυγαριά «τι θα πουν». Πράγματι, η Γραφή το λέει ωμά για ανθρώπους που πίστεψαν αλλά σώπασαν. (Ιωάννης 12:43)
Τρίτον, σε αρρωσταίνει. Το να κουβαλάς συνέχεια μια εικόνα, δηλαδή, είναι σωματική και ψυχική εξάντληση. Ωστόσο η ρίζα του προβλήματος δεν είναι το άγχος· αντίθετα, είναι μια λάθος αγάπη. Συνεπώς, αγάπησαν τη δόξα των ανθρώπων περισσότερο από τη δόξα του Θεού, και αυτή η επιλογή τους κράτησε δέσμιους. (Γαλάτες 1:10)
Η εικόνα που στήνεις πέφτει μπροστά σε μια Ματιά που σε ξέρει ολόκληρο
Εδώ, λοιπόν, είναι το σημείο που αλλάζει τα πάντα. Ενώ οι άνθρωποι βλέπουν μόνο τη βιτρίνα, ο Θεός βλέπει την καρδιά. Δηλαδή δεν εντυπωσιάζεται από το παρουσιαστικό σου ούτε τρομάζει από τις πληγές σου. Πράγματι, σε ξέρει πιο βαθιά απ' όσο ξέρεις εσύ τον εαυτό σου, και παρ' όλα αυτά δεν φεύγει. (Α' Σαμουήλ 16:7)
Σκέψου, επιπλέον, τι σημαίνει αυτό για την κούρασή σου. Όταν Κάποιος σε ξέρει ολόκληρο και σε αγαπά, δεν έχεις πια λόγο να ποζάρεις μπροστά Του. Δηλαδή η εικόνα που στήνεις για τους ανθρώπους γίνεται περιττή, γιατί η αξία σου δεν κρίνεται πια από αυτούς που βλέπουν μόνο το φαινόμενο. Συνεπώς, ελευθερώνεσαι να είσαι αληθινός.
Ο Δαβίδ, εξάλλου, ένας πολεμιστής και βασιλιάς, δεν φοβόταν αυτή τη ματιά· αντίθετα, τη ζητούσε. Δεν είπε «κρύψου από μένα»· είπε «ψάξε με, μάθε την καρδιά μου». Πράγματι, αυτή είναι η στάση του ελεύθερου άντρα: δεν τρέχει να κρυφτεί από τον Θεό, αλλά Του ανοίγει την πόρτα και αφήνει τον εαυτό του να είναι γνωστός.
Προσποίηση και αληθινός εαυτός: ο δρόμος προς τα έξω
Η ελευθερία, ωστόσο, δεν έρχεται αν απλώς «πιεστείς να μη νοιάζεσαι». Αντίθετα, έρχεται όταν σταματάς να κρύβεσαι. Δηλαδή η Γραφή λέει κάτι αντίθετο από το ένστικτό μας: αυτός που κρύβει τα λάθη του δεν προκόβει, ενώ αυτός που τα ομολογεί βρίσκει έλεος. Συνεπώς, η έξοδος από την προσποίηση περνά μέσα από την ειλικρίνεια, όχι από καλύτερο μακιγιάζ. (Παροιμίες 28:13)
Ξεκίνα, λοιπόν, πρακτικά. Πρώτον, βρες έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης, έναν αδελφό ή μέντορα, και πες του ένα πράγμα που μέχρι τώρα έκρυβες. Όχι σε όλους· σε έναν. Επιπλέον, μάθε να λες «δεν ξέρω» και «έκανα λάθος» χωρίς να καταρρέεις. Πράγματι, κάθε φορά που το κάνεις, σπάει κι ένα κομμάτι από το ψεύτικο τζάμι.
Τέλος, βάλε τη ζυγαριά σου σε σωστή σειρά. Όταν νιώσεις τον φόβο «τι θα πουν», ρώτα πρώτα «τι θα πει Εκείνος που με ξέρει ολόκληρο;». Εξάλλου, αν ψάχνεις ανθρώπους που θα σε βοηθήσουν να ζεις έτσι, κοινότητες πίστης όπως το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος υπάρχουν ακριβώς για να μην παλεύεις μόνος. Πράγματι, η αληθινή ταπείνωση δεν σε μικραίνει· αντίθετα, σε ανεβάζει στην ώρα Του. (Α' Πέτρου 5:6)
Όταν η εικόνα που στήνεις πέφτει: τι σκέφτονται οι άλλοι για μένα
Φαντάσου, λοιπόν, μια μέρα που δεν χρειάζεται να μετράς πόντους εντυπώσεων. Σηκώνεσαι το πρωί και δεν αναρωτιέσαι πρώτο πράγμα τι σκέφτονται οι άλλοι για σένα. Αντίθετα, δουλεύεις σκληρά, όχι για να φανείς, αλλά επειδή έτσι τιμάς τον Θεό και τους δικούς σου. Πράγματι, αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στον άντρα που ζει για χειροκρότημα και στον άντρα που ζει με ελευθερία.
Η αλήθεια, εξάλλου, δεν σου ζητά να γίνεις αδιάφορος για τους ανθρώπους· αντίθετα, σε καλεί να τους αγαπήσεις χωρίς να τους λατρεύεις. Δηλαδή όταν η ταυτότητά σου στηρίζεται σε Εκείνον που σε ξέρει και σε αγαπά, η γνώμη των άλλων χάνει τη δύναμη να σε διαλύσει ή να σε φουσκώσει. Έτσι γίνεσαι σταθερός: ίδιος στη δουλειά, ίδιος στο σπίτι, ίδιος μέσα σου.
Η εικόνα που στήνεις, ωστόσο, θα πέσει κάποια στιγμή· καμία βιτρίνα δεν αντέχει για πάντα. Συνεπώς, το ερώτημα δεν είναι αν θα φανεί ο αληθινός εαυτός σου, αλλά πότε και σε ποιον. Διάλεξε, λοιπόν, να φανερωθείς πρώτα σε Εκείνον που ήδη σε βλέπει και δεν φεύγει. Εκεί, και μόνο εκεί, τελειώνει η κούραση της προσποίησης. (Ψαλμοί 139:1)
Βασικά σημεία
- 01Η εικόνα που στήνεις σε κουράζει επειδή είναι ένας αγώνας που δεν κερδίζεται ποτέ: το πρόβλημα δεν είναι ότι νοιάζεσαι, αλλά ότι η αξία σου κρέμεται από τη γνώμη των ανθρώπων.
- 02Ο φόβος της γνώμης των ανθρώπων είναι παγίδα που σε κάνει δειλό και μόνο, ενώ η εμπιστοσύνη στον Θεό σε στεριώνει και σε ελευθερώνει.
- 03Ο Θεός βλέπει την καρδιά, όχι τη βιτρίνα· σε ξέρει ολόκληρο και δεν φεύγει, γι' αυτό μπροστά Του η προσποίηση γίνεται περιττή.
- 04Ο δρόμος από την προσποίηση στον αληθινό εαυτό περνά μέσα από την ειλικρίνεια και την ομολογία, όχι από καλύτερη μάσκα: ομολόγησε, ταπεινώσου, και η ελευθερία έρχεται.