«Ο Κύριος είναι κοντά σ' εκείνους που είναι συντριμμένη η καρδιά τους· και σώζει τους ταπεινούς στο πνεύμα.»
Ψαλμοί 34:18
Κάποιες νύχτες ξαπλώνεις στο κρεβάτι κι ένα ερώτημα σε πιέζει: έχει νόημα ο πόνος μου, ή απλώς υποφέρω άδικα; Δηλαδή σκέφτεσαι ότι όλα όσα περνάς, τα δάκρυα, η κούραση, η μοναξιά, χάνονται στο κενό. Δεν είσαι αδύναμη που το σκέφτεσαι. Πολλές γυναίκες το νιώθουν αυτό βαθιά μέσα τους.
Ωστόσο αυτή η σκέψη, όσο αληθινή κι αν μοιάζει τις δύσκολες ώρες, κρύβει ένα ψέμα. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε μαζί γιατί το «ο πόνος μου είναι ανώφελος» δεν στέκει, και τι μπορεί να πάρει τη θέση του. Δεν θα σου πω να κάνεις πως δεν πονάς. Αντίθετα, θα σου δείξω ότι ο πόνος σου μπορεί να έχει προορισμό, ακόμη κι όταν εσύ δεν τον βλέπεις ακόμη.
Για παράδειγμα, ίσως σκεφτείς «εύκολα τα λες εσύ που δεν ξέρεις τι ζω». Σωστά, δεν ξέρω τις λεπτομέρειες. Όμως ξέρω ότι αυτή η μικρή αλήθεια αλλάζει τον τρόπο που κουβαλάς το βάρος σου κάθε μέρα. Και όταν αλλάζει ο τρόπος που το κουβαλάς, αρχίζει σιγά σιγά να ελαφραίνει και η ίδια η ψυχή σου.
Το ψέμα: όλα όσα περνάς πάνε χαμένα
Ξεκινάει αθόρυβα. Περνάς μια αρρώστια, έναν χωρισμό, μια απώλεια, και κάποια στιγμή ρωτάς «γιατί εγώ;». Δηλαδή ψάχνεις λόγο και δεν βρίσκεις. Και όσο δεν βρίσκεις, τόσο μεγαλώνει μέσα σου η αίσθηση ότι όλα αυτά είναι μια τιμωρία χωρίς σκοπό.
Έπειτα έρχεται η σύγκριση. Βλέπεις άλλες γυναίκες να ζουν φαινομενικά ήρεμα, κι εσύ νιώθεις ότι κουβαλάς ένα φορτίο που κανείς δεν προσέχει. Δηλαδή νομίζεις ότι ο πόνος σου δεν μετράει για κανέναν, ούτε καν για τον Θεό. Για παράδειγμα, αρχίζεις να πιστεύεις ότι, αν είχε νόημα, θα είχε ήδη τελειώσει. Ωστόσο η καρδιά σου εξακολουθεί να ραγίζει σιωπηλά.
Τέλος, η σκέψη γίνεται τοίχος. Σταματάς να ελπίζεις, γιατί η ελπίδα φαίνεται σαν αυταπάτη. Αντίθετα, αρχίζεις να κλείνεσαι μέσα σου, νομίζοντας ότι έτσι προστατεύεσαι. Δηλαδή το «ο πόνος μου είναι ανώφελος» γίνεται φυλακή που χτίζεις γύρω σου. Και όσο μένεις μέσα της, τόσο πιο μόνη νιώθεις (Ψαλμοί 34:18).
Γιατί το «ο πόνος μου είναι ανώφελος» δεν στέκει
Ας το δούμε ήρεμα. Όταν λες «πάει χαμένος», υποθέτεις ότι ξέρεις όλη την εικόνα. Δηλαδή κρίνεις το τέλος μιας ιστορίας που ακόμη γράφεται. Όμως κανείς μας δεν βλέπει το σύνολο. Για παράδειγμα, ένας σπόρος που θάβεται στο χώμα μοιάζει χαμένος, ωστόσο εκεί ακριβώς αρχίζει η ζωή.
Επιπλέον, σκέψου πόσες φορές η θλίψη σού δίδαξε κάτι που η ευκολία δεν θα μπορούσε. Μια άρρωστη φίλη μαθαίνει να εκτιμά την κάθε μέρα. Μια γυναίκα που πρόδωσαν μαθαίνει να ξεχωρίζει την αληθινή αγάπη. Δηλαδή ο πόνος, όσο σκληρός, σπάνια φεύγει χωρίς να αφήσει κάτι πίσω. Αντίθετα, συχνά μας κάνει πιο βαθιές, πιο τρυφερές, πιο ανθρώπινες. Η Γραφή το λέει καθαρά: η θλίψη γεννά υπομονή, και η υπομονή στο τέλος γεννά ελπίδα (Ρωμαίους 5:3).
Σκέψου και κάτι ακόμη. Ποιες είναι οι γυναίκες που σε παρηγόρησαν περισσότερο στη ζωή σου; Συνήθως όχι αυτές που δεν πόνεσαν ποτέ, αλλά εκείνες που πέρασαν τα δικά τους και κατάλαβαν. Δηλαδή η δοκιμασία σου σήμερα μπορεί να γίνει αύριο η γέφυρα προς κάποια άλλη. Αν θες να δεις πώς αυτό συνδέεται με τις συνθήκες της ζωής, βοηθάει το άρθρο Φταίνε οι περιστάσεις για τη δυστυχία μου;.
Η αλήθεια του Θεού: ο πόνος μου δεν σπαταλιέται
Ο Θεός δεν βλέπει τον πόνο σου σαν κάτι τυχαίο που Του ξέφυγε. Η Γραφή λέει κάτι εκπληκτικό: ο Θεός κάνει τα πάντα να συνεργούν για καλό σε όσους Τον αγαπούν (Ρωμαίους 8:28). Δηλαδή δεν λέει ότι όλα είναι καλά, αλλά ότι μπορεί να βγάλει καλό ακόμη κι από τα πιο σκοτεινά. Για παράδειγμα, ένας μάγειρας βάζει πικρά υλικά σε μια συνταγή που στο τέλος γίνεται γλυκιά.
Επιπλέον, ο Θεός δεν στέκεται μακριά όσο πονάς. Η Γραφή Τον ονομάζει «Πατέρα των οικτιρμών και Θεό κάθε παρηγοριάς» (Β΄ Κορινθίους 1:3). Δηλαδή δεν σε αφήνει μόνη να κουβαλήσεις το βάρος. Αντίθετα, μπαίνει κι Εκείνος μέσα στο σκοτάδι μαζί σου, ακόμη κι όταν δεν Τον νιώθεις. Αυτή η εγγύτητα είναι η αρχή της παρηγοριάς.
Πάνω απ' όλα, ο Θεός υπόσχεται ότι αυτή η ζωή δεν είναι το τέλος της ιστορίας. Έρχεται μέρα που κάθε δάκρυ θα σκουπιστεί (Αποκάλυψη 21:4). Δηλαδή αυτό που περνάς έχει ημερομηνία λήξης, ακόμη κι αν τώρα φαίνεται ατελείωτο. Και αυτή η ελπίδα δεν είναι αυταπάτη, αλλά υπόσχεση Εκείνου που δεν λέει ψέματα.
Πώς η δοκιμασία σου γίνεται παρηγοριά για άλλους
Εδώ είναι ένα από τα πιο όμορφα μυστικά της Γραφής. Ο Θεός μάς παρηγορεί, λέει, για να μπορούμε κι εμείς να παρηγορούμε άλλους με την παρηγοριά που πήραμε (Β΄ Κορινθίους 1:4). Δηλαδή η δοκιμασία σου δεν μένει στο κενό. Γίνεται ένα δώρο που θα δώσεις αργότερα σε κάποια που θα περνά ό,τι πέρασες εσύ.
Για παράδειγμα, μια μητέρα που έχασε παιδί μπορεί να σταθεί δίπλα σε μια άλλη πενθούσα όπως κανένας άλλος. Μια γυναίκα που πάλεψε με την κατάθλιψη ξέρει να μιλήσει σε μια φίλη που βυθίζεται. Δηλαδή τα πιο βαθιά σου τραύματα γίνονται τα πιο δυνατά σου εργαλεία αγάπης. Ωστόσο αυτό συμβαίνει μόνο αν αφήσεις τον Θεό να σε γιατρέψει πρώτα.
Σκέψου ακόμη κάτι. Όταν δίνεις παρηγοριά σε άλλη, παίρνεις κι εσύ. Επομένως ο πόνος που νόμιζες χαμένο γίνεται πηγή νοήματος. Δηλαδή σταματάς να ρωτάς μόνο «γιατί εγώ;» και αρχίζεις να ρωτάς «ποιον μπορώ να βοηθήσω εγώ τώρα;». Και τότε, παραδόξως, το ίδιο σου το βάρος γίνεται λίγο πιο ελαφρύ.
Πρακτικά βήματα όταν ρωτάς αν έχει νόημα ο πόνος μου
Αρχικά, μίλα στον Θεό όπως είσαι, χωρίς ωραία λόγια. Πες Του ότι πονάς, ότι θυμώνεις, ότι δεν καταλαβαίνεις. Δηλαδή μη φοβάσαι να είσαι ειλικρινής. Οι Ψαλμοί είναι γεμάτοι ανθρώπους που φώναξαν στον Θεό μέσα στον πόνο τους (Ψαλμοί 56:8). Έπειτα, ζήτα Του καθαρά δύο πράγματα: το νόημα και την παρηγοριά Του. Συχνά δεν τα ζητάμε επειδή έχουμε σταματήσει να ελπίζουμε.
Έπειτα, γράψε. Κράτα ένα τετράδιο και σημείωνε όχι μόνο τον πόνο, αλλά και τις μικρές στιγμές που ένιωσες λίγη παρηγοριά. Ένα τηλεφώνημα φίλης, λίγος ήλιος, μια καλή κουβέντα. Δηλαδή εκπαίδευσε το μάτι σου να βλέπει τον Θεό να δουλεύει ακόμη και στα μικρά. Αν παλεύεις να βρεις εσωτερική ηρεμία, βοηθάει πολύ το άρθρο Τι σημαίνει «η ειρήνη που υπερβαίνει κάθε νου»;.
Τέλος, μην παλεύεις μόνη. Η δοκιμασία μάς πείθει να κρυβόμαστε, όμως εκεί ακριβώς αδυνατίζουμε. Άνοιξε σε μία έμπιστη γυναίκα και ζήτησε να προσευχηθεί μαζί σου. Επιπλέον, αν θες να γνωρίσεις τον Θεό βαθύτερα και να στηριχτείς σε ανθρώπους, βοηθάει μια κοινότητα όπως το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος. Πάνω απ' όλα, θυμήσου: ο Θεός δεν σπαταλά κανέναν πόνο. Κάνε σήμερα ένα μικρό βήμα ελπίδας, και άσε Εκείνον να φανερώσει το νόημα στον δικό Του καιρό.
Βασικά σημεία
- 01Η σκέψη «ο πόνος μου είναι ανώφελος» ακούγεται αληθινή τις δύσκολες ώρες, όμως κρίνει το τέλος μιας ιστορίας που ακόμη γράφεται.
- 02Ο Θεός δεν σπαταλά κανέναν πόνο· μπορεί να βγάλει καλό ακόμη και από τα πιο σκοτεινά, όπως ο σπόρος που θάβεται και φυτρώνει.
- 03Ο Θεός είναι ο Πατέρας κάθε παρηγοριάς και μπαίνει μέσα στο σκοτάδι μαζί σου, ακόμη κι όταν δεν Τον νιώθεις.
- 04Ο πόνος σου μπορεί να γίνει δώρο για άλλους: η παρηγοριά που παίρνεις σήμερα γίνεται η παρηγοριά που θα δώσεις αύριο.
- 05Όταν ρωτάς αν έχει νόημα ο πόνος μου, μίλα ειλικρινά στον Θεό, ζήτα Του το νόημα και την παρηγοριά Του, και μην παλεύεις μόνη.