«Δίνω μαρτυρία σε καθέναν που ακούει τα λόγια της προφητείας αυτού του βιβλίου: αν κάποιος προσθέσει σ' αυτά, ο Θεός θα προσθέσει επάνω του τις πληγές που είναι γραμμένες σ' αυτό το βιβλίο· και αν κάποιος αφαιρέσει από τα λόγια του βιβλίου αυτής της προφητείας, ο Θεός θα αφαιρέσει το μερίδιό του από το βιβλίο της ζωής.»
Αποκάλυψη 22:18
Η αφαίρεση από τον λόγο του Θεού δεν είναι πάντοτε μια θορυβώδης άρνηση της Βίβλου. Συχνά, αντίθετα, είναι μια σιωπή. Είναι το κήρυγμα που παραλείπει την κρίση, το βιβλίο που μιλά μόνο για αγάπη και ποτέ για μετάνοια, ο δάσκαλος που κρατά όσα ευχαριστούν και αποσιωπά όσα ενοχλούν. Όμως, όταν αφαιρούμε ακόμη και μία δύσκολη αλήθεια, δεν απλοποιούμε το μήνυμα του Θεού· το ακρωτηριάζουμε.
Πολλοί νομίζουν ότι η πλάνη έρχεται μόνο με ψεύτικες προσθήκες, με «νέες αποκαλύψεις» ή με ολοφάνερες αιρέσεις. Ωστόσο, η Γραφή προειδοποιεί εξίσου αυστηρά και για το αντίθετο: για όσους κόβουν, λειαίνουν και πετσοκόβουν τον λόγο ώσπου να μη μένει τίποτα που να σκανδαλίζει. Επομένως, η πνευματική διάκριση δεν εξετάζει μόνο τι λέγεται, αλλά και τι συστηματικά παραλείπεται.
Σ' αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί ο Θεός απαγορεύει ρητά την αφαίρεση, γιατί η Γραφή είναι επαρκής ακριβώς όπως μας δόθηκε, και πώς να αναγνωρίζουμε στην πράξη το ευαγγέλιο που έχει σιωπηλά συρρικνωθεί. Στόχος μας δεν είναι να καταδικάσουμε ανθρώπους, αλλά να αγαπήσουμε την αλήθεια αρκετά ώστε να μην της λείπει τίποτα.
Γιατί ο Θεός απαγορεύει την αφαίρεση από τον λόγο Του
Αρχικά, η εντολή να μην αφαιρούμε δεν είναι μια μεταγενέστερη ιδέα κάποιου αυστηρού θεολόγου. Αντίθετα, διατρέχει ολόκληρη τη Γραφή, από τον νόμο μέχρι το τελευταίο βιβλίο της Αποκάλυψης. Ήδη στον Μωυσή ο Θεός προστάζει τον λαό Του να μην προσθέσει και να μην αφαιρέσει ούτε μία λέξη από τις εντολές Του. (Δευτερονόμιο 4:2)
Στο τέλος της Βίβλου, ο ίδιος όρος επανέρχεται με τρομερή σοβαρότητα: όποιος αφαιρεί από τους λόγους του βιβλίου χάνει το μερίδιό του στη ζωή. (Αποκάλυψη 22:18) Επιπλέον, οι Παροιμίες μάς θυμίζουν ότι ο λόγος του Θεού είναι ήδη δοκιμασμένος και τέλειος· γι' αυτό όποιος προσθέτει ή κόβει αποδεικνύεται ψεύτης. (Παροιμίες 30:5)
Συνεπώς, το ζήτημα δεν είναι απλώς θέμα ακρίβειας. Όταν αφαιρούμε μια αλήθεια επειδή μας φαίνεται σκληρή ή αντιδημοφιλής, στην πραγματικότητα τοποθετούμε την κρίση μας πάνω από την κρίση του Θεού. Δηλαδή, αποφασίζουμε εμείς τι είναι «χρήσιμο» από όσα Εκείνος είπε. Όμως αυτή ακριβώς η στάση είναι η ρίζα κάθε πλάνης.
Η Γραφή είναι επαρκής: ολόκληρη η βουλή του Θεού
Η αφαίρεση είναι τόσο σοβαρή ακριβώς επειδή η Γραφή είναι επαρκής. Με άλλα λόγια, ο Θεός δεν μας έδωσε ένα μήνυμα στο οποίο περισσεύουν κομμάτια που μπορούμε άφοβα να πετάξουμε. Αντίθετα, κάθε αλήθεια έχει τη θέση της. Γι' αυτό ο απόστολος Παύλος μπορούσε να δηλώσει με καθαρή συνείδηση ότι παρέδωσε ολόκληρη τη βουλή του Θεού, χωρίς να αποσιωπήσει τίποτα. (Πράξεις 20:27)
Επιπλέον, η ίδια η Γραφή περιγράφει τον εαυτό της ως θεόπνευστη και πλήρως επαρκή να καταρτίζει τον άνθρωπο για κάθε καλό έργο. (Β' Τιμόθεο 3:16) Συνεπώς, δεν χρειάζεται συμπληρώματα από τη μόδα της εποχής ούτε εκπτώσεις για να γίνει «εύπεπτη». Όταν προσθέτουμε, την νοθεύουμε· όταν αφαιρούμε, την ακρωτηριάζουμε.
Δηλαδή, το να κηρύττουμε «ολόκληρη τη βουλή του Θεού» σημαίνει να μην επιλέγουμε μόνο τα παρήγορα εδάφια. Σημαίνει να μιλάμε και για τη χάρη και για την κρίση, και για τον σταυρό και για τη μετάνοια. Πράγματι, ο ίδιος ο λόγος του Θεού είναι αλήθεια στο σύνολό του, και οι κρίσεις Του μένουν αιώνια. (Ψαλμοί 119:160) Επομένως, αλήθεια δεν είναι μόνο όσα μας αρέσουν, αλλά όλα όσα είπε.
Πώς η αφαίρεση από τον λόγο του Θεού κρύβεται στα «κνήθοντες την ακοήν»
Στην πράξη, η αφαίρεση από τον λόγο του Θεού σπάνια ανακοινώνεται. Αντίθετα, γεννιέται από μια ζήτηση: οι άνθρωποι θέλουν να ακούν όσα τους ευχαριστούν. Έτσι, ο Παύλος προειδοποιεί ότι θα έρθει καιρός που οι ακροατές δεν θα ανέχονται την υγιή διδασκαλία, αλλά θα μαζεύουν δασκάλους κατά τις επιθυμίες τους, με αυτιά που γαργαλιούνται. (Β' Τιμόθεο 4:3)
Με άλλα λόγια, πρώτα αλλάζει η καρδιά του ακροατή και μετά προσαρμόζεται το κήρυγμα. Όταν το κοινό αρνείται τη δύσκολη αλήθεια, ο φόβος του ανθρωπαρεσκισμού πιέζει τον δάσκαλο να την κόψει. Σταδιακά, το μήνυμα στρέφεται από την αλήθεια του Θεού σε ευχάριστους μύθους. Γι' αυτό η εντολή προς τον ποιμένα παραμένει σταθερή: να κηρύττει τον λόγο εγκαίρως και ακαίρως, να ελέγχει και να προτρέπει, ακόμη κι όταν δεν είναι δημοφιλές. (Β' Τιμόθεο 4:2)
Εδώ φαίνεται πόσο κρίσιμη είναι η πνευματική διάκριση. Δεν αρκεί να ρωτάμε αν ένα κήρυγμα είναι ωραίο ή συγκινητικό. Αντίθετα, οφείλουμε να ρωτάμε αν παραμένει πιστό στο άχυρο ή στον σίτο. Πράγματι, ο Θεός ζητά από όποιον κρατά τον λόγο Του να τον μιλά εν αληθεία, χωρίς να τον αναμειγνύει με τα δικά του όνειρα και φαντασιώσεις. (Ιερεμίας 23:28)
Το κριτήριο της διάκρισης: ελέγξτε τα πάντα με τη Γραφή
Πώς, λοιπόν, προστατευόμαστε; Το βιβλικό κριτήριο είναι σαφές: δεν εμπιστευόμαστε ένα κήρυγμα επειδή ο ομιλητής είναι χαρισματικός ή το ακροατήριο ενθουσιασμένο. Αντίθετα, οι Βεροιείς θεωρήθηκαν ευγενέστεροι ακριβώς επειδή εξέταζαν καθημερινά τις Γραφές, για να δουν αν όσα άκουγαν ήταν έτσι. (Πράξεις 17:11)
Επομένως, η διάκριση είναι ενεργητική δουλειά, όχι παθητική κατανάλωση. Πρώτον, δοκιμάζουμε τα πνεύματα και δεν πιστεύουμε κάθε διδασκαλία, γιατί πολλοί ψευδοπροφήτες βγήκαν στον κόσμο. (Α' Ιωάννου 4:1) Δεύτερον, εξετάζουμε αν λείπει κάτι: μήπως αυτό το ευαγγέλιο σιωπά για την αμαρτία, την κρίση ή τον σταυρό; Πράγματι, ακόμη κι αν ένας άγγελος από τον ουρανό κήρυττε διαφορετικό ευαγγέλιο, θα ήταν ανάθεμα. (Γαλάτες 1:8)
Πρακτικά, αυτό σημαίνει τρία πράγματα. Καταρχήν, διαβάζουμε οι ίδιοι τη Βίβλο, ώστε να ξέρουμε τι λείπει όταν λείπει. Έπειτα, συγκρίνουμε κάθε διδασκαλία με ολόκληρη τη Γραφή, όχι με αποσπασμένα εδάφια. Τέλος, αναζητούμε υγιή διδασκαλία· για παράδειγμα, μπορείς να μελετήσεις βιβλικά στο Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος. Έτσι, μαθαίνουμε να ζούμε όχι μόνο με ψωμί, αλλά με κάθε λόγο που βγαίνει από το στόμα του Θεού. (Ματθαίος 4:4)
Βασικά σημεία
- 01Η αφαίρεση από τον λόγο του Θεού δεν είναι μόνο η άρνηση της Βίβλου, αλλά και η σιωπηλή παράλειψη των δύσκολων αληθειών της· ο Θεός την απαγορεύει ρητά από τον νόμο μέχρι την Αποκάλυψη.
- 02Η Γραφή είναι επαρκής: κηρύττοντας ολόκληρη τη βουλή του Θεού, δεν διαλέγουμε μόνο τα παρήγορα, αλλά παραδίδουμε και τη χάρη και την κρίση χωρίς εκπτώσεις.
- 03Η πλάνη συχνά γεννιέται από τη ζήτηση: όταν οι ακροατές θέλουν να γαργαλιούνται τα αυτιά τους, το μήνυμα συρρικνώνεται· γι' αυτό ο ποιμένας οφείλει να κηρύττει εγκαίρως και ακαίρως.
- 04Η πνευματική διάκριση είναι ενεργητική: ελέγχουμε τα πάντα με τη Γραφή όπως οι Βεροιείς, δοκιμάζουμε τα πνεύματα και ρωτάμε όχι μόνο τι λέγεται, αλλά και τι συστηματικά αποσιωπάται.
