«Ο Κύριος είναι κοντά σ' αυτούς που έχουν συντετριμμένη καρδιά, και σώζει αυτούς που έχουν ταπεινωμένο πνεύμα.»
Ψαλμοί 34:18
Η αντοχή στον πόνο δεν σημαίνει ότι σταματάς να πονάς. Σημαίνει ότι, ενώ πονάς βαθιά, μια ελπίδα πιο δυνατή από το σκοτάδι σε κρατάει όρθιο. Αν κάθεσαι στην εκκλησία με ραγισμένη καρδιά, ενώ γύρω σου όλοι χαμογελούν, δεν είσαι λάθος. Αντίθετα, είσαι ακριβώς ο άνθρωπος που ο Θεός θέλει να συναντήσει σήμερα.
Πολλοί νομίζουν ότι ο γνήσιος πιστός δεν βυθίζεται ποτέ στη θλίψη. Ωστόσο η ιστορία της εκκλησίας λέει το αντίθετο. Πραγματικά, ένας από τους πιο αγαπημένους υμνογράφους όλων των εποχών, ο Ουίλιαμ Κάουπερ, έζησε χρόνια μέσα σε βαριά κατάθλιψη. Παρ' όλα αυτά, μέσα από εκείνο το σκοτάδι, γεννήθηκαν λόγια που μέχρι σήμερα κρατούν χιλιάδες ψυχές.
Επομένως, αυτό το άρθρο δεν θα σου πει «προσευχήσου περισσότερο και θα περάσει». Αντίθετα, θα σου δείξει ότι ο πόνος σου έχει αξία, ότι ο Θεός είναι κοντά σου τη στιγμή που νιώθεις πιο μακριά Του, και ότι η ελπίδα στη δοκιμασία δεν είναι αυταπάτη αλλά καρπός που φυτρώνει μέσα στη νύχτα.
Όταν πονάς και η εκκλησία ζητάει μόνο διασκέδαση
Ας ξεκινήσουμε από εκεί που πραγματικά βρίσκεσαι. Κάθε Κυριακή, μέσα σε κάθε εκκλησία, υπάρχουν άνθρωποι που υποφέρουν σιωπηλά. Σύζυγοι που σχεδόν δεν μιλούν πια μεταξύ τους. Έφηβοι που κρύβουν τη θλίψη τους πίσω από ένα προσποιητό χαμόγελο. Επιπλέον, χήρες που ακόμη πονούν για τον σύντροφο με τον οποίο έζησαν πενήντα χρόνια.
Υπάρχουν μοναχικοί άνθρωποι που έχουν χρόνια να αγκαλιάσει κάποιος, και μανάδες που περπάτησαν πίσω από μικρά φέρετρα. Συνεπώς, σε αυτούς τους ανθρώπους τι θα προσφέρουμε; Ένα αστείο; Μια ελαφριά, διασκεδαστική λατρεία που ζητάει μόνο να νιώσουμε ωραία;
Όμως ο άνθρωπος με ραγισμένη καρδιά δεν χρειάζεται άλλο ένα χαμόγελο ενθάρρυνσης. Αντίθετα, χρειάζεται κάποιον με σοβαρότητα και βαθιά χαρά μαζί, που να δίνει αληθινή ελπίδα. Γι' αυτό η αντοχή στον πόνο αρχίζει όταν παύουμε να ντρεπόμαστε για τη θλίψη μας και αρχίζουμε να την φέρνουμε τίμια μπροστά στον Θεό, που μένει κοντά στους συντετριμμένους. (Ψαλμοί 34:18)
Ο Ουίλιαμ Κάουπερ: ένας χριστιανός και η κατάθλιψη
Πριν από διακόσια χρόνια, ο Ουίλιαμ Κάουπερ έζησε ένα από τα πιο σκοτεινά μυαλά της εποχής του. Έπασχε από βαριά κατάθλιψη. Είδε, όπως έλεγε ο ίδιος, την «κόλαση». Γνώρισε τον τρόμο. Ωστόσο, κάποιες στιγμές γνώρισε και τον «ουρανό», την έκσταση της παρουσίας του Θεού.
Η σχέση χριστιανός και κατάθλιψη δεν ήταν για τον Κάουπερ ένα θεωρητικό ζήτημα. Ήταν η καθημερινή του μάχη. Παρ' όλα αυτά, μέσα σε εκείνες τις σκοτεινές ώρες, γέννησε μια καντέντσα, μια ρίμα και ένα όραμα της πραγματικότητας. Έγραψε τον ύμνο «God Moves in a Mysterious Way», όπου ο Θεός κινείται με μυστηριώδη τρόπο για να εκπληρώσει τα θαύματά Του.
Δηλαδή, ο άρρωστος και καταθλιπτικός ποιητής δεν γιατρεύτηκε πρώτα για να γράψει. Έγραψε μέσα στον πόνο. Πραγματικά, ακριβώς αυτό κάνει το έργο του τόσο δυνατό. Στον ύμνο του υπάρχει μια ολόκληρη θεολογία του πόνου, ασάλευτη και καθαρή, που στέκεται σαν αιωνόβιο δέντρο ανάμεσα στα μικρά μας κηρύγματα. Έτσι, η ίδια του η αδυναμία έγινε ντουλάπι παρηγοριάς για γενιές, μπροστά σε έναν Θεό του οποίου οι δρόμοι μένουν ανεξιχνίαστοι. (Ρωμαίους 11:33)
Η βιβλική αλήθεια: η αντοχή στον πόνο δεν σε αποκλείει από τον Θεό
Ας δούμε τώρα τι λέει ο ίδιος ο λόγος του Θεού. Πρώτον, η Γραφή δεν υπόσχεται στους πιστούς μια ζωή χωρίς θλίψη. Αντίθετα, μιλάει ανοιχτά για «πολλές θλίψεις» στη ζωή του δικαίου. Ο πόνος, λοιπόν, δεν είναι σημάδι ότι ο Θεός σε εγκατέλειψε. Είναι ο δρόμος μέσα από τον οποίο μας οδηγεί. (Ψαλμοί 34:19)
Δεύτερον, μέσα σε αυτή τη θλίψη υπάρχει μια αληθινή ελπίδα στη δοκιμασία. Ο απόστολος Παύλος δεν λέει ότι δεν θλιβόμαστε. Λέει ότι θλιβόμαστε, αλλά δεν συνθλιβόμαστε. Απορούμε, αλλά δεν απελπιζόμαστε. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να πονάς και στο να χάνεσαι. Η χάρη του Θεού είναι αυτή που κρατάει τη γραμμή ανάμεσα στα δύο. (Β' Κορινθίους 4:8)
Τρίτον, ο σημερινός πόνος έχει βάρος μπροστά σε μια δόξα που έρχεται. Συνεπώς, η αντοχή στον πόνο δεν είναι στωικό σφίξιμο των δοντιών. Είναι η βεβαιότητα ότι αυτά που υποφέρουμε τώρα δεν συγκρίνονται με τη χαρά που μας περιμένει. (Ρωμαίους 8:18) Όπως έλεγε ο Τζον Πάιπερ, πίσω από την οδυνηρή πρόνοια του Θεού κρύβεται ένα χαμόγελο.
Πρακτική παρηγοριά στη θλίψη για τις σκοτεινές ώρες
Πώς, λοιπόν, ζεις την αντοχή στον πόνο όταν η νύχτα δεν λέει να τελειώσει; Καταρχήν, δώσε στον εαυτό σου την άδεια να μιλήσει τίμια στον Θεό, όπως ο ψαλμωδός που ρωτάει την ίδια του την ψυχή γιατί είναι περίλυπη. Η αληθινή παρηγοριά στη θλίψη δεν αρχίζει με ψεύτικα χαμόγελα, αλλά με ειλικρινή λόγια προς Εκείνον που ακούει. (Ψαλμοί 42:11)
Έπειτα, θυμήσου ότι ο Θεός παρηγορεί όχι για να μείνεις μόνος με την παρηγοριά σου, αλλά για να γίνεις κι εσύ φορέας της σε άλλους. Δηλαδή, ο πόνος που αντέχεις σήμερα γίνεται αύριο το χέρι που κρατάει κάποιον άλλον. (Β' Κορινθίους 1:4) Αν θες να εμβαθύνεις σε αυτή τη θεολογία της παρηγοριάς, αξίζει η μελέτη που προσφέρει το Ελληνικό Βιβλικό Σχολείο Λόγος για τον πόνο και τη χάρη.
Τέλος, μην περιμένεις να νιώσεις δυνατός για να λατρέψεις. Λάτρεψε μέσα στην αδυναμία σου. Ο Κάουπερ δεν περίμενε να γιατρευτεί. Τραγούδησε μέσα στο σκοτάδι, και το τραγούδι του φωτίζει ακόμη. Έτσι κι εσύ, η ραγισμένη σου καρδιά μπροστά στον Θεό είναι η πιο γνήσια λατρεία που μπορείς να προσφέρεις.
Η αντοχή στον πόνο που γεννά ελπίδα μέχρι το τέλος
Ας κλείσουμε με την πιο βαθιά παρηγοριά. Ο Κάουπερ, ο Τζον Μπάνιαν και ο Ντέιβιντ Μπρέιναρντ δεν υπέφεραν μάταια. Το σκοτάδι τους έγινε φως για χιλιάδες. Ο Θεός φύσηξε πάνω στα νερά, και τα μικρά κύματα έγιναν τεράστια κύματα που φτάνουν μέχρι εμάς σήμερα.
Γι' αυτό η αντοχή στον πόνο δεν είναι απλώς να επιβιώσεις. Αντίθετα, είναι να γίνεις, μέσα στον πόνο σου, φορέας μιας ελπίδας που αντέχει. Πραγματικά, αυτή είναι η υψηλότερη μορφή λατρείας: όταν, μέσα στη θλίψη μας, βρίσκουμε βαθιά ικανοποίηση στον Θεό, τότε Εκείνος δοξάζεται περισσότερο μέσα από εμάς.
Στο τέλος, ο δρόμος προς την αιώνια χαρά περνάει μέσα από το βουνό της δυσκολίας. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Όμως στο τέλος αυτού του δρόμου δεν περιμένει το κενό, αλλά το πρόσωπο του Θεού, όπου υπάρχει πληρότητα χαράς. Κράτα, λοιπόν, αυτή την ελπίδα στη δοκιμασία. Το χαμόγελο του Θεού κρύβεται πίσω από κάθε σκοτεινή πρόνοια, και έρχεται η μέρα που θα το δεις καθαρά.
Βασικά σημεία
- 01Η αντοχή στον πόνο δεν σημαίνει ότι παύεις να πονάς, αλλά ότι μια ελπίδα πιο δυνατή από το σκοτάδι σε κρατάει όρθιο.
- 02Ένας γνήσιος πιστός μπορεί να βιώνει βαθιά κατάθλιψη: ο Ουίλιαμ Κάουπερ έγραψε τους πιο φωτεινούς ύμνους μέσα στις πιο σκοτεινές ώρες.
- 03Ο Θεός μένει κοντά στους συντετριμμένους· η θλίψη δεν σε αποκλείει από τη λατρεία αλλά σε κάνει φορέα μιας ελπίδας που αντέχει.
- 04Η παρηγοριά στη θλίψη που λαμβάνεις γίνεται το χέρι που αύριο κρατάει κάποιον άλλον στον δικό του πόνο.
Δες επίσης
- Πίστη στη δοκιμασία: όταν ο πόνος δεν είναι τιμωρία αλλά το σχέδιο ενός Πατέρα που σε αγαπά
- Ο καρπός που φυτρώνει μόνο στο σκοτάδι: τι γέννησε η αντοχή στον πόνο του Μπάνιαν, του Κάουπερ και του Μπρέιναρντ
- 12 χρόνια φυλακή για το ευαγγέλιο: ο Τζον Μπάνιαν και η αντοχή στον πόνο όταν ο Θεός φαίνεται αόρατος